Τρελό κι αγαπησιάρικο

 

Αυτό μοιάζει να είναι ο Αργύρης Χιόνης. Ένα κάπως λοξό (παρά τις περί του αντιθέτου γραπτές διαβεβαιώσεις του) και τρυφερό πλάσμα που δεν μπορείς να σταματήσεις να χαϊδεύεις με το βλέμμα σου τις λέξεις του και με το χέρι σου τις ράχες των βιβλίων του. Είναι κάπως δύσκολο να μιλήσεις για τα βιβλία του, αν και εγώ, γεννημένος νικητής, έχω ξαναμιλήσει γι' αυτά εδώ κι εδώ κι εδώ κι εδώ κι εδώ – μωρέ, τι τα πατάτε όλα, το ίδιο λινκ είναι. Αυτό θα πει επιθετική αυτοδιαφήμιση, τύφλα να 'χει η Σίλικον Βάλει! Εντούτοις, πάντα θα υπάρχει μια αφορμή να μιλήσεις γι' αυτόν και η αφορμή αυτή τη φορά ήταν τα κόλλυβα (φτου, κακά). Ένα απίστευτο σούπερ φουντ που αν η Εκκλησία αποφάσιζε κάποτε να το στείλει στο Master Chef θα σήκωνε όλα τα κύπελλα(κια) από τα αποδυτήρια. Επειδή σήμερα είναι Ψυχοσάββατο, νομίζω ότι τραβιέται ένα κόλλυβο («Σε ανάμνηση του θαύματος αυτού, επικράτησε η συνήθεια να γίνονται κάθε χρόνο κόλλυβα, στη μνήμη του Αγίου Θεοδώρου, την πρώτη βδομάδα των Νηστειών της Μεγάλης Σαρακοστής»). Μπον απετίτ και ζωή σε μας!

 

Υπάρχει μία ρήση του οικοδεσπότη Λίχτενμπεργκ, μιας και ετούτο το μπλογκ του ανήκει, που αγαπώ πολύ, κυρίως για εκείνη την παρένθεση που φανερώνει τον δισταγμό της σκέψης και την διαύγεια της μεγαλοφυούς αντίληψης του κόσμου. Γιατί, η ζωή του καθενός μας είναι ακριβώς αυτή η παρένθεση: «Γιατί είναι τόσο όμορφες οι νεαρές χήρες μέσα στο πένθος τους; (να ερευνηθεί)». Έτσι και γω, εμμένοντας στο ίδιο πένθιμο κλίμα αναρωτιέμαι κάθε φορά, «Γιατί τα κόλλυβα είναι πάντα πιο νόστιμα όταν τρώγονται σε περιστάσεις που απορρέουν από τις τυπολατρίες της Εκκλησίας, κι χάνουν σε νοστιμιά όταν τρώγονται σε εντελώς ανεπίκαιρες στιγμές; (να διευρευνηθεί!)». Αυτό αποτελεί για μένα, απ' όλα, το μεγαλύτερο μυστήριο της Εκκλησίας!! Του κώλου τα εννιάμερα θα μου πείτε, τι μας νοιάζουν εμάς, όλες αυτές οι μπούρδες;
 

[...] Τελευταία, διάβασα τη συνέντευξη ενός μεταμοντέρνου Έλληνα σεφ, ο οποίος διαφήμιζε, ως εξαιρετικό ντεσέρ, τα κόλλυβα. Δεν έχω απολύτως τίποτε εναντίον του μεταμοντερνισμού, ακόμη και του γαστριμαργικού, αλλά, ως ειδικός εις την κολλυβοφαγίαν, σας συνιστώ, ανεπιφύλακτα, την αποχή από αυτό το ντεσέρ· είναι τόσο δύσπεπτο όσο και ο θάνατος.

 

Κακά τα ψέματα, όσοι προσπάθησαν να απολαύσουν κόλλυβα ως επιδόρπιο, απέτυχαν πανηγυρικά. Και ο Αργύρης Χιόνης εξηγεί τους λόγους μέσα στο όμορφο διήγημά του. Κατ' αρχήν, θαυμάζω τον Χιόνη γιατί έδωσε θαρρετά τον τίτλο «Κόλλυβα» σ' ένα διήγημά του – όταν οι χριστιανοταλιμπάν αυτής της χώρας ενεδρεύουν παντού, όταν οι αφορισμοί της Εκκλησίας μας ξεπερνούν κατά πολύ τους αφορισμούς του Λίχτενμπεργκ, και όταν ο νόμος περί βλασφημίας συναγωνίζεται στα ίσα το δικαίωμά μας περί ελευθερίας του λόγου – είναι, αν μη τι άλλο, τολμηρό αυτό που έκανε και μπράβο του. Μην αποκαλύψω περισσότερα για τα «Κόλλυβα», εξάλλου το διήγημα είναι ολιγοσέλιδο, και επιπροσθέτως ίσως να μην το βρείτε καν ενδιαφέρον. Προσωπικά ενθουσιάστηκα γιατί δεν περίμενα ποτέ να βρω συγγραφέα που να έχει γράψει για αυτό το θέμα που με απασχολεί κατά καιρούς (τι σκέφτομαι και γω, ώρες ώρες!). Το πιθανότερο θα ήταν, κάποτε να έγραφα εγώ τις σκέψεις μου για τα κόλλυβα και σίγουρα δεν θα τις έγραφα τόσο καλά όσο ο Χιόνης – ευτυχώς για όλους μας, δεν χρειάστηκε, γιατί δεν πολυέχω και σώας τας φρένας μου.
 

Η έκδοση της «Κίχλης» είναι προσεγμένη και όμορφη. Υπάρχει όμως και ένα μικρό παράπονο, μη φοβάστε δε θα πω για το πολυτονικό πάλι. Στο διήγημα «Κόλλυβα» (ας περιοριστώ σ' αυτό, μιας και έχει την τιμητική του σε αυτήν την ανάρτηση) παρουσιάζονται 5-6 αστερίσκοι που παραπέμπουν στις σημειώσεις πίσω. Πηγαίνοντας εκεί βλέπεις ότι μόνο οι δυο αστερίσκοι συνοδεύονται από επεξηγήσεις. Τι έγιναν οι άλλοι; Πεφταστέρια;; Να κάνουμε ευχή, αν είναι. Δεν ήξερα τι να υποθέσω, μέχρι να φτάσω στο τέλος του βιβλίου όπου η εκδότρια Γιώτα Κριτσέλη γράφει μερικές σκέψεις για κάθε διήγημα ξεχωριστά. Εκεί λοιπόν, αναφέρεται στους αστερίσκους λέγοντας ότι ήταν του ίδιου του συγγραφέα με σκοπό να γράψει ο ίδιος τις σημειώσεις με το γνωστό του περιπαικτικό ύφος που θα επέκτειναν και θα ολοκλήρωναν την ίδια την ιστορία του διηγήματος. Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί δεν θα φτάσουν καν ως εκεί, αγνοούν σημειώσεις και επίμετρα, γιατί λοιπόν για αυτούς τους αναγνώστες να μείνει η εντύπωση ότι η έκδοση δεν πέρασε από σωστή επιμέλεια; Πρόβλημά τους, θα πείτε, ας έφθαναν ως το τέλος. Σωστά, αλλά και εγώ (που το ήξερα ότι θα φτάσω ως το τέλος), καθώς διάβαζα το διήγημα τσαντίστηκα που γυρνούσα να βρω επεξηγήσεις για τους αστερίσκους και δεν έβρισκα τίποτα. Μια σημείωση στην αρχή του διηγήματος που να εξηγεί ότι οι αστερίσκοι είναι επιλογή του Χιόνη που δεν πρόλαβε να τους τελειώσει, θα έλυνε το πρόβλημα. Από την άλλη, σκέφτομαι ότι μέσα στο διήγημα που φέρει τον τίτλο «Κόλλυβα» υπάρχουν σημειώσεις που δεν μπόρεσαν να ολοκληρωθούν λόγω θανάτου του συγγραφέα. Πόσο θλιβερά υπέροχο είναι αυτό!

 

 

Ο Χιόνης, όσο ψυχρός και αν σου φαίνεται όταν σου πρωτοσυστήνεται, μόλις τον αφήσεις να σου ψιθυρίσει τις πρώτες φράσεις του αμέσως σου ζεσταίνει την καρδιά και το μυαλό. Είναι μεγάλο ταλέντο αυτό. Είναι η τελευταία του συλλογή αυτή και δυστυχώς, η φωνή της σιωπής του έγινε οριστική και αμετάκλητη. Ωστόσο, πολύ ευχαρίστως θα έτρωγα ένα κυπελλάκι κόλλυβα αφιερωμένο στην μνήμη του και στην λογοτεχνική μέθεξη που μας κοινώνησε μέσω των γραπτών του. Αμήν και χρόνια πολλά σε όσους γιορτάζουν.