Αχ κουνελάκι

Το να έχεις παιδί δεν φτάνει για να θεωρείσαι καλός γονιός· πάρτε για παράδειγμα τόσους και τόσους συγγραφείς που μας παινεύουν όπου σταθούν και βρεθούν τα πνευματικά τους παιδιά. 4-5 καλές φράσεις δεν θεωρούνται… αγέννητο βιβλίο! Σκοτώστε το να πάει στο διάολο, δεν θα χαθεί και ο πνευματικός κόσμος. Αν όμως το φέρετε στη ζωή και μάλιστα το προορίζετε για παιδιά αναγνώστες τότε φροντίστε να είναι πολύ καλό. Γιατί η αγορά παιδικού βιβλίου έχει δύο αντίθετους και ισχυρούς πόλους: επιτρέπει μεν την άκριτη συσσώρευση λεκτικού «πλούτου» με βιβλία που θα ευχαριστούσαν ιδιαιτέρως τον μικρό Γαργαντούα (βλέπε ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: «Πώς ο Γκρανγκουζιέ αναγνώρισε την θαυμαστή διάνοια του Γαργαντούα από την εφεύρεση ενός κωλοσφουγγιού») βυθίζοντας όμως τους δύστυχους γονείς σε μεγαλύτερα χρέη από εκείνα που προκαλεί η ετήσια προπαραγγελία του νέου τους iPhone, αλλά δεν πρέπει και να ξεχνάμε ότι ένα παιδί μπορεί να κάνει την πιο αδυσώπητη αρνητική κριτική σε ένα βιβλίο έτσι που δεν θα βρίσκεις λαγούμι να κρυφτείς – και άντε να το ηρεμήσεις μετά με υποδείξεις ότι το σκουπίδι του ενός είναι ο θησαυρός κάποιου άλλου.

Τι χρειάζεται ένα παιδικό βιβλίο για να είναι καλό; Ό,τι χρειάζεται και κάθε άλλο βιβλίο: φαντασία, χιούμορ, ουσία, λεκτική επιδεξιότητα, απόσταση από σαλιάρηδες αυλοκόλακες. Και ο Julian Gough φαίνεται να τα έχει όλα αυτά (μου λείπουν μόνο οι πληροφορίες για τους αυλοκόλακες) όπου μαζί με την συνδρομή του εικονογράφου Jim Field φτιάχνουν αυτή την όμορφη σειρά βιβλίων. Κούνελος και Αρκούδα, η γκρίνια και η ηρεμία, ο φόβος και η σύνεση, η παράταση του lockdown και η επανεκκίνηση της αγοράς… με συγχωρείτε, παρασύρθηκα. Ιστορίες του δάσους για άγριες συνειδήσεις και ήρεμες δυνάμεις, με γενναίες δόσεις κοπρολογίας (φόρος τιμής στον Ραμπελαί, άραγε;) που κάνουν μικρούς και μεγάλους αναγνώστες να κατουριούνται από τα γέλια.

[…] Η Αρκούδα μπήκε στο νερό και τράβηξε τον Τρυποκάρυδο για να τον απελευθερώσει. Αλλά…
– Ποπ! Ποπ! Ποπ! – 

«Άουτς! Άουτς! Άουτς!» 

«Οχ, όχι» είπε ο Κούνελος. 

«Τα φτερά της ουράς σου!» 

Ο Τρυποκάρυδος κοίταξε τον γυμνό ποπό του. 

«… Έκαναν φτερά!» 

 

Για να αναδείξεις όμως το χιούμορ από μια ξένη γλώσσα, που είναι το πρώτο θείο δώρο που χάνεται κατά την Βιρτζίνια Γουλφ, πρέπει να διαθέτεις και εσύ χιούμορ καθώς και μια ικανότητα να το μετασχηματίσεις στην γλώσσα σου. Ο Αντώνης Παπαθεοδούλου, χρόνια μέσα στα παιδικά βιβλία, φαίνεται ότι βελτίωσε θεαματικά αυτή την δυσεύρετη ικανότητα. Ο τίτλος του τέταρτου μέρους της σειράς, «Παράξενα φράγματα συμβαίνουν» είναι απολύτως ευρηματικός και λειτουργεί θαυμάσια σε συνδυασμό με το περιεχόμενο του βιβλίου (περισσότερο και από τον πρωτότυπο τίτλο, «Bite in the night»). Εξαιρετικά εύστοχος ηχεί και ο φαινομενικά απλός τίτλος του πρώτου μέρους, «Οι κακές συνήθειες του Κούνελου». Αυτά τα μικρά ποιοτικά δείγματα δίνουν τον τόνο για την σπουδαία δουλειά που έγινε στο σύνολο. Ο «Ίκαρος» με δεινή καλαισθησία ολοκλήρωσε αυτό το εγχείρημα.

 

Στο βιογραφικό του λέει ότι ο Julian Gough είναι βραβευμένος συγγραφέας πολλών βιβλίων κλπ και έψαξα να δω αν έχει εκδοθεί κάτι στα ελληνικά. Με έπιασε μια επιθυμία να διαβάσω κάτι δικό του, «ενηλίκων» (το βάζω σε εισαγωγικά γιατί όπως είπαμε παραπάνω αν έχει κάποια βασικά χαρακτηριστικά, τότε δεν χρειάζεται ειδική κατηγοριοποίηση) και βρήκα ότι έχει βγει το «Ιούδας Ι» που έχει πάρει το μάτι μου φευγαλέα από εδώ και από εκεί αλλά ποτέ δεν στάθηκα παραπάνω, χωρίς να ξέρω γιατί. Διαβάζοντας την περίληψη στην «Βιβλιονέτ» όμως αναπόφευκτα στέκεσαι – αν διαθέτεις έστω υποτυπώδες γούστο – στην εξής παράγραφο: «Αξιοποιώντας έξυπνα όλη την ιρλανδική παράδοση, εκείνης που χρησιμοποιεί τη γιγαντιαία υπερβολή, το παράλογο και τη δηκτική ειρωνεία (Λόρενς Στερν, Τζόναθαν Σουίφτ, Ντάνιελ Ντιφόου, Τζέιμς Τζόις), ο συγγραφέας στήνει μια σύγχρονη αριστοφανική Οδύσσεια ή, πιο σωστά, έναν τζοϊσικό Οδυσσέα / παρωδία που λειτουργεί καταλυτικά χάρη στο ακατάσχετο, πηγαίο πολιτικό του χιούμορ» και με γρήγορες κινήσεις το προσθέτεις στο καλάθι σου – όχι το μικρό, με τα κεράσια, το άλλο. Αυτό όμως είναι το θέμα κάποιας μελλοντικής ανάρτησης. Μην κάνετε σαν παιδιά τώρα, υπομονή!

«Σε κυνήγησαν ως εδώ;» είπε ο Τυφλοπόντικας. 

«Από τη διπλανή κοιλάδα;» 

«Ναι. Επειδή είπα ένα αστείο γι’ αυτές», αναστέναξε η Κουκουβάγια. 

«Και οι Κουκουβάγιες Δολοφόνοι δεν έχουν καθόλου αίσθηση του χιούμορ».