Δεν πας για ψάρεμα;

Ο Όσκαρ Ουάιλντ υπήρξε πρώιμος αναγνωστικός μου έρωτας. Τον λάτρεψα περισσότερο για τις αιχμηρές του κυνικές παρατηρήσεις παρά για τα γραπτά του. Η φράση του «Κυνικός είναι αυτός που γνωρίζει την τιμή των πάντων και την αξία του τίποτα» είναι από τις πλέον αγαπημένες μου – έτσι όπως την βλέπετε διατυπωμένη, όμως· έχω δει και άλλες ελληνικές εκδοχές της και δεν μου άρεσαν όσο η σαφήνεια και η παιγνιώδης διάθεση της παραπάνω διατύπωσης. Τα γραπτά του συνεχίζουν να ακτινοβολούν την γοητεία τους πάνω στους αναγνώστες αν και περιορίζονται στα στενά όρια του κινήματος του Αισθητισμού, όμως, είναι ακριβώς αυτές οι (ακριβείς) ρήσεις του που με ιμπεριαλιστική διάθεση διαπερνούν και προσπερνούν τον κυνικό αιώνα μας. «Είμαι τόσο έξυπνος, που μερικές φορές δεν καταλαβαίνω λέξη απ’ όσα λέω»!
 

Πλέον πολύ δύσκολα θα ξαναδιάβαζα το «Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέυ», ενώ στο «De profundis» ο συγγραφέας μού φάνηκε πολύ drama queen για τα γούστα μου – κατά την γνώμη μου, κακώς εκδόθηκε αυτό το βιβλίο του. Στο ολιγοσέλιδο παραμυθάκι του όμως «Ο ψαράς και η ψυχή του» ευχαρίστως θα έλεγε ναι… η αισθητική μου πλευρά! Ειρήσθω εν παρόδω, θυμάμαι ότι είχα πολύ απολαύσει και το δοκίμιό του «Η ψυχή του ανθρώπου στο σοσιαλισμό», καλή ΔΕΘ να έχουμε φίλοι μου, να φάμε τα δακρυγόνα μας να ευφρανθεί η ψυχή μας.

 

Ο ψαράς μας λοιπόν πιάνει στα δίχτυα του μία σαγηνευτική γοργόνα και αφού δεν μπορεί να κάνει τίποτα μαζί της, καθώς όπως λέει και το παλιό σεξιστικό ανέκδοτο ούτε το ένα μπορείς να της κάνεις ούτε το άλλο, αποφασίζει να την ρίξει πίσω στη θάλασσα με αντάλλαγμα όταν της το ζητάει εκείνος, να αρχίζει το γλυκό τραγούδι της ώστε να φέρνει τα ψάρια που εξουσιάζει κοντά στα δίχτυα του. Δίκαιο ντιλ. Καλό το ψάρεμα αλλά στο τέλος ο ψαράς ερωτεύεται την γοργόνα, η οποία ούσα ένα θαλασσογέννητο πλάσμα χωρίς ψυχή, αρνείται να τον δεχθεί αν πρώτα εκείνος δεν χάσει την δική του. Ο ψαράς δεν έχει κανένα πρόβλημα επ’ αυτού αλλά διαπιστώνει ότι είναι πολύ πιο δύσκολο από όσο νομίζει. Αυτό που λένε, την γνώρισε και έχασε την ψυχή του, δεν ισχύει εδώ. Ο Ουάιλντ παίζει με το δίπολο απολαύσεις και ενοχές και στήνει το παραμύθι του αριστοτεχνικά. Ωστόσο, η ρήση του «Ο καλύτερος τρόπος να αποφύγεις έναν πειρασμό είναι να ενδώσεις» συνοψίζει επαρκώς τον μύθο και δεν χρειάζεται κάτι παραπάνω. Έχοντας πολλά χρόνια να διαβάσω πεζό έργο του Ουάιλντ αντιλαμβάνομαι ότι δεν με έλκει τόσο πολύ πια. Το ανέλυσα πρόχειρα και πιο πάνω, οι ρήσεις του Ουάιλντ είναι το μεγαλοφυές συγγραφικό του έργο το οποίο αντιλαμβανόμαστε ακόμα και σήμερα ότι ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του, και όλα αυτά περί Αισθητισμού είναι να ’χαμε να λέγαμε. Δεν διαφωνώ ότι το συγκεκριμένο διήγημα είναι βαθυστόχαστο και φιλοσοφικά πολύπλοκο αλλά δεν είναι να πουλήσεις και την ψυχή σου για δαύτο!

     […] Κι η ψυχή του του ’πε, «Αν στ’ αλήθεια πρέπει να με διώξεις, μη με διώχνεις δίχως μια καρδιά. Ο κόσμος είναι σκληρός, δώσε μου την καρδιά σου να την πάρω μαζί μου».
   Κούνησε το κεφάλι του και χαμογέλασε. «Με τι θ’ αγαπούσα την αγάπη μου, αν σου ’δινα την καρδιά μου;», έκραξε.
   «Όχι! Δείξου σπλαχνικός», είπε η ψυχή του, «δώσε μου την καρδιά σου, γιατί ο κόσμος είναι πολύ σκληρός και φοβούμαι».
   «Η καρδιά μου είναι της αγάπης μου», απάντησε εκείνος, «για τούτο μη χασομεράς, μα φύγε από ’δω».
   «Δεν μπορούσα και εγώ ν’ αγαπήσω;» ρώτησε η ψυχή του.

 

http://www.johncoulthart.com/feuilleton/2010/02/22/heinrich-vogelers-illustrated-wilde/

 

Η μετάφραση ανήκει στον σπουδαίο Κωνσταντίνο Τρικογλίδη (1870-1937) και είναι άψογη· αναπόφευκτο όμως είναι, εφόσον έρχεται από τα βάθη του χρόνου, σε κάποιους αναγνώστες να φανεί κάπως «παλιά» και δύσπεπτη. Το βιβλίο βγήκε σε καλαίσθητη έκδοση από τις εκδόσεις «Δαιδάλεος». Κοιτάξε τώρα φάση! Μέχρι πρότινος δεν γνώριζα τον συγκεκριμένο εκδοτικό. Ούτε και τον εκδοτικό iWrite. Όταν όμως επισκέφθηκα τον πολυχώρο του εκδοτικού στην Θεσσαλονίκη διαπίστωσα ότι πρόκειται για μία δημιουργική ομάδα (μικρότερων επιμέρους εκδοτών όπως ο «Δαιδάλεος» κ.α., διορθωτών, εικονογράφων, κλπ) που αναλαμβάνουν να εκδώσουν βιβλία κυρίως Ελλήνων πρωτοεμφανιζόμενων συγγραφέων καθώς και να προσφέρουν υπηρεσίες σχετικές με τον ευρύτερο χώρο του βιβλίου, σεμινάρια δημιουργικής γραφής, βιβλιοπαρουσιάσεις, κλπ. Ό,τι κάνει κάθε εκδοτικός οίκος, δηλαδή. Μετά θυμήθηκα πού είχα ξαναδεί την επωνυμία iWrite. Στην παιδική βιβλιοθήκη είχαμε μία σειρά βιβλίων που λεγόταν «Οι μικροί εξερευνητές» όπου κατεβάζοντας μια εφαρμογή στο κινητό και εστιάζοντας σε συγκεκριμένα σημεία του βιβλίου μπορούσες να τα ζωντανέψεις. Παραμύθια επαυξημένης πραγματικότητας, όπως αναφέρονται στο σάιτ. Δεν είχα ξαναδεί κάτι τέτοιο και μου είχε φανεί πολύ πρωτότυπο, μάλιστα είχα σκεφτεί να το κάνω και δράση για τα παιδιά, σίγουρα θα το χαίρονταν, εκτός και αν μου έλεγαν, Τι λε ρε μπάρμπα, βάλε λίγο Casa de Papel να δούμε!!
 

Επίσης από τις ίδιες εκδόσεις είχα μπανίσει στην βιβλιοθήκη, για προφανείς λόγους, και το βιβλιαράκι «Μαθαίνω σκάκι σε 12 μαθήματα», ωραία ιδέα για μια πρώτη και διασκεδαστική γνωριμία των παιδιών με το σκάκι. Όσοι θέλετε ρίξτε μια ματιά στην εκδοτική αυτή ομάδα. Ενδεχομένως να μην σας τραβάνε με μια πρώτη ματιά τα βιβλία τους αλλά αποτελεί μια προσπάθεια να καταστήσουν έναν εκδοτικό οίκο κερδοφόρο και ανταγωνιστικό, μέσα από την ευελιξία και την ευρηματικότητα. Με κέντρισαν αρκετές από τις μακέτες των εξωφύλλων τους, παρόλο που δεν είναι ολότελα του γούστου μου, γιατί φανερώνουν αν μη τι άλλο μια διάθεση για προσωπική έκφραση συνδιαστικά με το μάρκετινγκ που προϋποθέτει μια επιχείρηση. Δριμύτατη ένσταση έχω για την επιλογή των γραμματοσειρών στους τίτλους, πέρα από ελάχιστες περιπτώσεις, μου βγάζουν κάτι το εντελώς παλιομοδίτικο, που έρχεται σε σύγκρουση με την προσπάθεια εξωστρέφειας των εξωφύλλων. Εγώ πάντως, αν είχα γράψει βιβλίο, μετά τον «Καστανιώτη» θα το έστελνα και εκεί, iThink! 

 

https://biblioklept.org/2016/04/20/illustration-for-oscar-wildes-the-fisherman-and-his-soul-james-hill/

 

Αναγνωστικά ψυχοβγαλτικό παραμύθι για… γοργόνες και μάγκες. Όχι, εντάξει, το γείωσα τώρα και δεν κάνει. Είπαμε, είμαι κυνικός, γνωρίζω κάθε τιμή και αξία! Ο Όσκαρ Ουάιλντ είναι μεγάλος συγγραφέας, με διόλου άνισο έργο, στέκεται επάξια σε κάθε συγγραφική βάρκα και πιάνει μεγάλες ψαριές. Να το αγαροσάτε και να το απολαύσετε με την ψυχή σας (δεν εννοώ, αντί αυτής, μη φοβού)! Απλώς εγώ ως αψυχολόγητος αναγνώστης επιλέγω τα δολώματα του Ουάιλντ, εκείνες τις ψαρωτικές ρήσεις του που έως και σήμερα, σας κάνουν να τσιμπάτε!
 

Υ.Γ. 2666 Τι ψυχή θα παραδώσεις μωρή;