Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Jeepers Creepers




Το «Jeepers Creepers» υπήρξε μια υπέροχη καλτ ταινία και το ίδιο ευχόμαστε να συμβεί και με το «Μίκι7» που θα γυρίσει σε ταινία ο Bong Joon-Ho, ο σκηνοθέτης των «Παράσιτων». Θα αναρωτηθείτε τώρα για την σύνδεση των δύο… λεπτομέρειες μωρέ. Απλώς και στο βιβλίο υπάρχουν κάποια creeper και αυτό αρκεί για μια εμπεριστατωμένη κριτική, δεν κάνουμε μισές δουλειές εδώ πέρα. Κάτι μέσα μου έλεγε, Ashton ρε, τι περίμενες δηλαδή, αλλά εγώ επέμενα, όχι ρε δεν τον αφήνω. Δεν ήξερα αν έπρεπε να γράψω κάτι για το βιβλίο αυτό αλλά όταν έχεις αμφιβολίες σε ανάλογες περιπτώσεις πρέπει πάντα να γράφεις γιατί είναι σίγουρο ότι θα βρεθεί κάποιος άλλος να γράψει και μάλιστα πολύ χειρότερα από εσένα!  
 
Αν δεν είσαι εξωγήινος θα έχεις καταλάβει ήδη ότι οι εκλογές δεν αλλάζουν τίποτα και ότι αγαπώ πολύ τα βιβλία του Άντι Γουίρ∙ έτσι, η αναφορά του εξωφύλλου στον «Άνθρωπο στον Άρη» (+1 για τη «Διόπτρα») με έκανε να βλέπω αστράκια και το οπισθόφυλλο με την καμουφλαρισμένη πιραντελλική αναφορά εκτόξευσε τις προσδοκίες μου. Τελικά, στο βιβλίο του Edward Ashton δεν βρίσκεις τίποτα από τα δύο ακριβώς, και ταυτόχρονα, κατά έναν παράδοξο τρόπο βρίσκεις και τα δύο, στο περίπου. Δεν βρίσκεις την περιπέτεια που ίσως περιμένεις, ούτε την φιλοσοφία που αναζητά(ς) – ας πούμε ότι είναι μια ήπια φιλοσοφική περιπέτεια, καλό αυτό, φαντάσου να ήταν Χέγκελ. Το βιβλίο ασχολείται με (διαστρικές) αποικίες, όπως ακριβώς και με την Ελλάδα που αποτελεί αποικία της ιμπεριαλιστικής Αμερικής – τόση ψυχεδέλεια –, και πώς οι άνθρωποι προσπαθούν να επιβιώσουν κόντρα στις πιθανότητες, με τον ίδιο τρόπο που προσπαθούν να το πετύχουν και οι κακόμοιροι αυτόχθονες. Εκεί ζει και ο Μίκι7, η έβδομη εκδοχή του Αναλώσιμου της αποικίας που τον χρησιμοποιούν κάπως σαν ήρωα βιντεοπαιχνιδιού και του χαλάνε τις ζωές μέχρι να πάνε λίγο πιο κάτω στην άγνωστη πίστα. Από ένα λάθος δημιουργείται η όγδοη εκδοχή χωρίς πρώτα να έχει πεθάνει η προηγούμενη – Μήπως θέλετε να αναβαθμίσετε σε Windows 11, όχι γαμώ το κέρατό μου, σκάσε, με έπρηξες! – και αλλάζουν πλέον οι ισορροπίες του παιχνιδιού. 
 
 
Η πλοκή του βιβλίου είναι ένα ισορροπημένο close up για όσο συνυπάρχουν τα δύο εγώ, για 2 μέρες δηλαδή, και για αυτό θεωρώ ότι η κινηματογραφική εκδοχή θα είναι αρκετά επιτυχημένη. Από την άλλη, το εξώφυλλο είναι εντελώς άστοχο, δημιουργεί λάθος εντυπώσεις, όπως και το μάρκετινγκ στο αυτί του βιβλίου – αλλά θα μου πείτε, το μάρκετινγκ πάντα δημιουργεί λάθος εντυπώσεις, οκ. Το βιβλίο περιστρέφεται γύρω από το παράδοξο με το Πλοίο του Θησέα και θέτει ωραία ερωτήματα. Αν δεν βαριέστε μπορείτε να ψάξετε ανάλογους προβληματισμούς στη «σοβαρή» λογοτεχνία αλλά και η ΕΦ έχει κάνει σοβαρότατη έρευνα επιστημονική, χελόου!   και εκτός των άλλων ενίοτε μπορεί να σας ταξιδέψει και μακρύτερα.
 
[…] «Αλήθεια; Γιατί; Ποια η διαφορά ανάμεσα στο να αλλάζει ένα εξάρτημα τη φορά από το να τα αλλάξει όλα με τη μία;»
Άνοιξα το στόμα μου για να απαντήσω, αλλά συνειδητοποίησα ότι δεν είχα ιδέα τι να πω.
«Αυτό είναι το κλειδί που θα σε βοηθήσει να κατανοήσεις αυτή τη δουλειά, Μίκι. Εσύ είσαι το Πλοίο του Θησέα. Όλοι μας είμαστε. Δεν υπάρχει ούτε ένα ζωντανό κύτταρο πάνω μου που να ζούσε και να ανήκε στο σώμα μου δέκα χρόνια πριν και το ίδιο ισχύει και για σένα. Ξαναφτιαχνόμαστε διαρκώς, μια σανίδα τη φορά. Αν όντως αναλάβεις αυτή τη δουλειά, κάποιες στιγμές θα σε ξαναφτιάχνουν από την αρχή, αλλά, αν το καλοσκεφτείς, τελικά δεν έχει και καμία διαφορά, έτσι δεν είναι; Όταν ένας Αναλώσιμος ξεκινάει για τη δεξαμενή, κάνει αυτό που έτσι κι αλλιώς θα έκανε το σώμα του με τη πάροδο του χρόνου. Εφόσον διατηρείται η μνήμη, δεν πεθαίνει στ’ αλήθεια. Απλώς υπόκειται σε μια ασυνήθιστα γρήγορη ανακατασκευή».
 
Το βιβλίο κυκλοφορεί από την «Διόπτρα» σε μετάφραση της Ειρήνης Γεούργα. Μπορεί να μην επαλήθευσε τις αρχικές μου προσδοκίες, ούτε όμως τις διέψευσε – θα έλεγα ότι τις ανακατασκεύασε∙ και αυτό για μένα είναι κέρδος, μια άλλη μελλοντική μου εκδοχή θα ξαναδιάβαζε ευχαρίστως νέο βιβλίο του. Δεν προσπαθώ να σας πείσω, και μάλλον το ίδιο λέτε και όσοι διαβάζετε το κείμενό μου, Δεν πείθεις, αλλά καλού κακού πείτε το δέκα φορές μέσα σας σαν προσευχή, η πίστη ενίοτε λειτουργεί ύπουλα. 
 



Σχόλια

«A good reader, a major reader, an active and creative reader is a rereader»

Does nobody understand?

  Αυτές, λέγεται ότι, ήταν οι τελευταίες λέξεις του Τζέημς Τζόυς και αφορούσαν το τελευταίο του λογοτεχνικό βιβλίο, η Αγρύπνια των Φίννεγκαν. Πολλοί κακεντρεχείς πιστεύουν ακόμα ότι είχαν ως μοναδικό αποδέκτη τον ίδιο του τον εαυτό! Καταλάβαινε ο Τζόυς τι έγραφε; Προς απογοήτευση εκατομμυρίων αναγνωστών, πιστεύω ότι καταλάβαινε μια χαρά τι έγραφε, και προς αγαλλίαση άλλων τόσων, υπήρξαν οι μεταφραστές και οι μελετητές εκείνοι, που κατάφεραν να ρίξουν λίγο φως σε αυτό το ονειρικό έρεβος.

Rising star

Θα καταφέρει η συγγραφέας να ανεβάσει τον τοίχο της γραφής ή θα πέσει και θα την πλακώσει; Χάρη στις ψήφους των περισσοτερών βιβλιοφιλικών μπλογκς αλλά και στην συντονισμένη προσπάθεια της επίσημης κριτικής επιτροπής, όλα δείχνουν  πως θα καταφέρει να περάσει στην επόμενη φάση. Όλα αυτά όμως θα τα δούμε αμέσως μετά τις διαφημίσεις. Μείνετε συντονισμένοι και κατεβάστε και το ανάλογο app για να ψηφίσετε. Οι πραγματικοί κριτές είστε εσείς!

Τ' αγάλματα είναι στο μουσείο

Βράδυ Παρασκεύης, παρουσίαση βιβλίου στη μικρή μας πόλη. Την ίδια ώρα παίζει η Πανάθα στην Ευρωλίγκα. Τι δίλημμα! Ταυτόχρονα να καίγομαι γιατί έχω ποντάρει και τρία ευρώ στην υπουργοποίηση της Λυδίας Κονιόρδου στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Πολιτισμός ή αθλητισμός; Δεν ήξερα σε ποιο γήπεδο να παίξω μπάλα. Τελικά επέλεξα την παρουσίαση – αν ήταν τόσο βαρετή όσο οφείλουν να είναι όλες οι παρουσιάσεις βιβλίου, σκέφτηκα, θα προλάβω το ημίχρονο του Πανάθα. Για στάσου, τι βιβλίο παρουσιάζεται; Νεανική λογοτεχνία; Καλά, παίζει να προλάβω και το δεύτερο δεκάλεπτο! Δυο παρατάσεις αργότερα δεν σκεφτόμουν καθόλου τον Πανάθα (που έχασε γαμώ την τρέλα μου, τώρα το συνειδητοποιώ!) και είχα κολλήσει σε όσα θαυμαστά άκουσα στην πιο ενδιαφέρουσα παρουσίαση βιβλίου που έγινε ποτέ.

Εσύ αποφασίζεις

  Ρε φίλε, όχι πες και συ γιατί θα τρελαθώ. Έχεις δει καλύτερη εφαρμογή της φράσης «Η ζωή μιμείται την τέχνη» ; Με το χέρι στην (ματωμένη σου) καρδιά, πες. Έλληνας είσαι, με πρωθυπουργό τον Αλέξη ζεις, κάτι θα έχεις καταλάβει. Παραβαίνει τον χρυσό κανόνα της επιμέλειας όταν αλλάζει ένα «ναι» με ένα «όχι» σε μια Ιστορία της Πολιορκίας της Λισαβόνας. Απλώς ο Αλέξης το έκανε ανάποδα – γι' αυτό και οι πολιτικές δηλώσεις ότι «Εμείς δεν είμαστε Πορτογαλία» και τέτοια. Ο Ζοζέ πήρε το Νόμπελ, ο Αλέξης παράταση και μεις μια τόνωση αυτοπεποίθησης πριν από την επικείμενη αυτοκτονία. Λογοτεχνία μέχρι να σβήσει ο ήλιος!

Άτιμη κοινωνία! Άλλους τους κατεβάζεις και άλλους τους ανεβάζεις στα τάρταρα!

Πριν δέκα μέρες μπήκε ο νέος χρόνος και όσοι δεν έχετε διαβάσει ποτέ σας Μέλβιλ, νομίζω ότι ήρθε ο καιρός να τον βάλετε στο πρόγραμμα. Πώς θα σας φαινόταν όμως αν υπήρχε ένα Ημερολόγιο Μέλβιλ όπου θα μπορούσατε να σημειώνετε στην κάθε ξεχωριστή μέρα, την υπενθύμιση «Να διαβάσω Μέλβιλ!», σαν ενοχλητική επίπληξη στον τεμπέλη εαυτό σας; Εγώ, προσωπικά, το βρίσκω τέλειο! Την ιδέα για την υλοποίηση αυτού του ημερολογίου έκανε πράξη ο Σ.Μ.Ε.Δ. (Σύλλογος Μεταφραστών-Επιμελητών-Διορθωτών) και εντελώς αναπάντεχα έκανε και ποδαρικό στην νέα αναγνωστική μου χρονιά. Ημερολόγιο Μέλβιλ όμως χωρίς λογοτεχνία δεν παίζει, κι έτσι, μέρος αυτής της έκδοσης είναι και ένα υπέροχο διήγημα που πρωτοδημοσιεύτηκε στο Harper’s Magazine τον Απρίλιο του 1855 και μεταφράζεται (νομίζω) πρώτη φορά στα ελληνικά. Γι’ αυτό σας λέω, αν καταφέρετε να βρείτε το ημερολόγιο, αναγκαστικά θα διαβάσετε Μέλβιλ και θα σας μείνει και το ημερολόγιο άθικτο αφού δεν θα χρειαστεί να επιπλήττετε εκεί μέσα τους εαυτούς σας!

Son of a Beach

Δεν είναι βρισιά, είναι καταξίωση. Το πιο άξιο μέλος (και ο πιο κάφρος) υπήρξε σίγουρα ο Τζέημς Τζόυς. «Τότε η Σίλβια κάνει την εξής πρόταση: να εκδώσει αυτή το βιβλίο, στα αγγλικά βέβαια, αλλά στη Γαλλία! Μα φυσικά, ποια θα μπορούσε να είναι πιο λογική πρόταση; Μια επιεικώς άσχετη βιβλιοπώλισσα, που δεν ξέρει καλά καλά να κρατάει ούτε τα κατάστιχα της δανειστικής βιβλιοθήκης του μαγαζιού της, που δεν έχει τις παραμικρές γνώσεις από εκδόσεις, αποφασίζει να εκδώσει ένα βιβλίο τερατώδες σε όλα τα επίπεδα. Αλήθεια, τι θα μπορούσε να πάει στραβά;» Αλλά και ο Χεμινγούει∙ και διάφοροι πολλοί άλλοι επωφελήθηκαν από την αγάπη της∙ ήταν όλοι τους παιδιά της.  

Lord of the Rings

Με την τιμή στο ασήμι να έχει εκτοξευθεί αυτή την περίοδο, τα μόνα rings που μπορεί να αντέξει το πορτοφόλι κάποιου – αλλά δεν ξέρω αν θα αντέξει και το στομάχι του – είναι από τηγανισμένο κρεμμύδι. Αν πάλι αναζητάτε κάτι πιο εκλεπτυσμένο τότε, αν και εφόσον είστε διατεθειμένοι να υποβάλετε τον εαυτό σας σε μια ομηρικών παρεκβάσεων αναγνωστική περιπέτεια, ίσως συναντήσετε την κυκλική σύνθεση που δεν ξέρατε ότι θα μπορούσε να σας ολοκληρώσει. «Γι’ αυτό και η παρέκβαση δεν είναι ποτέ περισπασμός. Οι στροφές και οι περιπλοκές της παρέκβασης έχουν έναν ενιαίο σκοπό, ο οποίος είναι να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε τη μία πλήρη πράξη που αποτελεί το θέμα του έργου στο οποίο εντάσσονται» . Πώς γυρνάνε οι κύκλοι; Να, έτσι!    

Marabout Hero

Μετά το βαθυστόχαστο άρθρο της Κατερίνας Μαλακατέ , γεννήθηκαν στο μυαλό μου πολλά ερωτήματα. Γιατί έφτιαξα ετούτο το μπλογκ; Σίγουρα ήταν μια παρορμητική σκέψη που συνέπεσε χρονικά με την επέτειο θανάτου του Νίκου Καββαδία. Αν ο Καββαδίας είχε πεθάνει τρεις μήνες αργότερα, μάλλον δεν θα είχα το φτιάξει!

0 + ∞

Μαθηματικά σύμβολα ενός προβλήματος που ψάχνει τις πιθανές του λύσεις. Κάποτε οραματίστηκαν την μία και μοναδική του λύση, τώρα εξετάζουν και το ενδεχόμενο να είναι άλυτο. Από τον άκρατο καπιταλισμό της προηγούμενης ανάρτησης ας περάσουμε σε κάτι πιο “ανθρώπινο”. Όσο διάβαζα το βιβλίο του Άρθουρ Καίσλερ (Καίστλερ, στην έκδοση που έχω, προτίμησα όμως το πιο διαδεδομένο) δύο βιβλία τριγύριζαν συνεχώς στο μυαλό μου – “Το βιβλίο της Εξουσίας” του Κάφκα (εκείνο το θεσπέσιο πολύτομο έργο που περιλαμβάνει όλες τις εκφάνσεις και διακυμάνσεις της εξουσίας σε κεφάλαια με τίτλους όπως “Δίκη”, “Ο Πύργος”, “Μεταμόρφωση”, “Αμερική” κ.α. !!) και το “Κιβώτιο” του Άρη Αλεξάνδρου, την βαθιά πολιτική αλληγορία που καταδεικνύει πως κάποιος είναι ικανός να θυσιάσει την ζωή του για μια κούφια ιδεολογία.

Σαν ναυαγοί, σαν ροβινσώνες

Ο βιασμός ενός βιβλίου και ενός συγγραφέα γίνεται με τις διασκευές . Συγγραφείς μεγάλου βεληνεκούς και εξαιρετικού κύρους όπως ο Ντάνιελ Ντιφόου, ο Ρόμπερτ Στήβενσον, ο Ιούλιος Βερν και ο Τζόναθαν Σουίφτ (με την ευκαιρία, να ξαναπώ ότι «Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ» είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία. Δεν είναι απλώς ένα από τα καλύτερα βιβλία του είδους· ή του 18ου αιώνα· ή της αγγλοσαξονικής λογοτεχνίας. Πέρα από κάθε είδους περιορισμό, τροπικό, χρονικό ή χωρικό, το βιβλίο του Σουίφτ είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχουν γραφτεί επί γης) αντιμετωπίζονται από το αναγνωστικό συγγραφικό φαντασιακό σαν μικρομέγαλοι συγγγραφίσκοι που είχαν κόλλημα με την παιδική ηλικία και ανακλύκλωναν απλοϊκές ιστορίες που δεν πρέπει να διαβάζονται μετά τα δώδεκα – λες και το να είσαι παιδί είναι ιδιότητα μόνο ενός παιδιού. Κούνια που σας κούναγε!