Σεληνιασμός

Να δουλεύεις στη NASA είναι καλό, να μην δουλεύεις είναι ακόμα καλύτερο. Το φάγατε το κοριτσάκι επειδή βραβεύτηκε για την δουλειά που δεν έκανε στη NASA, όταν το ίδιο γίνεται κατά κόρον και στο πεδίο της λογοτεχνίας στην Ελλάδα. Πολλοί νομίζουν ότι δουλεύουν σκληρά πάνω στην λογοτεχνία και έρχονται από πάνω και κάποιοι και τους βραβεύουν για αυτό! Σαν να λέμε, η δουλειά γίνεται… όταν ταυτόχρονα δεν γίνεται δουλειά!! Τουλάχιστον, ο Άντι Γουίρ μπορεί να μην δούλευε στη NASA αλλά ήξερε να δουλεύει πάνω στη λογοτεχνία χρησιμοποιώντας όσα πολύτιμα μάθαινε από την δουλειά που δεν έκανε στη NASA. Και στο τέλος ήρθε και το βραβείο – «Goodreads Choice Award 2017». Σιγά το βραβείο θα μου πείτε· άμα ήξεραν οι αναγνώστες να κρίνουν μόνοι τους τα βιβλία που διαβάζουν, θα σταματούσε η περιστροφή της Σελήνης γύρω από τη Γη από την έκπληξή της! Τι να πω και γω επί του θέματος, δεν γνωρίζω. Αν θέλετε «πυραυλοκίνητες» κριτικές, αναζητήστε αλλού – εδώ, μόνο κρότου-λάμψης! Welcome to the dark side of the Moon!
 

Το νέο βιβλίο του Άντι Γουίρ ακολουθεί το hype του πρώτου και πολλοί αποφάινονται ότι δεν είναι τόσο καλό όσο εκείνο. Επιτρέψτε μου να έχω αντίθετη άποψη – έχω ανάδρομο Ερμή και Σελήνη στον Σκορπιό, θα με υποστείτε με το ζόρι τώρα. «Ο Άνθρωπος στον Άρη» είχε μια ιδιαιτερότητα που δεν την έχει η «Άρτεμις» αλλά αυτό δεν σημαίνει κάτι για την ποιότητα του ενός έναντι του άλλου. Το πρώτο βιβλίο ξεκινούσε με μια διαολεμένα άσχημη κατάσταση για τον ήρωά του, κάνοντας τους αναγνώστες να ταυτιστούν από την αρχή. Από κει και πέρα το μόνο που περίμενε ο αναγνώστης ήταν να δει πότε θα ξεφουσκώσει η πλοκή ύστερα από την τεράστια αλληλουχία ατυχιών και κατ’ ακολουθία ευρηματικών λύσεων που τον έσωζαν την τελευταία στιγμή. Ο λόγος που δεν ξεφούσκωσε το βιβλίο είναι γιατί ο Γουίρ είναι ευρηματικότατος συγγραφέας που μοίρασε την πλοκή του ιδανικά. 

 

 

Στην «Άρτεμις» οι αναγνώστες απογοητεύτηκαν κάπως που δεν είδαν την πλοκή να εξελίσσεται τόσο γοργά (εδώ έπρεπε να διαχειριστεί πάμπολλους χαρακτήρες και μια ολόκληρη πόλη) όσο ενδεχομένως θα περίμεναν, ενώ ταυτόχρονα τσαντίστηκαν γιατί είδαν στην ηρωίδα του βιβλίου, Τζασμίν – για τους φίλους, Τζαζ – Μπασάρα ένα κυνικό κακέκτυπο του ήρωα του προηγούμενου βιβλίου, Μαρκ Γουάτνι. Αυτό που με τσάντισε περισσότερο ήταν όταν χάζεψα λίγο τις κριτικές στο Goodreads (για να δω τέλος πάντων, με τι κριτήρια δίνονται τα βραβεία!) και είδα πολλά σχόλια αναγνωστών, στην πλειονότητά τους γυναικών, να λένε ότι ο χαρακτήρας της Τζαζ είναι γεμάτος στερεότυπα και ότι οι γυναίκες δεν είναι τόσο κυνικές και αμοαραλίστριες, κλπ, ξεχνώντας όμως να μας πουν στα σχόλια τους πώς θα έπρεπε να είναι οι γυναίκες… σύμφωνα με τα δικά τους στερεότυπα! Προσωπικά, δεν βρήκα τίποτα άσχημο στην σκιαγράφηση της υπέροχης Τζαζ αλλά εγώ είμαι και απαίσιος άντρας και δεν πρέπει να με πιστεύετε.
 

«Έτοιμη για μείωση;» ρώτησε ο Ντέιλ από τον ασύρματο.
«Ναι, νιώθω αρκετά μειωμένη», είπα.
 

Η Θλιμμένη Τζασμίν τα έχει κάνει ψιλοσκατά με τη ζωή της στη σεληνιακή πόλη «Άρτεμις» όπου ζει, προσπαθώντας να τα φέρει βόλτα όπως όπως. Δεν άκουσε αυτό που μας λένε όλοι οι γονείς κάπου εκεί στο λύκειο, Στρώσου να διαβάσεις αλλιώς θα καταλήξεις χαμάλης, και έτσι, όντως κατάντησε αχθοφόρος στο Λιμάνι εισάγοντας και κάποια παράνομα είδη από την Γη για τους πλούσιους τουρίστες που κατέκλυζαν την πόλη, για να εξασφαλίζει ένα επιπλέον εισόδημα. «Αν αρχίσεις να κάνεις κήρυγμα και να λες ότι πρέπει να αξιοποιήσω τις δυνατότητές μου, καλύτερα να με πυροβολήσεις». Βέβαια, όταν η πλοκή του βιβλίου απογειώθηκε και εκείνη αποφάσισε τελικά να αξιοποιήσει τις δυνατότητές της, και πυροβολισμοί έπεσαν, και χαμός έγινε, και απ’ όλα.
 

Ξέρω ότι δεν γίνεται σύγκριση των μεγεθών, αλλά θα πω ότι ο Άντι Γουίρ μού θυμίζει ελαφρώς τον Τόμας Πύντσον, τουλάχιστον σε 3 καίρια σημεία. Το λέω μετά λόγου γνώσεως αν και υπάρχουν πολλοί εκεί έξω που ισχυρίζονται ότι δεν σκαμπάζω τίποτα από λογοτεχνία ή ότι έχω το ακαταλόγιστο, και γενικά κινούμαι στην επιφάνεια της επιφανειακής επιφάνειας, δίχως καν να οραματίζομαι την βαθιά βαθύτητα της βαθύνοιας. Θεωρώ ότι ο Γουίρ χρησιμοποιεί κάποια βασικά μοτίβα που τον κάνουν ξεχωριστό. Τα τρία σημεία σύγκλισης με τον Πύντσον είναι η συμπάθεια που τρέφει για τους συνήθως αποπροσανατολισμένους ήρωές του, το ιδιαίτερο χιούμορ του και οι δεκάδες επιστημονικές ή επιστημονικοφανείς πληροφορίες που έχει στα βιβλία του – με μια δόση συνωμοσίας μάλιστα, στο τελευταίο του βιβλίο. «Το να φτιάχνεις έναν πολιτισμό έχει και τις βρόμικες πλευρές του, Τζασμίν. Η εναλλακτική, όμως, είναι να μην έχεις καθόλου πολιτισμό». 

 

 

Το βιβλίο έρχεται πάλι από τις εκδόσεις «Παπαδόπουλος» σε ωραία μετάφραση του Χριστόδουλου Λιθαρή. Συνήθως όταν χρησιμοποιούμε την φράση «Απλώς καλό» ή «Καλό» για ένα βιβλίο, το εννοούμε με έναν υπονομευτικό τόνο, σαν ευφημισμό. Το κάνω και εγώ κατά καιρούς και μου την σπάει αυτό. Ενώ είναι αξιοθαύμαστο και δύσκολο εγχείρημα να γράψεις ένα απλώς καλό βιβλίο. Ο Γουίρ το κάνει με μαεστρία, και αγάπη για τους αναγνώστες του. Δεν χρησιμοποιεί ευκολίες, ούτε κόλπα, αλλά το κάνει με μια σοβαρή ελαφράδα, σαν να χρησιμοποιεί μόνο το 1/6 της βαρύτητας! Και αυτό δεν είναι καθόλου αμελητέο, οι περισσότεροι συγγραφείς γράφουν… στο κενό!
 

Υ.Γ. 2666 «Η Νέα Υόρκη έχει την Πέμπτη Λεωφόρο, το Λονδίνο έχει την Μποντ Στριτ και η Άρτεμη έχει την Καμάρα». Καμάρα έχει και η Θεσσαλονίκη, φιλαράκι! Πώς το’ πες αυτό Αντίχριστε;