Του γιατρού

 

Όλοι είμαστε για τον γιατρό, ας μην αυταπατώμεθα. Εγώ ας πούμε με μια πρόχειρη διάγνωση είμαι για τον οφθαλμίατρο και τον λογοθεραπευτή (αν όχι και για κάποιον πιο… ακραίο) γιατί όταν μου έδωσαν το βιβλίο να το τσεκάρω αν μου αρέσει, διάβασα στο εξώφυλλο Ford Madox Ford και λέω, θέλω να τον διαβάσω αυτόν τον συγγραφέα, ευκαιρία είναι – και έτσι το πήρα, 50 ευρώ!! (Μην με ρωτήσει κανείς στα σοβαρά αν το πήρα όντως 50 ευρώ γιατί πολύ φοβάμαι ότι θα αναγκαστώ να τον παραπέμψω σε αστείατρο). Παραδόξως, και αντίθετα με ό, τι συμβαίνει συχνά με αρκετές επισκέψεις μας σε γιατρούς, δεν το μετάνιωσα καθόλου. Για την ακρίβεια, έπαθα πλάκα aka ακτινογραφία… ας με σταματήσει κάποιος, έλεος κάπου! «Ό,τι είναι πιθανό να συμβεί είναι συνήθως και αναπόφευκτο. Υπερασπίζομαι την κανονικότητα κάθε αλλοίωσης στην οποία είναι επιρρεπής η σάρκα, την κανονικότητα κάθε αρρώστιας, κάθε ακρωτηριασμού. Προκαλώ οποιονδήποτε θέτει σε αμφισβήτηση τη νοημοσύνη μου, θεωρώντας ότι αυτό που λέω είναι νοσηρό, να μου αποδείξει ότι η υγεία από μόνη της είναι δεδομένη. Μέχρι να μπορέσει να μου το αποδείξει αυτό, θα θεωρώ τον αντίλογό του βλακώδη».
 

Το βιβλίο το πήρα για να διαβάζω κάτι στις παραλίες της Χαλκιδικής που πήγα να ξεκουραστώ 3 μέρες – όπως ξέρουμε πολύ καλά από την ενασχόλησή μας με βιβλιοφιλικές ομάδες, η αναφορά στο εκάστοτε βιβλίο γίνεται για να πληροφορήσεις τον υπόλοιπο κόσμο τι κάνεις χωρίς το βιβλίο και όχι με αυτό – μάθετε μπασκετάκι από τον MVP, Εθνική Επέτειος Αντετοκούνμπο σήμερα! Τον Γουίλλιαμ Κάρλος Γουίλλιαμς τον έχουμε ακουστά κυρίως από την ταινία «Paterson» του Τζιμ Τζάρμους. Δεν την έχω δει την ταινία γιατί δεν πολυσυμπαθώ τον Τζάρμους αλλά μετά την ανάγνωση του συγκεκριμένου βιβλίου, λέω να την δω. Επίσης, γιατί ο Γουίλλιαμς ως γνήσιο τρολ, χώρεσε Το μεγάλο αμερικανικό μυθιστόρημα σε περίπου εκατό σελίδες, όταν άλλοι γράφουν 3000 σελίδες ακατάσχετης φλυαρίας και επώδυνης μετριότητας! Το είχα αγοράσει παλιότερα και προσπάθησα να το διαβάσω, όμως μου είχε φανεί αρκετά κρυπτικό και περίπλοκο· πλέον γνωρίζοντας την ιδιάζουσα περίπτωση του Γουίλλιαμς θα το επιχειρήσω με περισσότερη ζέση – και ζέστη, γιατί μάλλον θα το διαβάσω εντός του φετινού καλοκαιριού και αυτό. Μοιρασμένος αλλά και δοσμένος ολοκληρωτικά – δύσκολο αλλά το κατάφερε – ανάμεσα στην ιατρική και την ποίηση, αναγνωρίστηκε η αξία του και στα δύο πεδία, ίσως όχι με την σειρά που επιθυμούσε η ψυχή του, αλλά με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, μνημονεύεται και αυτό είναι που έχει σημασία.
 

[…] «Αυτή την απόδραση, ή κάτι παρόμοιο, την έχουμε λαχταρήσει όλοι κάποιες στιγμές της ζωής μας, ειδικά εμείς που ζούμε στις μεγάλες πόλεις. Όπως ακριβώς κι ο Ρίβερς. Μέσα στον κυκεώνα που ζούμε έχουμε χάσει την επαφή με τους εαυτούς μας, δεν είμαστε πραγματικά πρόσωπα, είμαστε φανταστικά σχήματα ενός γιγαντιαίου πυρετικού ονείρου. Αυτός, τουλάχιστον, είχε το κουράγιο να παραβιάσει τα όρια και να φύγει».
 

Στις «Ιστορίες ενός γιατρού», ιατρική και λογοτεχνία συνυφαίνονται σε ένα πλέγμα σκληρής ευαισθησίας που σε πεθαίνει, και ταυτόχρονα σε σώζει. Γραμμένο στην πλειονότητά του σε πρώτο πρόσωπο, με κάποιες εναλλαγές σε τρίτο, με τους διαλόγους των ηρώων αρκετά δυσεξιχνίαστους για να δίνουν έναν προφορικό τόνο μεταξύ των εξαθλιωμένων και φτωχών ασθενών της γενέτειρας του Γουίλλιμας και του γιατρού ως αυτοβιογραφούμενου αλλά και ως ποιητικού υποκειμένου που διαρκώς παρατηρεί και ενδοσκοπεί, μία σαρωτική μίξη ιατρικών παρατηρήσεων και (αυτό)σαρκαστικής διάθεσης που αναδιατάσσει και εναρμονίζει την εσωτερική ανατομία με την ίδια την εσωτερίκευση – φανταστείτε την αλλόκοτη αλλά και γοητευτική εικόνα ενός γιατρού που ανοίγει μόνος του τα σωθικά του! 

 

[…] «Συνήθως πειράζω τα κορίτσια. Γιατί όχι; Όταν κάνω επίσκεψη το πρωί, ρίχνω μια ματιά σε κάτι μίζερα μικρά που τα ’χουν σενιάρει για να τα δω, και τους λέω: Κάν’ της ένα κλύσμα, μπορεί μ’ αυτό να γίνει καλά και να εξελιχθεί σε μια φτηνή πουτάνα ή σε κάτι παρόμοιο, όταν μεγαλώσει. Η χώρα σε χρειάζεται, τσουλάκι. Άλλη φορά πρότεινα να παντρέψουμε στα ψέματα έναν μικρό που έμοιαζε με ρακοσυλλέκτη και που τον είχαμε σώσει με ένα κοριτσάκι που είχε φάτσα καταζητούμενης και που προκαλούσε χαμόγελα σ’ όποιον την κοίταζε».
 

Όσο και αν σας φαίνονται προκλητικά κάποια αποσπάσματα (λέμε τώρα, για όσους δηλώνετε ευαίσθητοι στα social και αναίσθητοι στα antisocial) να θυμάστε ότι είναι διαφορετικό αυτό που κοιτάζει στα αλήθεια ο ποιητής και εκείνο που αντιμετωπίζει ένας ευσυνείδητος γιατρός και άνθρωπος. Το πολύ πολύ να βάλουμε το βιβλιοπωλείο Πολιτεία να ζητήσει συγγνώμη, τώρα που την έχει εύκαιρη, δεν έγινε και τίποτα! Τα διηγήματα του Γουίλλιαμ Κάρλος Γουίλλιαμς είναι σπουδαία και από λογοτεχνική άποψη που είναι το ζητούμενο εδώ, αλλά και από την ανθρώπινη που είναι το ζητούμενο γενικότερα. Τα προσέγγισα διστακτικά όπως θα αντιδρούσα σε μια επικείμενη εξέταση και κατέληξα ανακουφισμένος όπως ακριβώς θα συνέβαινε με μια επιτυχή θεραπεία. Σπουδαία ευαισθησία, χωρίς συναισθηματισμούς… αυτό το καρκίνωμα· ευτυχώς.
 

[…] «Φώναξα τον ΩΡΛ να κατέβει κάτω αμέσως. Καθαρή αβλεψία, είπε. Αν το ’χαμε δει νωρίτερα, θα την είχαμε σώσει.
Για ποιο λόγο; είπα εγώ. Θα ’ριχνε μονοκούκι ψήφο στους κομμουνιστές.
Σάμπως θ’ άλλαζε και τίποτα; είπε ο ΩΡΛ.» 

 

 

Ωραία παρέα είχε ο γιατρός. Κρίμα τα πτυχία του!

Το βιβλίο από τις εκδόσεις «Αρμός» είναι καταπληκτικό, καλαίσθητο, γερό, αντέχει άνετα πάνω στην ψιλή άμμο και τα λαδωμένα μπούτια – τα οποία δεν φωτογράφισα, γιατί δε θα το άντεχα εγώ ο ίδιος αυτό – με σούπερ εξώφυλλο, εισαγωγές, εξαγωγές, κλπ. Η μετάφραση της Ειρήνης Παπαθανασίου μου φάνηκε πολύ όμορφη και μου κρατούσε συνεχώς το χέρι για να μην φοβάμαι. Ο πρόλογος (όπως και η μετάφραση κάποιων ποιημάτων του Γουίλλιαμς που υπάρχουν στο τέλος του βιβλίου) είναι του Γιάννη Ζέρβα, η εισαγωγή και η ανθολόγηση των κειμένων του Robert Coles, ενώ η έκδοση συμπληρώνεται και από ένα συγκινητικό κείμενο του γιου του συγγραφέα και επίσης γιατρού, Γουίλλιαμ Έρικ Γουίλλιαμς – θα πάθουν κανένα γλωσσοδέτη με αυτά τα οικογενειακά ονόματα, τι να πω!
 

Η λογοτεχνία είναι πάντα η ιατρική που συμπαθώ, μέχρι να χρειαστώ την πραγματική ιατρική.
 

[…] «Όσο για το ίδιο το γράψιμο, δεν παίρνει καθόλου χρόνο. Τα πιο πολλά γράφονται κάθε μέρα της ζωής μας. Κατακλυζόμαστε απ’ αυτά. Όμως, όταν κατά καιρούς βλέπουμε τι κρύβεται μέσα σ’ αυτό το συνονθύλευμα, όταν τυχαία διεισδύουμε σε μια λεπτομέρεια ζωής που σπαράζει, τότε πάντα βρίσκεται χρόνος να γράψουμε λίγες σελίδες. Η δυσκολία δεν είναι να βρούμε τον χρόνο – χάνουμε ώρες μες στη μέρα μην κάνοντας απολύτως τίποτα –, η δυσκολία έγκειται στο να συλλαμβάνουμε στο θέμα μας έναν πυρήνα ζωής που υπεκφεύγει, στο να βάλουμε σε μια σειρά τις λέξεις, έτσι ώστε αυτό που θεωρείται στερεοτυπικό να γεννήσει έστω και μια στιγμή διορατικότητας. Εδώ έγκειται η δυσκολία.»