Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Give Paine


Ο Κρίστοφερ Χίτσενς είναι ο ορισμός του «δίνει πόνο» συγγραφέα – κυνικός, προκλητικός, σε κολλάει στον τοίχο με επιχειρήματα (τα οποία πολλοί συζητητές απεκδύονται μόνοι τους με τόση ανυπομονησία, που είναι σχεδόν βαρετό για σένα να προσπαθήσεις να τους «ξεγυμνώσεις»)! Πάντα παραμένει απολαυστικό να αναμετριέσαι με την σκέψη του, αρκεί φυσικά να μην είσαι εσύ ο στόχος της. Ωστόσο, με την κάλυψη που σου προσφέρει ένα έντυπο βιβλίο και την ιδιωτικότητα που σου παρέχει μια ανάγνωση, μπορείς να χτυπηθείς από τα αιχμηρά του σχόλια χωρίς την ντροπή μιας δημόσιας έκθεσης. Και αυτό είναι τόσο ιαματικό όσο δεν φαντάζεσαι. Τα βιβλία του είναι εμβόλια κατά της άγνοιας αλλά στην χώρα που φυτοζωώ, δεν θα μου προκαλούσε καμία εντύπωση αν μάθαινα ότι έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια ένα πνευματικό αντιεμβολιαστικό κίνημα. Ιλαρότης ιλαροτήτων τα πάντα ιλαρότης!

Η ιστορική και πολιτική κατάσταση που βιώνει ο Τόμας Πέιν είναι ακριβώς η ίδια με εκείνη που είδα να ξεδιπλώνεται κατά την πρόσφατη ανάγνωση της «Βιογραφίας του Μπλέηκ». Έτσι, λοιπόν, θυμήθηκα το βιβλιαράκι του Χίτσενς και θεώρησα πως πλέον είμαι καλύτερα προετοιμασμένος για να το τελειώσω, κάτι που δεν είχα κάνει στην πρώτη ανάγνωση, χωρίς να θυμάμαι τον λόγο για τον οποίο το είχα άφησει ημιτελές. Ο Μπλέηκ, τρόπον τινά, «υπήρξε» για λίγο (έστω και για τους αυστηρά δικούς του καλλιτεχνικούς λόγους) στον ριζοσπαστικό κύκλο του Πέιν. [...] Ο Πέιν απέρριπτε επίσης τον Ησαία ως «ασυνεπή φαφλατά» και αφού ο Μπλέικ είχε εκθειάσει το μεγαλείο αυτού του προφήτη στους Γάμους του Ουρανού και της Κόλασης είναι απίθανο να είχαν συμφωνήσει όσον αφορά την Παλαιά Διαθήκη. Ο Πέιν ήταν επίσης ένας πολιτικός φιλόσοφος που αρνούνταν την αποτελεσματικότητα ή τη σπουδαιότητα της ιστορικής παράδοσης με έναν τρόπο που θα πρόσβαλλε βαθιά τον Μπλέικ, το τέκνο της αρχαιότητας και του αβαείου του Ουέστμινστερ. Ομοίως, δύσκολα θα ενθουσιαζόταν με τα έργα του Τζόσεφ Πρίστλυ, του οποίου ο υλισμός και το δόγμα του προκαθορισμού αντιτίθεντο εντελώς σε όσα ο Μπλέικ θεωρούσε ιερά. [...] Από πολλές σημαντικές απόψεις, συνεπώς, ο Μπλέικ διέφερε θεμελιωδώς από εκείνους ως προς αρχές και πεποιθήσεις και θα ήταν λάθος να τον θεωρήσουμε, με οποιαδήποτε έννοια, μέλος αυτής της μικρής ομάδας ριζοσπαστών. Ας στρέψουμε λοιπόν τα φώτα μας από τον Μπλέηκ και ας φωτίσουμε την μορφή του Πέιν, ενός ανθρώπου που χάρη στον προσωπικό του αγώνα για έναν καλύτερο κόσμο ίσως θα του άξιζε να έχει μια κεντρική θέση σε ένα χαρακτικό του πρώτου – δική μου επισήμανση αυτό, ελπίζω να μην βλέπει από κάπου ο Μπλέηκ! 

Ο Τόμας Πέιν «ενορχήστρωσε» δύο επαναστάσεις, εκείνη του 1776 στην Αμερική και του 1789 στην Γαλλία. Όπως το έθεσε με σαφήνεια (αν και δεν περιοριζόταν μόνο εκεί η δράση του Πέιν), η μαντάμ Ρολάν, που επρόκειτο να γίνει φίλη του Πέιν κατά την διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, [...] «Ο Πέιν είναι ο καλύτερος στο να φωτίζει τον δρόμο προς την επανάσταση παρά στο να συντάσσει ένα Σύνταγμα [...] ή να εργάζεται καθημερινά ως νομοθέτης». Ο Κρίστοφερ Χίτσενς λοιπόν, συνοδοιπορεί με τον Τόμας Πέιν, ξεκινώντας από την αποπνικτική ατμόσφαιρα της γενέτειράς του στην επαρχία της Αγγλίας και τη βιοτεχνία κορσέδων της οικογένειάς του, για να φτάσει ως την Αμερική και ξανά πίσω στην Ευρώπη. Τα γεγονότα που αφορούν στις δύο επαναστάσεις μπορούν να αναζητηθούν εύκολα από τους αναγνώστες, αν δεν είναι ήδη γνωστά σ' αυτούς. Ο Πέιν περισσότερο συναρπάζει με τον «δονκιχωτισμό» της ελεύθερης σκέψης του (με την έννοια της βελτίωσης των υπαρχουσών συνθηκών, και όχι του κυνηγιού ουτοπιών) και αυτό νομίζω, γοητεύει και τον ίδιο τον Χίτσενς, που με τη σειρά του έκανε περίπου το ίδιο, μέσα από τα εκπληκτικά βιβλία του και την ανοιχτή προοπτική του μυαλού του.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες είχε προσπαθήσει να κάνει την Επανάσταση πιο ριζοσπαστική, ιδιαίτερα όσον αφορούσε την δουλεία, την ελευθερία της σκέψης και τη διεύρυνση της δημοκρατίας, και είχε βρεθεί στην «αριστερή» πλευρά της αναμέτρησης. Στη Γαλλία είχε προσπαθήσει να κάνει την Επανάσταση πιο μετριοπαθή και ανθρώπινη, παίρνοντας θέση στη «δεξιά» πλευρά των εδράνων. Τώρα είχε πέσει θύμα μιας γιγαντιαίας αντεπανάστασης με επαναστατική μεταμφίεση, η οποία είχε επιτύχει μάλλον να οχυρώσει, παρά να υπονομεύσει τους αρχικούς εχθρούς της: την βρετανική μοναρχία και τους Βρετανούς Τόρηδες. Ο Τόμας Πέιν ήταν ένας από τους πρώτους που βίωσε τον αντίκτυπο της μοντέρνας ιδεολογίας του απολυταρχισμού σε όλες της τις εκφάνσεις: η ζωή του θα μπορούσε να ιδωθεί ως μια προεικόνιση του τι θα συνέβαινε στους ιδεαλιστές και στους επαναστάτες τον επόμενο αιώνα.

Το βιβλίο του Χίτσενς χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια. Τα δύο πρώτα περιγράφουν την δράση του Τόμας Πέιν σε Αμερική και Γαλλία αντίστοιχα, ενώ στα δύο επόμενα που φέρουν τίτλους «Τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Μέρος Ι» και «Τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Μέρος ΙΙ» ασχολούνται με το συγγραφικό έργο του Τόμας Πέιν και την «διαλεκτική κόντρα» που είχε με τους διάφορους επικριτές του. Στο Μέρος Ι, αναλύεται διεξοδικά η στροφή του Έντμουντ Μπερκ, υποστηρικτή της Αμερικανικής Επανάστασης αλλά, επικριτή και σκεπτικιστή ως προς την Γαλλική. Στο Μέρος ΙΙ, αναδύεται στο προσκήνιο και η πρακτικότητα του Πέιν, για αυτό που μάλλον δεν τον είχε ικανό η φίλη του μαντάμ Ρολάν που αναφέρεται πιο πάνω. Στο πέμπτο κεφάλαιο, γίνεται λόγος για το τελευταίο βιβλίο του Τόμας Πέιν, την «Εποχή της Λογικής» που ακολούθησε τα «Δικαιώματα του Ανθρώπου», και σύμφωνα με τον Χίτσενς, κατά μία έννοια είναι το ομόλογο και η ολοκλήρωσή τους.

Εν μέρει, ο σκοπός του Πέιν, γράφοντας τα Δικαιώματα του Ανθρώπου με τον τρόπο που το έκανε, ήταν πράγματι να αναμορφώσει ή να εξαγνίσει την γλώσσα της πολιτικής συζήτησης. Δίπλα στα ανεκδιήγητα φιλολογικά και ρητορικά πρότυπα των δικών μας ημερών, ο λόγος του μοιάζει ξεκάθαρος, εύρωστος και εξευγενισμένος την ίδια στιγμή. Αλλά το 1791 σε αρκετούς αλαζόνες κριτικούς φαινόταν βάρβαρος και άξεστος.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο σε αυτό το βιβλίο είναι ότι η προσωπική φωνή του Κρίστοφερ Χίτσενς εμφανίζεται ιδιαζόντως παρούσα σε μία κατά τ' άλλα αντικειμενική μονογραφία. Επίσης, είναι και το απολαυστικότερο όλων. Παρά τα στενά όρια του «βιογραφικού πορτραίτου» οι μπηχτές του Χίτσενς πάνε και έρχονται, γιατί, η καυστική και ελευθερή γλώσσα του, υπήρξε η δική του προσωπική επανάσταση που ποτέ δεν πρόδωσε, ούτε και κάποιος μπόρεσε να καταστείλει. Ίσως, το συγκεκριμένο βιβλίο να μην είναι το πιο χαρακτηριστικό του, θα τον απολαύσετε πολύ περισσότερο σε πιο επίκαιρα και φλέγοντα βιβλία. Να επισημάνω μόνο τον τίτλο που έδωσε στη μελέτη που έγραψε για την δράση της Μητέρας Τερέζα(ς). Ο πρωτότυπος τίτλος είναι «The missionary position», κάτι αδιανόητα εμπνευσμένο, που συνταιριάζει ιδιοφυώς το θέμα του βιβλίου με την καυστική του στάση απέναντι σε όλους – στα δικά μας πάλι, να πω ότι κάτι ανάλογο επιχειρήθηκε και στα ελληνικά, όταν προσφάτως κυκλοφόρησε το βιβλίο της Μάιρας Παπαθανασοπούλου «Η ιεραποστολική στάση», γ@ϻ^$€ τα!

Ετούτο το βιβλιαράκι είναι απελπιστικά εξαντλημένο και συγχωρέστε με που συνεχώς σας παρουσιάζω εξαντλημένα βιβλία, ομολογουμένως έχω εξαντλήσει την υπομονή σας. Από την άλλη, σχεδόν όλα τα βιβλία του Χίτσενς είναι εξαντλημένα – μα τι κάνουν τέλος πάντων, οι Έλληνες εκδότες, γιατί δεν παίρνουν θέση οι «Ψυχογιός» και «Κλειδάριθμος», θιασώτες και ακούραστοι υποστηρικτές του ποιοτικού βιβλίου; Εντάξει, για τον «Κλειδάριθμο» το παίρνω πίσω, είναι από τους ελάχιστους εκδότες που έχουν βγάλει αξιόλογα σκακιστικά εγχειρίδια, και σε μια χώρα που παίζει μόνο τάβλι και δηλωτή, το λες μέχρι και πνευματική επανάσταση!




Το εξώφυλλο προσπάθησε να είναι εύγλωττο, αλλά νομίζω ότι δεν λέει και πολλά, βασικά είναι πανάθλιο. Η μετάφραση της Άννας Πλατάκη είναι αρκετά καλή. Σε ένα σημείο, ωστόσο, εκεί όπου ο Χίτσενς παρομοιάζει τον νεαρό και ταλαιπωρημένο Τόμας Πέιν με τον «Ωγκι Μαρτς», μαθαίνουμε ότι το βιβλίο αυτό είναι του... Σαούλ Μπιλόου – αυτού που στην Ελλάδα συνηθίσαμε να αποκαλούμε Σολ Μπέλοου! Δεν ξέρω πώς είναι η σωστή προφορά του ονόματός του, αλλά, καλώς ή κακώς, κάποιοι τύποι ονομάτων (έστω και λανθασμένοι) έχουν επιβληθεί και ριζώσει στην γλώσσα. Αν, πάλι, πρέπει να επέλθει η αποκατάσταση, ας γίνει τουλάχιστον με την συνεπικουρία του πρωτότυπου ονόματος, αλλιώς δεν βγάζουμε άκρη – έχεις αλλάξει το όνομά σου / και δεν υπάρχεις πια εδώ, που τραγουδάει και η Αρβανιτάκη.

Έτσι, για τον Πέιν όλοι οι κληρονομικοί τίτλοι και οι τιμές ήταν απλώς ανθρώπινη επιβολή επί της φυσικής ισότητας και των φυσικών δικαιωμάτων της ανθρωπότητας. «Πάντα θεωρούσα ότι η μοναρχία είναι μια ανόητη, άξια περιφρόνησης υπόθεση» έγραψε. «Τη συγκρίνω με κάτι που το κρατούν πίσω από μια κουρτίνα, γύρω από το οποίο υπάρχει έντονη κινητικότητα και θόρυβος και ένας θαυμάσιος αέρας επίπλαστης επισημότητας, αλλά, όταν από λάθος συμβαίνει να ανοίγει η κουρτίνα και η παρέα βλέπει τι είναι, ξεσπούν σε γέλια». (Ο Φρανκ Μπάουμ θα έκανε μια μέρα τον εαυτό του αθάνατο αναπλάθοντας για παιδιά αυτά τα διορατικά στοιχεία και τιτλοφορώντας το έργο Ο Μάγος του Οζ).


Υ.Γ. 2666  Έχετε το δικαίωμα να παραμείνετε σιωπηλοί, οτιδήποτε σχολιάσετε μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον σας :p

Σχόλια

«A good reader, a major reader, an active and creative reader is a rereader»

Ποίηση χωρίς τέλος

  Αυτή η χρονιά θα ξεκινήσει ακριβώς όπως τελείωσε: με ποίηση. Συλλεκτική ανάρτηση, σπάνια θα ξαναδιαβάσετε τέτοια. Σπάω την παράδοση (και το ρόδι)! Ακόμα σπανιότερα εντυπωσιάζομαι από ποιητές και ποιήματα. Δεν με συγκινεί η συμπύκνωση του λόγου όταν του λείπει ένα είδος «φλυαρίας» – ψάχνω ποιήματα που είναι αμετροεπή με έναν δικό τους τρόπο και ταυτόχρονα στοχευμένα και ουσιώδη. Ποιήματα που δεν πολυπαίρνουν στα σοβαρά τον εαυτό τους καθώς τσαλαβουτούν χαρούμενα στον χυλό της ειρωνείας. Ποιήματα που, απ' ό,τι σωστά αντιλαμβάνεστε, δεν γράφει η πλειοψηφία των ποιητών. Με δυο λόγια, κυνηγώ το ανέφικτο. Αλλά, αυτό δεν κυνηγάμε όλοι στην έναρξη κάθε χρονιάς; Το φλουρί μου για φέτος – λίρα εκατό – ήταν η Βισουάβα ή Βισλάβα ή όπως αλλιώς, Σιμπόρσκα. Η παλιά ποίηση, η ορθόδοξη, είναι Εδώ!

Με ανώμαλους δεν μιλάω

  Ανωμαλία είναι να μην μπορεί μια γυναίκα να κυκλοφορεί άφοβα στους δρόμους, ανωμαλία είναι να πιστεύεις ότι τα εμβόλια σκοπό έχουν να προκαλέσουν περισσότερο κακό από ό,τι καλό, ανωμαλία είναι να νομίζεις ότι η λογοτεχνία σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, ανωμαλία είναι ακόμα το προφιτερόλ να έχει μόνο ένα σουδάκι μέσα, ανωμαλία είναι και ότι ο «Πατάκης» εξακολουθεί να μην εκδίδει Χέρμαν Μέλβιλ. Και πόσες ακόμα ανωμαλίες! Με τελευταία εκείνη του Ερβέ Λε Τελιέ, ενός συγγραφέα που αγάπησα οριστικά από ένα και μόνο βιβλίο του που είχα διαβάσει κάποτε, το «Όλα τα μανιτάρια τρώγονται», η ουλιπιανή έμπνευση που είχε οραματιστεί το facebook χρόνια πριν από τον δημιουργό του. Κάθε φορά που μπαίνετε στο facebook και αντικρίζετε την ερώτηση «Τι σκέφτεσαι;», ικανή να σας παρασύρει ασυγκράτητα να μας εμπιστευτείτε τις επικές σας μπούρδες, σχεδόν πάντα χωρίς καθόλου φιλτράρισμα και ουσία, να θυμάστε ότι ο Τελιέ κάποτε το έκανε… χίλιες φορές καλύτερα από εσάς, πιο δημιουργικά και κυρίως με περισσότερο χι

Dogs never bite me. Just humans.

    Ψόφια πράγματα το φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – τουλάχιστον οι επιλογές μου – αλλά μόλις είδα ότι θα προβληθεί «Η εξουσία του σκύλου», που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Τόμας Σάβατζ, ήξερα ότι θα ρεφάρω γιατί κακό σκυλί ψόφο δεν έχει. Και έτσι έγινε, η ταινία δεν με απογοήτευσε και μου θύμισε πόσο είχα αγαπήσει εκείνο το βιβλίο. Μια παραγωγή του Νέτφλιξ που θα είναι διαθέσιμη στην πλατφόρμα από την 1 Δεκεμβρίου ώστε να προλάβει να κάνει τον κύκλο της στις αίθουσες, με τον Κάμπερμπατς στον ρόλο του Φιλ, τον σωσία του Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν στον ρόλο του Τζορτζ και την ωραία Κίρστεν Ντανστ ως Ρόουζ. Η ταινία, όπως και το βιβλίο, σε πολλούς θα φανούν αργά, αδιάφορα και αλλόκοτα, λόγω του περιεχομένου αλλά η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για αριστοτεχνικές δημιουργίες με βάθος. Αντιγράφω εδώ το κείμενο που είχα γράψει στο «Διαβάζοντας» για να θυμάμαι ότι εκείνη η ανάγνωση μετράει ακόμα μέσα μου· σπάνιο, ομολογουμένως.

Εγώ σε λέω αγάπη

  Οι πιο συνηθισμένοι απατεώνες στην Ελλάδα συνήθως ενδύονται τους υδραυλικούς που ζητάνε 55 ευρώ για μια τρόμπα στο καζανάκι και δεν μπορείς και να τους πεις «Χέσε με ρε μάστορα» γιατί μετά πώς θα τραβήξεις καζανάκι; Στη λογοτεχνία από την άλλη, το να χαρακτηρίσεις για οποιονδήποτε λόγο τον Χέρμαν Μέλβιλ απάτη , το κάνεις μόνο αν εξυπηρετεί την πλοκή! «Γιατί οι πιο τερατώδεις απ’ όλους τους υποκριτές είναι αυτοί ακριβώς οι κερδοσκόποι: υποκριτές δι’ αντιστροφής της πραγματικότητας· υποκριτές στην παρουσίαση των πραγμάτων ως σκοτεινών αντί φωτεινών· ψυχές που ευημερούν χρησιμοποιώντας όχι τη δυστυχία, αλλά το μύθευμα της δυστυχίας· δάσκαλοι της αισχρής τέχνης τού να κατασκευάζεις δυστυχία· κίβδηλοι Ιερεμίες· νόθοι Ηράκλειτοι που, μόλις η πένθιμη μέρα περάσει, επιστρέφουν, σαν απατηλοί Λάζαροι ανάμεσα στους επαίτες, για να ευφρανθούν με τα κέρδη που απέκτησαν από τα προσποιητά έλκη της κεφαλής τους – φαύλοι κερδοσκόποι!» . Θα με αναγκάσετε να κατέβω πορεία στον Λευκό Πύργο όλοι εσείς πο

Γάτα είσαι

  Οι γάτες είναι υπέροχα πλάσματα και αν δεν είσαι επηρεασμένος από τον «Κυνόδοντα» του Λάνθιμου δύσκολα να μην σε γοητεύουν ή έστω να μην τραβούν την προσοχή σου. Μία από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι να παρατηρώ πώς συμπεριφέρονται οι γάτες. Τι γίνεται όμως αν και εκείνες παρακολουθούν με το ίδιο ενδιαφέρον την ανθρώπινη συμπεριφορά; Κάπως έτσι θα σκέφτηκε και ο Ιάπωνας Σόσεκι Νατσούμε και έγραψε ένα αξιαγάπητο βιβλίο· επιπροσθέτως έγραψε ένα από τα λίγα βιβλία που θα ήθελα να είχα γράψει εγώ. Χεστήκαμε τι θα ήθελες να γράψεις εσύ ρε Μαραμπού, και δίκιο έχετε, δεν αντιλέγω, απλώς σκέφτηκα να το αφήσω εδώ να υπάρχει. Γιατί πάντοτε με ενθουσίαζαν εκείνα τα λιγοστά βιβλία ανεπιτήδευτης σοφίας και γατίσιας συμπεριφοράς που συμπύκνωναν όλη την φιλοσοφία τους και την συγγραφική τεχνική τους σε φράσεις όπως η ακόλουθη: «Ορισμένες φορές επινοώ κάποιες ανοησίες και οι άνθρωποι τις παίρνουν στα σοβαρά, αυτό προκαλεί έναν αισθητικό ενθουσιασμό ακραίας κωμικότητας την οποία θεωρώ ενδιαφέρ

Dance with the Devil

  A long time ago in a galaxy (στην επαρχία) far, far away… όταν περνούσα την emo φάση μου και έκλαιγα χωρίς λόγο καθώς να καθάριζα κρεμμύδια είχα ανακαλύψει τυχαία ένα βιβλιαράκι που το αγόρασα με τα πρώτα λεφτά που είχα αποταμιεύσει σε ένα βιβλιάριο τραπέζης που είχε δεν είχε μέσα 30 δραχμαί. Εκείνο το βιβλίο ήτο κάποιου ψιλοάγνωστου Χόφμαν μεταφρασμένο υπό του σπουδαίου Καρυωτάκη – αργότερα, όταν οι ισορροπίες άλλαξαν εντός μου, κατάλαβα ότι ο Χόφμαν λειτούργησε κάπως σαν το… καρυωθραυστικό του ποιητή∙ ξέρω, ξέρω, πάγωσε η θάλασσα μέσα σας, μακάρι να βρείτε ένα βιβλίο να πέσει πάνω της σαν τσεκούρι – «το λογοπαίγνιο είναι ένα καυτό σίδερο για μπούκλες στο χέρι της τρέλας και με δαύτο λυγίζει τις σκέψεις» . Ο λόγος είναι ότι ο Χόφμαν αποδείχθηκε μια εξαίσια διαβολική μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας και τα παιδιά του κυκλοφορούν ελεύθερα γύρω μας – ευτυχώς για αυτά, και για εμάς, είχε πάντοτε δουλειά, και μάλιστα σημαντική, να γράφει αριστουργήματα.

Του πολέμου / Στο άλογό μου

Τι γιορτάζουμε σήμερα; Το όχι, το ναι, το ίσως; Γιατί, ενώ όλοι ξέρουμε ότι το εθνικό φρόνημα σε ψηλώνει ως άνθρωπο, εξεγειρόμαστε τόσο πολύ όταν κάτι τέτοιο γίνεται και με τεχνητά μέσα, ας πούμε, με δεκάποντες γόβες; Γιατί μετά την παρέλαση όλοι πάμε και πίνουμε φρέντο εσπρέσσο, έναν τόσο χαρακτηριστικά ιταλικό καφέ; Τι θα συμβεί αν σε μία αντιπολιτευτική συνωμοσία όλοι συντονίσουν το... ένα στο δεξί; Το ένα στ' αριστερό αποκτά όντως βαρύνουσα σημασία όταν κυβερνά η Αριστερά, ή απλώς έχουμε συνηθίσει να το θεωρούμε ηθικό πλεονέκτημα της παρέλασης;

Τελειωμένοι

    Είμαστε γεννημένοι ο ένας για τον άλλον. Τέλος. Αυτά στην αρχή, βέβαια. Γιατί μετά, ανάθεμα την ώρα που βρέθηκες μπροστά μου. Αυτή η σχέση των σχέσεων όμως, μπορεί κάλλιστα να επεκταθεί και στα βιβλία. Μόνο που σε μένα λειτούργησε αντίστροφα· ανάθεμα την ώρα που βρέθηκε μπροστά μου, είπα για αυτό το βιβλίο, μου το δάνεισαν επειδή δεν άρεσε (ωραίο προμόσιον), ήθελα από την άλλη να δω και την ταινία του Κάουφμαν , ας πάει στα κομμάτια, θα το ξεκινήσω, με την σκέψη ήδη από την αρχή να βάλω ένα τέλος όταν δω ότι δεν τραβάει το πράγμα. Αλλά, γαμώτο, τραβούσε. Για ελάχιστους αναγνώστες αυτό θα είναι το βιβλίο της ζωής τους, σύμφωνοι. Κι όμως. «Είναι εντυπωσιακό. Όταν βλέπεις κάποιον με τους γονείς του, αποδεικνύεται απτά ότι όλοι είμαστε αποτέλεσμα σύνθεσης» . Όπως ακριβώς και τα αξιανάγνωστα βιβλία, τα συγγραφικά παιδιά των δημιουργών τους – ξεράστε με την ησυχία σας και ελάτε πίσω. Μείνετέ μου πιστοί! Σας αγαπώ !

Η μέθοδος του Κούντερα

  Σε κάποιες περισσότερο κιτς εποχές ένα παρόμοιο χαστούκι σαν εκείνο του Γουίλ Σμιθ είχε ταράξει τα νερά της κοινωνικής μας ζωής. Η Νατάσα Αθήνη είχε χαστουκίσει την Δήμητρα Λιάνη στην παρουσίαση του βιβλίου της «10 χρόνια και 54 μέρες» – βέβαια, τώρα που τα συζητάμε, μπορεί να έχουν περάσει κοντά 30 χρόνια. Μια επισήμανση που μου ήρθε μόλις: όλες οι βιβλιοπαρουσιάσεις είναι για σφαλιάρες∙ συγγραφείς μην πέφτετε σε αυτή την παγίδα, μακριά. Τέλος πάντων, όταν η Δήμητρα δεν έγραφε βιβλία, διάβαζε, λένε, Κούντερα. Τότε ήταν πολύ της μόδας. Κούντερα από εδώ, Κούντερα από εκεί, είχαν τρελαθεί όλοι. Ποιος είναι ρε αυτός ο Κούντερας; Ήταν τελικά ένα πιο λογοτεχνικό Nitro όπως νόμιζαν αρκετοί; Γιατί τόσα χρόνια τον αντιμετωπίζουμε με αβάσταχτη ελαφρότητα; «Γιατί άραγε θέλει να κάνει έρωτα μαζί μου; αναρωτιόταν πολύ συχνά, αλλά δεν έβρισκε απάντηση. Ένα μόνο ήξερε, πως οι σιωπηρές συνευρέσεις τους ήταν αναπόφευκτες, έτσι όπως είναι αναπόφευκτο να σταθεί προσοχή ένας πολίτης ακούγοντας τον εθν

Θα φάτε τα μούτρα σας

  Πού βαδίζει η λογοτεχνία; Όπου και όπως βάδιζε πάντα, ελεύθερη και ασυμβίβαστη, ασυνόδευτη και ασυνόρευτη , πριν έρθει ο (κακός μας) καιρός με την πρόφαση του υποστηρίγματος/«υποστήριξης» κάποιοι να της προσφέρουν τα δεκανίκια της πολιτικής ορθότητας που θα την καθιστούσαν έκτοτε αδιανόητα στάσιμη. «Αυτό που βλέπουμε το σκεφτόμαστε, κι έτσι τελικά δεν το βλέπουμε, λέει ο Όλερ, ενώ άλλοι βλέπουν αυτό που βλέπουν χωρίς πρόβλημα, επειδή δεν το σκέφτονται αυτό που βλέπουν. Αυτό που αποκαλούμε αντίληψη είναι για μας κατά βάση στασιμότητα, ακινησία, τίποτα. Τίποτα. Οτιδήποτε έχει συμβεί το έχουμε σκεφτεί, δεν το έχουμε δει, λέει ο Όλερ» . Είδα και απόειδα λοιπόν με το… φαινόμενο Φερνάντα Μελτσόρ και είπα ό,τι βρέξει ας κατεβάσει! Βαδίζοντας στην εποχή των τυφώνων.