Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Περιπέτειες στη χώρα των κανιβάλων

Όσοι δεν έχουν διαβάσει τον Μόμπι Ντικ και τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ ως ενήλικες, δεν αξίζει να λογίζονται σοβαροί αναγνώστες. Αλλά εντάξει, ας μην υπερβάλλω, και μόνο η μη ανάγνωση του Μόμπι Ντικ αρκεί για να τους καταδικάσει στην ανυποληψία! Γιατί η λογοτεχνία του Μέλβιλ είναι ασύλληπτη και όποιος δεν έχει προσπαθήσει να την διαβάσει, θα έπρεπε τουλάχιστον να συλλαμβάνεται, τι άλλο να πω!

Εκτός των άλλων, ο Μέλβιλ έχει γράψει και το υπέροχο Περιπέτειες στη χώρα των κανιβάλων – μην ανησυχείτε, δεν λέει για μας, για τους κανιβαλισμούς κριτικών και αναγνωστών! – οι δικοί του κανίβαλοι είναι εξευγενισμένοι και σοβαροί, καμία σχέση δηλαδή με εμάς. Βέβαια, ο πρωτότυπος τίτλος είναι Typee αλλά τι γούστο θα κάναμε αν δεν τον “κανιβαλίζαμε” και αυτόν λίγο! Εκείνο το πρώιμο βιβλίο τον καθιέρωσε ως συγγραφέα περιπετειωδών ιστορίων και οι φανατικοί πλέον αναγνώστες του ζητούσαν επίμονα και άλλες τέτοιες αληθινές ναυτικές ιστορίες. Όμως του Μέλβιλ δεν του αρκούσε μόνο αυτή η περιπετειώδης εξιστόρηση, έψαχνε κάτι βαθύτερο, κάτι διαφορετικό, κάτι που αφ' ενός θα του στερούσε κάποιους από τους πρώιμους εκείνους θαυμαστές αφ'ετέρου θα του πίστωνε στο λογαριασμό της συγγραφικής του φήμης, εκατομμύρια αναγνώστες που αναγνωρίζουν πλέον στο ύφος του έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς παγκοσμίως.

Ο Μόμπι Ντικ δεν είναι μόνο μια περιπετειώδης ιστορία, κανείς δεν το πιστεύει πλέον αυτό. Ο Μόμπι Ντικ είναι μια θεοσοφία, μια μεταφυσική εγκυκλοπαίδεια, μια φιλοσοφική νηοπομπή. Ο Μέλβιλ αρχίζει να γεμίζει τα βιβλία του με εκείνα τα στοιχεία του αλλότριου και του απόκοσμου που σε γραπώνουν με την μία και σε πετούν στα σκοτεινά αμπάρια της αφήγησης του, όχι μόνο για να γίνεις συνταξιδιώτης σε ένα τρομακτικό ταξίδι αλλά για να γίνεις ταυτόχρονα και το θύμα σε ένα ταξίδι του τρόμου! Στα Μαγεμένα Νησιά (πρωτότυπος τίτλος: The Encantadas), μια σπονδυλωτή νουβέλα που γράφτηκε το 1854, τρία χρόνια μετά τον Μόμπι Ντικ, ο Μέλβιλ συνενώνει τις δύο συγγραφικές του εκδοχές: την περιγραφή της ζωής και του τόπου ενός νησιωτικού συμπλέγματος με την μεταφυσική διάσταση που λαμβάνει το μέρος και τα παράξενα όντα που ζουν πάνω του. Αυτά τα μαγεμένα νησιά είναι τα Γκαλαπάγκος ή Ενκαντάδας, νησιά δημιουργημένα από ηφαιστειογενή στάχτη, με την “μαγική” ιδιότητα να καταριούνται τα πλοία που τα πλησιάζουν λόγω των τερτιπιών των ρευμάτων που τα περιβάλλουν, δίνοντας συχνά μεγάλες αποκλίσεις του γεωγραφικού τους στίγματος και παράλληλα την εντύπωση ότι υπάρχουν δύο διαφορετικα νησιωτικά συμπλέγματα σε κοντινή απόσταση μεταξύ τους. Σε αυτά τα νησιά το μόνο που επιβιώνει είναι οι τεράστιες υπεραιωνόβιες χελώνες που στα μάτια του αφηγητή (και στα δικά μας) έχουν κάτι το ανθρώπινο.
 

Γιατί, πέρα από τα καθαρά σωματικά χαρακτηριστικά τους, υπάρχει κάτι το παράξενα αυτοκαταδικαστικό στην εμφάνιση αυτών των πλασμάτων. Καμιά άλλη μορφή ζώου δεν εκφράζει τόσο ικετευτικά την αιώνια θλίψη και την καταναγκαστική απόγνωση, ενώ η σκέψη  της εξαιρετικής μακροβιότητάς τους ενισχύει την εντύπωση.

Ο Χέρμαν Μέλβιλ είναι ο μόνος συγγραφέας που με παίρνει με τόση ευκολία από το σημείο που κάθομαι και με στέλνει στου διαόλου τη μάνα, μόνο με μια χούφτα λέξεις. Στήνει ένα υποβλητικό σκηνικό και με παρατάει εκεί πέρα, ναυαγό. Ο ανώνυμος αφηγητής των Μαγεμένων Νησιών έχει πλέον το όνομά μου και όταν το διαβάσετε θα έχει και το δικό σας. Το βιβλίο χωρίζεται σε δέκα κεφάλαια τα οποία ο συγγραφέας ονομάζει σκίτσα (sketches). Υπάρχει η φήμη ότι τα Μαγεμένα Νησιά είναι συντομευμένη εκδοχή ενός άλλου βιβλίου που έγραψε έναν χρόνο νωρίτερα και τώρα πλέον θεωρείται χαμένο, το The Isle of Cross. Σε εκείνο το βιβλίο πρωταγωνιστής ήταν ένας γυναικείος χαρακτήρας (πράγμα σπάνιο για την ανδροκρατούμενη λογοτεχνία του Μέλβιλ) και είναι κρίμα που δεν υπάρχει πια. Ενδεχομένως να αποτελούσε την ολοκληρωμένη εκδοχή της χήρας Χουνίλα (Σκίτσο οκτώ) που ξεμείνε στο μαγεμένο Νησί Νόρφοκ όταν το πλοίο που τους άφησε για ένα διάστημα για να μαζέψουν χελωνοέλαιο αθετεί την υπόσχεση επιστροφής και όταν πεθαίνουν ο άντρας της και ο αδερφός της σε μια εξόρμηση για ψάρεμα, μένει μόνη να περιμένει καρτερικά πότε και αν θα ξαναπεράσει κάποιο πλοίο να την περιμαζέψει.

Όταν η Χουνίλα...-
Είναι φρικτό θέαμα να βλέπεις ένα μεταξένιο θηρίο να παίζει για ώρα πολύ με μια χρυσόχρωμη σαύρα προτού τη φάει. Πιο τρομερό ακόμα να βλέπεις πώς η Μοίρα, σαν αιλουροειδές κι αυτή, μερικές φορές παίζει με την ανθρώπινη ψυχή, και με μια ακατανόμαστη μαγεία την κάνει να απωθεί την συνετή απόγνωση με μια ελπίδα που είναι τρελή. Άθελά μου μιμούμαι κι εγώ αυτή τη γατίσια πράξη παίζοντας με την καρδιά του αναγνώστη, γιατί αν δεν νιώθει μάταια διαβάζει.

Τα Σκίτσα εφτά και εννιά, με τον σκληρό τύραννο του Νησιού του Τσάρλς με την βασιλική συνοδεία των βλοσυρών σκύλων και την επακόλουθη ανταρσία των ταπεινωμένων υπηκόων του καθώς και τον αποκρουστικό και μοναχικό Όρμπελους που καλλιεργεί διάφορα λαχανικά για να έλκει περαστικά πλοία με σκοπό να αποσπά κρυφά από το πλήρωμά τους διάφορους άντρες για να τους κάνει σκλάβους του, αποτελούν (μαζί με εκείνη της Χουνίλα) τρεις συναρπαστικές ιστορίες που ξεδιπλώνονται με μαγικό τρόπο πάνω στα μαγεμένα νησιά. Τα υπόλοιπα Σκίτσα αποτελούν περιγραφή της μαγικής δύναμης των νησιών, κάποια παράξενα αξιοθέατά του, τα μυστήρια όντα του, κάποιες μακρινές ιστορίες που σχετίζονται με αυτά, κτλ – στοιχεία που ο Μέλβιλ χειρίζεται άψογα. Η σπονδυλωτή αυτή νουβέλα σε καμία περίπτωση δεν δίνει την αίσθηση του ανικανοποίητου, όμως γνωρίζοντας τις θαυμαστές δυνατότητες του συγγραφέα της, δεν μπορείς παρά να αναρωτηθείς, πόσο μακριά θα μπορούσε να είχε φθάσει αν είχε όλα τα πανιά της ανοιχτά!
 
Πηγή: http://blog.galapagosecolodge.net/p/galapagos-islands-visitor-sites-and.html
Σχεδόν κάθε Σκίτσο φέρει ως προμετωπίδα μερικούς στίχους του ποιήματος Νεραιδοβασίλισσα του Έντμουντ Σπένσερ. Ένα ποίημα που χαίρομαι που ανακάλυψα και απόλαυσα μεταφρασμένα μερικά ψήγματά του αλλά ταυτόχρονα θλίβομαι που παραμένει αμετάφραστο και άγνωστο στην Ελλάδα. Η μετάφραση του βιβλίου του Μέλβιλ όπως και των προμετωπίδων των κεφαλαίων ανήκει στον έμπειρο μεταφραστή και γνώστη του απόκοσμου, Γιώργο Μπαρουξή. Οι εκδόσεις Ποικίλη Στοά είναι νέα είσοδος στα εκδοτικά πράγματα με καλαίσθητη ματιά και με ρότα προς τους σπουδαίους κλασικούς. Εύχομαι να μην χάσει την πυξίδα της στο μέλλον. Όπως την πυξίδα του δεν έχασε ούτε ο Χέρμαν Μέλβιλ, ο οποίος ίσως αποπροσανατολίστηκε προσωρινά μετά την χλιαρή υποδοχή του Μόμπι Ντικ αλλά συνέχισε απτόητος γιατί γνώριζε όπως κάθε καλός ναυτικός ότι για να την διαβάσεις σωστά πρέπει να καταλάβεις πρώτα ότι πρόκειται για πυξίδα. Τώρα πια, κανείς δεν αμφισβητεί ότι ο Μόμπι Ντικ υπήρξε η πυξίδα του σύγχρονου μυθιστορήματος και η λογοτεχνία του Μέλβιλ το πλοίο που δεν σταμάτησε ποτέ να ταξιδεύει.

Σχόλια

  1. Ούσα ενήλικας -αλλά πολύ ενήλικας όμως- ξαναδιάβασα "Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ". Όχι όμως και το "Μόμπι Ντικ", που σκέφτηκα [ότι μπορεί και] να μη το διαβάσω.
    Είμαι ημι-σοβαρή αναγνώστρια δηλαδή; Και ανυπόληπτη; Και μπορεί και να με συλλάβει ...η αντί-Αστυνομία του Βιβλίου, αντι-Φαρενάιτ 451;
    Παρά ταύτα, είμαι ..η κυρία -δε -με -μέλλει -τι -λέτε. Ανατρέποντας πάσης φύσεως προγραμματισμούς και λίστες, επικεντρώνομαι σε όσα βιβλία αγαπώ και μου αρέσουν.

    "Τα μαγεμένα νησιά" δείχνουν μαγικά, ίσως εξαιτίας της περιγραφής σας.

    Συμπτωματικά διάβαζα για την κινηματογραφική εκδοχή του Μόμπι Ντικ και λέω να μοιραστώ μαζί σας το ωραίο άρθρο, ελπίζοντας ότι σας ενδιαφέρει.

    http://www.kathimerini.gr/863897/article/politismos/vivlio/lege-me-kapetan-axamp

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μην ακούτε τι λέω, εγώ δεν έχω διαβάσει ακόμη το Φαρενάιτ 451 (ούτε και κάποιο άλλο του Μπραντπερι!)... δηλαδή, είμαι για άμεση σύλληψη, τύπου αυτόφωρο και καρφί στο μπουντρούμι!! Το σενάριο του όμως πάνω στον Μόμπι Ντικ το έχω δει, έχω ελαφρυντικά σαν να λέμε! Πολύ ωραίο το άρθρο σας, ευχαριστώ. Ο Μέλβιλ είναι ο Σαίξπηρ, δεν είναι κακό σαν σκέψη!

      Πώς σας φάνηκαν τα ενήλικα Ταξίδια του Γκιούλιβερ; Δεν είναι θαυμάσιο βιβλίο; Η πολιτική σάτιρα στο απόγειό της.

      Διαγραφή
    2. Β. Traven έχετε διαβάσει; Αν όχι, σπεύσατε...
      Το χειμώνα διάβασα ήδη τρία δικά του από τη Δανειστική:
      Ο Θησαυρός της Σιέρρα Μάδρε, Το Γεφύρι στη Ζούγκλα και Το Λευκό Ρόδο.
      Εκεί που νόμιζα ότι δεν με ενδιαφέρει καθόλου, ξαφνικά έγινα φαν του μυστηριώδους αυτού συγγραφέα, που τα έργα του έχουν βαθιά πολιτική στάση και είναι φοβερά ενδιαφέροντα. Ο μεγάλος, αλλά δυστυχώς μάλλον παραγνωρισμένος, συγγραφέας B. Traven, ήταν ένας άνθρωπος με ζωή και βιογραφία εξίσου σκοτεινές και μυστηριώδεις όσο τα βιβλία του.
      Μετά το θάνατό του, κατ’ επιθυμίαν του, ομολογήθηκε από την τελευταία σύντροφό του η ταυτότητά του -Marυt/Traven .

      Ο Γκιούλιβερ εκπληκτική πολιτική αλληγορία.

      Διαγραφή
    3. Αυτό είναι το καλό των δανειστικών βιβλιοθηκών, βρήκατε μαζεμένα όλα τα εξαντλημένα! Έχω διαβάσει το Πλοίο των νεκρών και τον Μεγαλοβιομήχανο (που εκδόθηκε σχετικά πρόσφατα από τις εκδόσεις Πανοπτικόν). Υπέροχος συγγραφέας και απίστευτη ζωή! Έτσι ακριβώς όπως το λέτε, σε αιχμαλωτίζει αμέσως ακόμα και αν τον προσεγγίσεις με όλες τις προκαταλήψεις του κόσμου! Μαγευτικός.

      Διαγραφή
  2. Λίγο αυστηρό το 'δεν αξίζει' μα συμφωνώ.
    Ο Μόμπυ Ντικ έχει αρχετυπικές μορφές και δράση και άλλος από το Μέλβιλ δεν έχει εκφράσει τόσο λιτά ωμά την αρχέγονη μάχη του Ανθρώπου με τη Φύση ή μάλλον, πιο σωστά, της Φύσης κατά του πολιτισμού του ανθρώπου.

    Στις περιπέτειες αυτού του είδους θα έβαζα και Jack London με καπετάνιους άγριους μπεκρήδες θαλασσόλυκους και ανταρσίες και βία και την αποκάλυψη, εκεί στα ανοιχτά και άνομα, του θηρίου που έχει μέσα του ο άνθρωπος.

    Και μια και μιλάμε για θάλασσες, από καιρό με έχει απασχολήσει το περίεργο φαινόμενο του να μην έχουμε πειρατική λογοτεχνία εμείς που γράφουμε σε γλώσσα που μιλιέται σε χώρα με τεράστια ακτογραμμή και πειρατική ιστορία. Εξαίρεση ο 'Θρύλος του Κωσταντή' του Χατζηαργύρη και ο 'Τίγρης του Αιγαίου', ένα εντυπωσιακό αριστούργημα και γλωσσικό επίτευγμα του αγαπητού μου Τέο Ρόμβου (το οποίο ΔΕ συστήνω επειδή είμαστε φίλοι αλλά επειδή αξίζει δεκαπλάσια από πολλά που βλέπω να διαβάζονται γύρω μου).

    Εσύ, πιστεύω αγαπητέ Μαραμπού, θα το εκτιμούσες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλησπέρα Δάφνη!

      Φυσικά αστειεύομαι, δεν πρόκειται να συλλάβω κανέναν επειδή δεν διάβασε το οτιδήποτε! Απλώς θεωρώ τον Μόμπι Ντικ και τα Ταξίδια του Γκιούλιβερ δύο θαυμάσια αριστουργήματα που είναι κρίμα να μένουν φυλακισμένα μέσα στις παιδικές διασκευές που διαβάσαμε μικροί. Ειδικά ο Γκιούλιβερ είναι σε πιο δεινή θέση, θεωρείται πολύ παιδικός για έναν μεγάλο. Εγώ πάντως, τον συμπεριλαμβάνω στα 5 καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει, παρότι δεν διαθέτει τον αρχετυπικό χαρακτήρα της αφήγησης του Μόμπι Ντικ.

      Στους περιπετειώδεις συγγραφείς να συμπεριλάβω και τον Τζόζεφ Κόνραντ που έγραψε ουκ ολίγες θαλασσινές ιστορίες. Και τον Άρθουρ Γκόρντον Πυμ του Πόε, που μαθαίνω ότι θα επανεκδοθεί. Από Έλληνες συγγραφείς δεν είχα τίποτα σχετικό κατά νου και χαίρομαι για τις υποδείξεις. Μια θαλασσινή περιπέτεια πάντα διαβάζεται με χαρά! Πέταξα ήδη στο καλάθι (όχι των αχρήστων!) τον Τίγρη του Αιγαίου που κυκλοφορεί και από τις εκδόσεις Πανοπτικόν (αγαπημένες εκδόσεις), όσο για το άλλο, φαίνεται εξαντλημένο αλλά θα βγω στο κυνήγι και θα το εντοπίσω.

      Σ' ευχαριστώ και ως φίλος και ως αναγνώστης!

      Διαγραφή
  3. Ανώνυμος26.6.16

    Νοιώθω ήδη φυλακισμένη γιατί και τα δύο τα διάβασα μικρή στις παιδικές διασκευές. Για να αποφυλακιστώ θα τα διαβάσω με την πρώτη ευκαιρία και ως ενήλικας. Ένα άλλο βιβλίο συναρπαστικό, συμβολικό με περιπέτεια θαλασσινή είναι οι "Καρχαρίες" Ιστορία ενός ναυαγίου του Jens BJORNEBOE.
    Σουμέλα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαχα, λοιπόν Σουμέλα, σε βγάζω έξω με εγγύηση!! Διάβασε το βιβλιο του Σουίφτ που είναι και ό,τι πρέπει για το καλοκαίρι. Το θεωρώ ιδιοφυέστατο βιβλίο, κυρίως γιατί χωρίς να είναι λογοτεχνικό ορόσημο (από άποψη τεχνικής, έτσι το βλέπω εγώ τουλάχιστον) είναι διολεμένα πανέξυπνο, πολύ μπροστά ως σύλληψη! Μόμπι Ντικ διαβάζεις τα χριστούγεννα :)

      Ναι φυσικά, οι Καρχαρίες, πολύ καλό βιβλίο και αυτό.

      Διαγραφή
  4. Ανώνυμος27.6.16

    Οκ λοιπόν ια διαβάσω Σουιφτ τον Αύγουστο που θα έρθω για διακοπές στην Ελλάδα. Και θα το αγοράσω μεταξύ άλλων. Ευχαριστώ. Η αποφυλακισμένη με εγγύηση Σουμελα

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Κουβεντολόι με μια μούμια!

Σημ: Εδώ λέγονται ιστορίες μόνο για αραχνιασμένα κρανία, οι "ψεκασμένοι" θα απομακρύνονται διακριτικά.

«A good reader, a major reader, an active and creative reader is a rereader»

Ποίηση χωρίς τέλος

  Αυτή η χρονιά θα ξεκινήσει ακριβώς όπως τελείωσε: με ποίηση. Συλλεκτική ανάρτηση, σπάνια θα ξαναδιαβάσετε τέτοια. Σπάω την παράδοση (και το ρόδι)! Ακόμα σπανιότερα εντυπωσιάζομαι από ποιητές και ποιήματα. Δεν με συγκινεί η συμπύκνωση του λόγου όταν του λείπει ένα είδος «φλυαρίας» – ψάχνω ποιήματα που είναι αμετροεπή με έναν δικό τους τρόπο και ταυτόχρονα στοχευμένα και ουσιώδη. Ποιήματα που δεν πολυπαίρνουν στα σοβαρά τον εαυτό τους καθώς τσαλαβουτούν χαρούμενα στον χυλό της ειρωνείας. Ποιήματα που, απ' ό,τι σωστά αντιλαμβάνεστε, δεν γράφει η πλειοψηφία των ποιητών. Με δυο λόγια, κυνηγώ το ανέφικτο. Αλλά, αυτό δεν κυνηγάμε όλοι στην έναρξη κάθε χρονιάς; Το φλουρί μου για φέτος – λίρα εκατό – ήταν η Βισουάβα ή Βισλάβα ή όπως αλλιώς, Σιμπόρσκα. Η παλιά ποίηση, η ορθόδοξη, είναι Εδώ!

Με ανώμαλους δεν μιλάω

  Ανωμαλία είναι να μην μπορεί μια γυναίκα να κυκλοφορεί άφοβα στους δρόμους, ανωμαλία είναι να πιστεύεις ότι τα εμβόλια σκοπό έχουν να προκαλέσουν περισσότερο κακό από ό,τι καλό, ανωμαλία είναι να νομίζεις ότι η λογοτεχνία σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, ανωμαλία είναι ακόμα το προφιτερόλ να έχει μόνο ένα σουδάκι μέσα, ανωμαλία είναι και ότι ο «Πατάκης» εξακολουθεί να μην εκδίδει Χέρμαν Μέλβιλ. Και πόσες ακόμα ανωμαλίες! Με τελευταία εκείνη του Ερβέ Λε Τελιέ, ενός συγγραφέα που αγάπησα οριστικά από ένα και μόνο βιβλίο του που είχα διαβάσει κάποτε, το «Όλα τα μανιτάρια τρώγονται», η ουλιπιανή έμπνευση που είχε οραματιστεί το facebook χρόνια πριν από τον δημιουργό του. Κάθε φορά που μπαίνετε στο facebook και αντικρίζετε την ερώτηση «Τι σκέφτεσαι;», ικανή να σας παρασύρει ασυγκράτητα να μας εμπιστευτείτε τις επικές σας μπούρδες, σχεδόν πάντα χωρίς καθόλου φιλτράρισμα και ουσία, να θυμάστε ότι ο Τελιέ κάποτε το έκανε… χίλιες φορές καλύτερα από εσάς, πιο δημιουργικά και κυρίως με περισσότερο χι

Dogs never bite me. Just humans.

    Ψόφια πράγματα το φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – τουλάχιστον οι επιλογές μου – αλλά μόλις είδα ότι θα προβληθεί «Η εξουσία του σκύλου», που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Τόμας Σάβατζ, ήξερα ότι θα ρεφάρω γιατί κακό σκυλί ψόφο δεν έχει. Και έτσι έγινε, η ταινία δεν με απογοήτευσε και μου θύμισε πόσο είχα αγαπήσει εκείνο το βιβλίο. Μια παραγωγή του Νέτφλιξ που θα είναι διαθέσιμη στην πλατφόρμα από την 1 Δεκεμβρίου ώστε να προλάβει να κάνει τον κύκλο της στις αίθουσες, με τον Κάμπερμπατς στον ρόλο του Φιλ, τον σωσία του Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν στον ρόλο του Τζορτζ και την ωραία Κίρστεν Ντανστ ως Ρόουζ. Η ταινία, όπως και το βιβλίο, σε πολλούς θα φανούν αργά, αδιάφορα και αλλόκοτα, λόγω του περιεχομένου αλλά η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για αριστοτεχνικές δημιουργίες με βάθος. Αντιγράφω εδώ το κείμενο που είχα γράψει στο «Διαβάζοντας» για να θυμάμαι ότι εκείνη η ανάγνωση μετράει ακόμα μέσα μου· σπάνιο, ομολογουμένως.

Εγώ σε λέω αγάπη

  Οι πιο συνηθισμένοι απατεώνες στην Ελλάδα συνήθως ενδύονται τους υδραυλικούς που ζητάνε 55 ευρώ για μια τρόμπα στο καζανάκι και δεν μπορείς και να τους πεις «Χέσε με ρε μάστορα» γιατί μετά πώς θα τραβήξεις καζανάκι; Στη λογοτεχνία από την άλλη, το να χαρακτηρίσεις για οποιονδήποτε λόγο τον Χέρμαν Μέλβιλ απάτη , το κάνεις μόνο αν εξυπηρετεί την πλοκή! «Γιατί οι πιο τερατώδεις απ’ όλους τους υποκριτές είναι αυτοί ακριβώς οι κερδοσκόποι: υποκριτές δι’ αντιστροφής της πραγματικότητας· υποκριτές στην παρουσίαση των πραγμάτων ως σκοτεινών αντί φωτεινών· ψυχές που ευημερούν χρησιμοποιώντας όχι τη δυστυχία, αλλά το μύθευμα της δυστυχίας· δάσκαλοι της αισχρής τέχνης τού να κατασκευάζεις δυστυχία· κίβδηλοι Ιερεμίες· νόθοι Ηράκλειτοι που, μόλις η πένθιμη μέρα περάσει, επιστρέφουν, σαν απατηλοί Λάζαροι ανάμεσα στους επαίτες, για να ευφρανθούν με τα κέρδη που απέκτησαν από τα προσποιητά έλκη της κεφαλής τους – φαύλοι κερδοσκόποι!» . Θα με αναγκάσετε να κατέβω πορεία στον Λευκό Πύργο όλοι εσείς πο

Γάτα είσαι

  Οι γάτες είναι υπέροχα πλάσματα και αν δεν είσαι επηρεασμένος από τον «Κυνόδοντα» του Λάνθιμου δύσκολα να μην σε γοητεύουν ή έστω να μην τραβούν την προσοχή σου. Μία από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι να παρατηρώ πώς συμπεριφέρονται οι γάτες. Τι γίνεται όμως αν και εκείνες παρακολουθούν με το ίδιο ενδιαφέρον την ανθρώπινη συμπεριφορά; Κάπως έτσι θα σκέφτηκε και ο Ιάπωνας Σόσεκι Νατσούμε και έγραψε ένα αξιαγάπητο βιβλίο· επιπροσθέτως έγραψε ένα από τα λίγα βιβλία που θα ήθελα να είχα γράψει εγώ. Χεστήκαμε τι θα ήθελες να γράψεις εσύ ρε Μαραμπού, και δίκιο έχετε, δεν αντιλέγω, απλώς σκέφτηκα να το αφήσω εδώ να υπάρχει. Γιατί πάντοτε με ενθουσίαζαν εκείνα τα λιγοστά βιβλία ανεπιτήδευτης σοφίας και γατίσιας συμπεριφοράς που συμπύκνωναν όλη την φιλοσοφία τους και την συγγραφική τεχνική τους σε φράσεις όπως η ακόλουθη: «Ορισμένες φορές επινοώ κάποιες ανοησίες και οι άνθρωποι τις παίρνουν στα σοβαρά, αυτό προκαλεί έναν αισθητικό ενθουσιασμό ακραίας κωμικότητας την οποία θεωρώ ενδιαφέρ

Dance with the Devil

  A long time ago in a galaxy (στην επαρχία) far, far away… όταν περνούσα την emo φάση μου και έκλαιγα χωρίς λόγο καθώς να καθάριζα κρεμμύδια είχα ανακαλύψει τυχαία ένα βιβλιαράκι που το αγόρασα με τα πρώτα λεφτά που είχα αποταμιεύσει σε ένα βιβλιάριο τραπέζης που είχε δεν είχε μέσα 30 δραχμαί. Εκείνο το βιβλίο ήτο κάποιου ψιλοάγνωστου Χόφμαν μεταφρασμένο υπό του σπουδαίου Καρυωτάκη – αργότερα, όταν οι ισορροπίες άλλαξαν εντός μου, κατάλαβα ότι ο Χόφμαν λειτούργησε κάπως σαν το… καρυωθραυστικό του ποιητή∙ ξέρω, ξέρω, πάγωσε η θάλασσα μέσα σας, μακάρι να βρείτε ένα βιβλίο να πέσει πάνω της σαν τσεκούρι – «το λογοπαίγνιο είναι ένα καυτό σίδερο για μπούκλες στο χέρι της τρέλας και με δαύτο λυγίζει τις σκέψεις» . Ο λόγος είναι ότι ο Χόφμαν αποδείχθηκε μια εξαίσια διαβολική μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας και τα παιδιά του κυκλοφορούν ελεύθερα γύρω μας – ευτυχώς για αυτά, και για εμάς, είχε πάντοτε δουλειά, και μάλιστα σημαντική, να γράφει αριστουργήματα.

Του πολέμου / Στο άλογό μου

Τι γιορτάζουμε σήμερα; Το όχι, το ναι, το ίσως; Γιατί, ενώ όλοι ξέρουμε ότι το εθνικό φρόνημα σε ψηλώνει ως άνθρωπο, εξεγειρόμαστε τόσο πολύ όταν κάτι τέτοιο γίνεται και με τεχνητά μέσα, ας πούμε, με δεκάποντες γόβες; Γιατί μετά την παρέλαση όλοι πάμε και πίνουμε φρέντο εσπρέσσο, έναν τόσο χαρακτηριστικά ιταλικό καφέ; Τι θα συμβεί αν σε μία αντιπολιτευτική συνωμοσία όλοι συντονίσουν το... ένα στο δεξί; Το ένα στ' αριστερό αποκτά όντως βαρύνουσα σημασία όταν κυβερνά η Αριστερά, ή απλώς έχουμε συνηθίσει να το θεωρούμε ηθικό πλεονέκτημα της παρέλασης;

Τελειωμένοι

    Είμαστε γεννημένοι ο ένας για τον άλλον. Τέλος. Αυτά στην αρχή, βέβαια. Γιατί μετά, ανάθεμα την ώρα που βρέθηκες μπροστά μου. Αυτή η σχέση των σχέσεων όμως, μπορεί κάλλιστα να επεκταθεί και στα βιβλία. Μόνο που σε μένα λειτούργησε αντίστροφα· ανάθεμα την ώρα που βρέθηκε μπροστά μου, είπα για αυτό το βιβλίο, μου το δάνεισαν επειδή δεν άρεσε (ωραίο προμόσιον), ήθελα από την άλλη να δω και την ταινία του Κάουφμαν , ας πάει στα κομμάτια, θα το ξεκινήσω, με την σκέψη ήδη από την αρχή να βάλω ένα τέλος όταν δω ότι δεν τραβάει το πράγμα. Αλλά, γαμώτο, τραβούσε. Για ελάχιστους αναγνώστες αυτό θα είναι το βιβλίο της ζωής τους, σύμφωνοι. Κι όμως. «Είναι εντυπωσιακό. Όταν βλέπεις κάποιον με τους γονείς του, αποδεικνύεται απτά ότι όλοι είμαστε αποτέλεσμα σύνθεσης» . Όπως ακριβώς και τα αξιανάγνωστα βιβλία, τα συγγραφικά παιδιά των δημιουργών τους – ξεράστε με την ησυχία σας και ελάτε πίσω. Μείνετέ μου πιστοί! Σας αγαπώ !

Η μέθοδος του Κούντερα

  Σε κάποιες περισσότερο κιτς εποχές ένα παρόμοιο χαστούκι σαν εκείνο του Γουίλ Σμιθ είχε ταράξει τα νερά της κοινωνικής μας ζωής. Η Νατάσα Αθήνη είχε χαστουκίσει την Δήμητρα Λιάνη στην παρουσίαση του βιβλίου της «10 χρόνια και 54 μέρες» – βέβαια, τώρα που τα συζητάμε, μπορεί να έχουν περάσει κοντά 30 χρόνια. Μια επισήμανση που μου ήρθε μόλις: όλες οι βιβλιοπαρουσιάσεις είναι για σφαλιάρες∙ συγγραφείς μην πέφτετε σε αυτή την παγίδα, μακριά. Τέλος πάντων, όταν η Δήμητρα δεν έγραφε βιβλία, διάβαζε, λένε, Κούντερα. Τότε ήταν πολύ της μόδας. Κούντερα από εδώ, Κούντερα από εκεί, είχαν τρελαθεί όλοι. Ποιος είναι ρε αυτός ο Κούντερας; Ήταν τελικά ένα πιο λογοτεχνικό Nitro όπως νόμιζαν αρκετοί; Γιατί τόσα χρόνια τον αντιμετωπίζουμε με αβάσταχτη ελαφρότητα; «Γιατί άραγε θέλει να κάνει έρωτα μαζί μου; αναρωτιόταν πολύ συχνά, αλλά δεν έβρισκε απάντηση. Ένα μόνο ήξερε, πως οι σιωπηρές συνευρέσεις τους ήταν αναπόφευκτες, έτσι όπως είναι αναπόφευκτο να σταθεί προσοχή ένας πολίτης ακούγοντας τον εθν

Θα φάτε τα μούτρα σας

  Πού βαδίζει η λογοτεχνία; Όπου και όπως βάδιζε πάντα, ελεύθερη και ασυμβίβαστη, ασυνόδευτη και ασυνόρευτη , πριν έρθει ο (κακός μας) καιρός με την πρόφαση του υποστηρίγματος/«υποστήριξης» κάποιοι να της προσφέρουν τα δεκανίκια της πολιτικής ορθότητας που θα την καθιστούσαν έκτοτε αδιανόητα στάσιμη. «Αυτό που βλέπουμε το σκεφτόμαστε, κι έτσι τελικά δεν το βλέπουμε, λέει ο Όλερ, ενώ άλλοι βλέπουν αυτό που βλέπουν χωρίς πρόβλημα, επειδή δεν το σκέφτονται αυτό που βλέπουν. Αυτό που αποκαλούμε αντίληψη είναι για μας κατά βάση στασιμότητα, ακινησία, τίποτα. Τίποτα. Οτιδήποτε έχει συμβεί το έχουμε σκεφτεί, δεν το έχουμε δει, λέει ο Όλερ» . Είδα και απόειδα λοιπόν με το… φαινόμενο Φερνάντα Μελτσόρ και είπα ό,τι βρέξει ας κατεβάσει! Βαδίζοντας στην εποχή των τυφώνων.