Πέθανε όπως η γάτα

 

Ποτέ μου δεν φαντάστηκα ότι υπάρχει προσβλητικός τίτλος βιβλίου (προκλητικός, έστω) μέχρι χθες που ανέβασα στο facebook ένα απόσπασμα του βιβλίου «Ο γατούλης πέθανε». Μα είναι τίτλος αυτός; Ντροπή και αίσχος! Ποιοι φιλόζωοι διαβάζουν τέτοια κατάπτυστα βιβλία; Οι αντιδράσεις παίζει να ήταν ηπιότερες αν ο τίτλος του βιβλίου ήταν «Θάνατος στις γάτες». Τι να πεις, μερικοί άνθρωποι γουστάρουν να απολαμβάνουν περισσότερο το αφήγημά τους από ό,τι το αφήγημα του Ξαβιέ ντε Μουλέν. Ας είναι, θα πορευτούμε μαζί τους μέχρι να πεθάνουν· ή να πεθάνουμε πρώτοι. «Η συντροφιά μιας γάτας είναι καλύτερη από ένα βιβλίο αυτοβοήθειας γραμμένο από κάποιο κυνικό κόπανο». Παραποίησα λίγο τον τίτλο ενός τέτοιου βιβλίου αυτοβοήθειας για τις ανάγκες της ανάρτησης. Γιατί όσο και αν θεωρείτε τον θάνατο προσβολή, εκείνος χέστηκε. Και περισσότερο χέστηκαν διάφοροι συγγραφείς αν θεωρείτε τους τίτλους τους προσβλητικούς. Ακόμα και ο «Σπινόζα (που) γαμάει τον Χέγκελ» είναι μια χαρά τίτλος, αν και εφ’ όσον ο δεύτερος δεν έχει πρόβλημα!

Εμένα δεν μου φάνηκε καθόλου προσβλητικός/προκλητικός ο τίτλος αλλά μου φάνηκε σίγουρα γλυκανάλατος και περίμενα ότι θα διαβάσω κάτι αρκετά λυρικό και συναισθηματικό· όπως και έγινε. Γιατί όμως δεν σκυλιάζω όπως θα έπρεπε να συμβεί; Γιατί είμαι γάτα και τουλάχιστον αντιλαμβάνομαι ότι το βιβλίο είναι αρκετά καλό. Κέρδισε το «30 million d’ amis» 2020 που θεωρείται το «Goncourt των ζώων» – όσοι διαβάσατε την «Ανωμαλία» του Λε Τελιέ που πήρε το Goncourt των ανθρώπων, διαβάστε και αυτό, μην είστε ζώα! Σε αυτό το μικρό βιβλίο ο Ξαβιέ Ντε Μουλέν γράφει κάτι σαν απολογητικό γράμμα στον γατούλη του που πέθανε 1,5 χρόνων από μια πάθηση στην καρδιά.
 

«Σε άφησα χωρίς να σου πολυδώσω σημασία, είχα πιο επείγοντα πράγματα να κανονίσω από το να ανησυχώ για τον αραχτό γατούλη μου.
Λογικό: τα νιάτα είναι η αρχή, όχι το τέλος. Τα νιάτα είναι η ζωή δυνατότερη από τον θάνατο, η παιδική ηλικία είναι η αιωνιότητα.
Τελεία και παύλα.
Η ζωή είναι μια σκύλα, όταν το θέλει».
 

Ενέταξε μια γάτα στην τετραμελή οικογένειά του ως δώρο προς την 12χρονη κόρη του και είδε τους άλλους και κυρίως τον εαυτό μου με άλλα μάτια· κίτρινα και σχιστά. Όσοι έχουν κατοικίδιο γνωρίζουν ήδη, άλλοι προτιμούν τους σκύλους, άλλοι τις γάτες, άλλοι το ρίχνουν στα ζάρια του Jumanji και ό,τι τους κάτσει, αλλά γενικά το συμπέρασμα είναι ένα, τα ζώα αλλάζουν τις ζωές των ανθρώπων. Το βιβλίο του Μουλέν δεν κομίζει κάτι νέο, αντιθέτως κομίζει κάτι πολύ παλιό, την παραμυθία που σου προσφέρει η συντροφιά ενός ζώου – τα υπόλοιπα είναι απλώς παραμύθια. Δεν είναι υψηλή λογοτεχνία όπως εκείνο το καταπληκτικό βιβλίο του Σόσεκι Νατσούμε, ούτε καν αξιόλογη λογοτεχνία όπως του Τζον Φάντε αλλά σίγουρα αγγίζει ευαίσθητες χορδές και σε καθηλώνει. Ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα αρκεί να ικανοποιεί αυτές τις συνθήκες για να είναι επιτυχές. Και αν συμπληρωθεί με λίγα δάκρυα (προαιρετικό) είναι και αυτό καλοδεχούμενο.
 

«Ίσως είναι το φάντασμά σου ή απλώς η αρχή που διέπει τις απώλειες.
Οι άνθρωποι περιμένουν να χαθούν για να παραδεχτούν ότι αναζητούν παντού ο ένας τον άλλο.
Οι γάτες τούς βοηθούν να το ομολογήσουν». 

 

Εγώ το αγόρασα γιατί μου αρέσουν οι γάτες και δεν το μετάνιωσα καθόλου. Όσο το διάβαζα όμως παρατηρούσα κάποιες ημίαιμες συγγένειες με τον Ηλίθιο, τον σκύλο ντε – αμέσως οι κουλτουριάρηδες να σκεφτείτε τον Ντοστογιέσφκι, σιγά πια, κατουρήστε και λίγο. Στη νουβέλα του Φάντε, επιχειρείται ένας επαναπροσδιορισμός των πραγμάτων και της θεώρησης του κόσμου μέσα από την σχέση ενός πατέρα με τον αλλόκοτο σκύλο του. Το ίδιο γίνεται και στο αφήγημα του Ξαβιέ ντε Μουλέν, η σχέση του με τον γατούλη είναι το όχημα που θα τον οδηγήσει στον επανακαθορισμό των πάντων – αρκεί να μην ανοίξει την τηλεόραση στο Δελτίο Ειδήσεων των 20:00, κάπως δύσκολο αυτό όμως, καθότι είναι και ο ίδιος δημοσιογράφος! Έτσι μέσα στο λυρικό κείμενό του υπάρχουν διάσπαρτες φράσεις που δείχνουν ότι η γάτα είναι η αφορμή, ο άνθρωπος είναι η αιτία, το εμβόλιο η θεραπεία – προπαγανδιστής μια ζωή, γαμώτο μου! Η έκδοση από το «Στερέωμα» είναι σούπερ και η μετάφραση της πάντα προσεκτικής Μαρίας Παπαδήμα δείχνει να λειτουργεί καλά. Αναζητήστε το βιβλίο, δεν το ακούτε που νιαουρίζει έξω από την πόρτα σας;

 

«Έχει επίσης ένα μοναδικό χάρισμα: ζει χωρίς ενοχές και αναλαμβάνει την ευθύνη για ό,τι της αρέσει. Ευτυχώς, της άρεσες πάρα πολύ.  

Ήταν το κοινό σας σημείο: να μη νιώθετε ποτέ ένοχοι.  

Η ενοχή είναι το σκοινί που προτιμούν οι άνθρωποι για να κρεμαστούν».