Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Συγκοινωνούντα δοχεία


 
Θα ξαναδιαβάσεις ποίηση εσύ όταν γεμίσουν οι ελληνικές θάλασσες με λαγοκέφαλους. Ουπς! Και δεν είναι καν ποίηση αλλά νουβέλα. Πάλι σας γλύτωσα από τα χειρότερα αχάριστοι. Κολυμπήστε χαλαροί στην Νικήτη, τι σκατά μπορεί να πάει στραβά; Τώρα πώς μου ήρθε να διαβάσω το τελευταίο βιβλίο της ποιήτριας Λουίζ Γκλικ ούτε ξέρω – ό,τι μου κάνει Γκλικ και μένα! Μου φάνηκε μια παράξενη ιστορία που ίσως έκρυβε μερικές αλήθειες εντός της∙ από παιδί και από τρελό. «Πόσο λίγα ξέρουμε, σκέφτηκε και πάλι η Μάριγκολντ. Αποφάσισε πως θα έλεγε ό,τι έκαναν τα δίδυμα και μετά θα άλλαζε τα ονόματά τους σε Μητέρα. Δεν μπορείς να το κάνεις αυτό, σκέφτηκε η Ρόουζ. Πρέπει να λες μόνο αληθινές ιστορίες. Είναι αληθινή, σκέφτηκε η Μάριγκολντ∙ απλώς δεν είναι πραγματική».  
 
Η Λουίζ Γκλικ με τα πιο εύπλαστα υλικά πλάθει μια τρυφερή αθώα ιστορία που καταφέρνει σε σημεία να συγκινήσει και τα πιο γερασμένα μυαλά. Χρησιμοποιεί δύο δίδυμα κορίτσια με τις τόσο έντονες αντιθέσεις τους αλλά και τις αναπόφευκτες συνδέσεις τους, ένα έξω καρδιά και ένα «τουλάχιστον λιγότερο διασκορπισμένο (όπως είναι διασκορπισμένα τα κοινωνικά πλάσματα)», που τα πετάει στον κόσμο μας και τα αφήνει, με ό,τι καταλαβαίνουν και συναισθάνονται, να ξεκινήσουν να γράφουν το βιβλίο της ζωής τους – μία βέβαια είναι η διανοούμενη, αλίμονο. «Είναι αυτή που σκέφτεται, έλεγε η Μητέρα. Η Ρόουζ ήταν όλα τα άλλα. Ωστόσο όλα τα άλλα δεν μετράνε, σκεφτόταν η Ρόουζ. Και η Μάριγκολντ σκεφτόταν πως όλα τα άλλα ήταν τα πάντα. Επειδή δεν μπορούσες να δεις τη σκέψη». Οι σκέψεις της Γκλικ είναι κατά τόπους αιχμηρότατες αλλά δίνουν την αίσθηση ότι είναι πάντα απαλές σαν χάδι, γιατί τα κορίτσια δεν έχουν κλείσει ακόμα τον πρώτο χρόνο της ζωής τους, τι πόνος θα μπορούσε άλλωστε να κρύβεται εντός τους;  
 
«Θα ενδιέφερε κάτι τέτοιο τους ανθρώπους που ήξεραν να διαβάζουν;»  
 
«Τη Μητέρα και τον Πατέρα, σκέφτηκε η Μάριγκολντ. Αυτούς θα τους ενδιέφερε.»  
 
«Και η Ρόουζ σκέφτηκε: Όχι αν αλλάξεις τα ονόματά μας.»  
 
Τι ωραίος ορισμός της λογοτεχνίας ο παραπάνω! Πρέπει να προσπαθήσεις να αποπροσωποποιήσεις τις καταστάσεις και να κάνεις τους ανθρώπους να ενδιαφερθούν για πράγματα που φαινομενικά δεν τους ενδιαφέρουν. Και η Γκλικ το καταφέρνει πολύ καλά αυτό. Σίγουρα θα διαβάσω και την ποίησή της, αν και το συγκεκριμένο βιβλίο δεν υπολείπεται σε αυτή. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Στερέωμα» σε μετάφραση Χάρη Βλαβιανού και ωραίο εξώφυλλο του Samn Stockwell. Το «Μάριγκολντ και Ρόουζ» είναι ένα βιβλίο που δεν θέλει πολλή ανάλυση, θέλει μόνο φροντίδα και προδέρμ. Δυο-τρεις απανωτές αναγνώσεις. Και να θυμάστε κάπου κάπου ότι «Κοιτάμε τον κόσμο μια φορά, στην παιδική ηλικία», είχε γράψει η ποιήτρια στο Meadowlands. Και ότι ήταν το τελευταίο της βιβλίο.
 
Υ.Γ. 2666 Και επειδή τυχαίνει να είναι σήμερα η Ημέρα του Πατέρα, ένα μικρό απόσπασμα και για αυτόν. Συνέχισε την σκληρή δουλειά, Πατέρα! «Ο Πατέρας, που είχε αποκτήσει με κόπο, έπειτα από πολλά χρόνια σκληρής δουλειάς, την ίδια ικανότητα να χαμογελάει σε ξένους, συχνά θαύμαζε τη Ρόουζ. Τον διασκέδαζε να αναρωτιέται αν οι καρποί της σκληρής δουλειάς μπορούσαν να κληροδοτηθούν γενετικά, μολονότι στην πραγματικότητα η σκληρή δουλειά χάνεται μαζί με τον εργαζόμενο».

Σχόλια

«A good reader, a major reader, an active and creative reader is a rereader»

Does nobody understand?

  Αυτές, λέγεται ότι, ήταν οι τελευταίες λέξεις του Τζέημς Τζόυς και αφορούσαν το τελευταίο του λογοτεχνικό βιβλίο, η Αγρύπνια των Φίννεγκαν. Πολλοί κακεντρεχείς πιστεύουν ακόμα ότι είχαν ως μοναδικό αποδέκτη τον ίδιο του τον εαυτό! Καταλάβαινε ο Τζόυς τι έγραφε; Προς απογοήτευση εκατομμυρίων αναγνωστών, πιστεύω ότι καταλάβαινε μια χαρά τι έγραφε, και προς αγαλλίαση άλλων τόσων, υπήρξαν οι μεταφραστές και οι μελετητές εκείνοι, που κατάφεραν να ρίξουν λίγο φως σε αυτό το ονειρικό έρεβος.

Rising star

Θα καταφέρει η συγγραφέας να ανεβάσει τον τοίχο της γραφής ή θα πέσει και θα την πλακώσει; Χάρη στις ψήφους των περισσοτερών βιβλιοφιλικών μπλογκς αλλά και στην συντονισμένη προσπάθεια της επίσημης κριτικής επιτροπής, όλα δείχνουν  πως θα καταφέρει να περάσει στην επόμενη φάση. Όλα αυτά όμως θα τα δούμε αμέσως μετά τις διαφημίσεις. Μείνετε συντονισμένοι και κατεβάστε και το ανάλογο app για να ψηφίσετε. Οι πραγματικοί κριτές είστε εσείς!

Τ' αγάλματα είναι στο μουσείο

Βράδυ Παρασκεύης, παρουσίαση βιβλίου στη μικρή μας πόλη. Την ίδια ώρα παίζει η Πανάθα στην Ευρωλίγκα. Τι δίλημμα! Ταυτόχρονα να καίγομαι γιατί έχω ποντάρει και τρία ευρώ στην υπουργοποίηση της Λυδίας Κονιόρδου στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Πολιτισμός ή αθλητισμός; Δεν ήξερα σε ποιο γήπεδο να παίξω μπάλα. Τελικά επέλεξα την παρουσίαση – αν ήταν τόσο βαρετή όσο οφείλουν να είναι όλες οι παρουσιάσεις βιβλίου, σκέφτηκα, θα προλάβω το ημίχρονο του Πανάθα. Για στάσου, τι βιβλίο παρουσιάζεται; Νεανική λογοτεχνία; Καλά, παίζει να προλάβω και το δεύτερο δεκάλεπτο! Δυο παρατάσεις αργότερα δεν σκεφτόμουν καθόλου τον Πανάθα (που έχασε γαμώ την τρέλα μου, τώρα το συνειδητοποιώ!) και είχα κολλήσει σε όσα θαυμαστά άκουσα στην πιο ενδιαφέρουσα παρουσίαση βιβλίου που έγινε ποτέ.

Εσύ αποφασίζεις

  Ρε φίλε, όχι πες και συ γιατί θα τρελαθώ. Έχεις δει καλύτερη εφαρμογή της φράσης «Η ζωή μιμείται την τέχνη» ; Με το χέρι στην (ματωμένη σου) καρδιά, πες. Έλληνας είσαι, με πρωθυπουργό τον Αλέξη ζεις, κάτι θα έχεις καταλάβει. Παραβαίνει τον χρυσό κανόνα της επιμέλειας όταν αλλάζει ένα «ναι» με ένα «όχι» σε μια Ιστορία της Πολιορκίας της Λισαβόνας. Απλώς ο Αλέξης το έκανε ανάποδα – γι' αυτό και οι πολιτικές δηλώσεις ότι «Εμείς δεν είμαστε Πορτογαλία» και τέτοια. Ο Ζοζέ πήρε το Νόμπελ, ο Αλέξης παράταση και μεις μια τόνωση αυτοπεποίθησης πριν από την επικείμενη αυτοκτονία. Λογοτεχνία μέχρι να σβήσει ο ήλιος!

Άτιμη κοινωνία! Άλλους τους κατεβάζεις και άλλους τους ανεβάζεις στα τάρταρα!

Πριν δέκα μέρες μπήκε ο νέος χρόνος και όσοι δεν έχετε διαβάσει ποτέ σας Μέλβιλ, νομίζω ότι ήρθε ο καιρός να τον βάλετε στο πρόγραμμα. Πώς θα σας φαινόταν όμως αν υπήρχε ένα Ημερολόγιο Μέλβιλ όπου θα μπορούσατε να σημειώνετε στην κάθε ξεχωριστή μέρα, την υπενθύμιση «Να διαβάσω Μέλβιλ!», σαν ενοχλητική επίπληξη στον τεμπέλη εαυτό σας; Εγώ, προσωπικά, το βρίσκω τέλειο! Την ιδέα για την υλοποίηση αυτού του ημερολογίου έκανε πράξη ο Σ.Μ.Ε.Δ. (Σύλλογος Μεταφραστών-Επιμελητών-Διορθωτών) και εντελώς αναπάντεχα έκανε και ποδαρικό στην νέα αναγνωστική μου χρονιά. Ημερολόγιο Μέλβιλ όμως χωρίς λογοτεχνία δεν παίζει, κι έτσι, μέρος αυτής της έκδοσης είναι και ένα υπέροχο διήγημα που πρωτοδημοσιεύτηκε στο Harper’s Magazine τον Απρίλιο του 1855 και μεταφράζεται (νομίζω) πρώτη φορά στα ελληνικά. Γι’ αυτό σας λέω, αν καταφέρετε να βρείτε το ημερολόγιο, αναγκαστικά θα διαβάσετε Μέλβιλ και θα σας μείνει και το ημερολόγιο άθικτο αφού δεν θα χρειαστεί να επιπλήττετε εκεί μέσα τους εαυτούς σας!

Son of a Beach

Δεν είναι βρισιά, είναι καταξίωση. Το πιο άξιο μέλος (και ο πιο κάφρος) υπήρξε σίγουρα ο Τζέημς Τζόυς. «Τότε η Σίλβια κάνει την εξής πρόταση: να εκδώσει αυτή το βιβλίο, στα αγγλικά βέβαια, αλλά στη Γαλλία! Μα φυσικά, ποια θα μπορούσε να είναι πιο λογική πρόταση; Μια επιεικώς άσχετη βιβλιοπώλισσα, που δεν ξέρει καλά καλά να κρατάει ούτε τα κατάστιχα της δανειστικής βιβλιοθήκης του μαγαζιού της, που δεν έχει τις παραμικρές γνώσεις από εκδόσεις, αποφασίζει να εκδώσει ένα βιβλίο τερατώδες σε όλα τα επίπεδα. Αλήθεια, τι θα μπορούσε να πάει στραβά;» Αλλά και ο Χεμινγούει∙ και διάφοροι πολλοί άλλοι επωφελήθηκαν από την αγάπη της∙ ήταν όλοι τους παιδιά της.  

Lord of the Rings

Με την τιμή στο ασήμι να έχει εκτοξευθεί αυτή την περίοδο, τα μόνα rings που μπορεί να αντέξει το πορτοφόλι κάποιου – αλλά δεν ξέρω αν θα αντέξει και το στομάχι του – είναι από τηγανισμένο κρεμμύδι. Αν πάλι αναζητάτε κάτι πιο εκλεπτυσμένο τότε, αν και εφόσον είστε διατεθειμένοι να υποβάλετε τον εαυτό σας σε μια ομηρικών παρεκβάσεων αναγνωστική περιπέτεια, ίσως συναντήσετε την κυκλική σύνθεση που δεν ξέρατε ότι θα μπορούσε να σας ολοκληρώσει. «Γι’ αυτό και η παρέκβαση δεν είναι ποτέ περισπασμός. Οι στροφές και οι περιπλοκές της παρέκβασης έχουν έναν ενιαίο σκοπό, ο οποίος είναι να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε τη μία πλήρη πράξη που αποτελεί το θέμα του έργου στο οποίο εντάσσονται» . Πώς γυρνάνε οι κύκλοι; Να, έτσι!    

Marabout Hero

Μετά το βαθυστόχαστο άρθρο της Κατερίνας Μαλακατέ , γεννήθηκαν στο μυαλό μου πολλά ερωτήματα. Γιατί έφτιαξα ετούτο το μπλογκ; Σίγουρα ήταν μια παρορμητική σκέψη που συνέπεσε χρονικά με την επέτειο θανάτου του Νίκου Καββαδία. Αν ο Καββαδίας είχε πεθάνει τρεις μήνες αργότερα, μάλλον δεν θα είχα το φτιάξει!

0 + ∞

Μαθηματικά σύμβολα ενός προβλήματος που ψάχνει τις πιθανές του λύσεις. Κάποτε οραματίστηκαν την μία και μοναδική του λύση, τώρα εξετάζουν και το ενδεχόμενο να είναι άλυτο. Από τον άκρατο καπιταλισμό της προηγούμενης ανάρτησης ας περάσουμε σε κάτι πιο “ανθρώπινο”. Όσο διάβαζα το βιβλίο του Άρθουρ Καίσλερ (Καίστλερ, στην έκδοση που έχω, προτίμησα όμως το πιο διαδεδομένο) δύο βιβλία τριγύριζαν συνεχώς στο μυαλό μου – “Το βιβλίο της Εξουσίας” του Κάφκα (εκείνο το θεσπέσιο πολύτομο έργο που περιλαμβάνει όλες τις εκφάνσεις και διακυμάνσεις της εξουσίας σε κεφάλαια με τίτλους όπως “Δίκη”, “Ο Πύργος”, “Μεταμόρφωση”, “Αμερική” κ.α. !!) και το “Κιβώτιο” του Άρη Αλεξάνδρου, την βαθιά πολιτική αλληγορία που καταδεικνύει πως κάποιος είναι ικανός να θυσιάσει την ζωή του για μια κούφια ιδεολογία.

Σαν ναυαγοί, σαν ροβινσώνες

Ο βιασμός ενός βιβλίου και ενός συγγραφέα γίνεται με τις διασκευές . Συγγραφείς μεγάλου βεληνεκούς και εξαιρετικού κύρους όπως ο Ντάνιελ Ντιφόου, ο Ρόμπερτ Στήβενσον, ο Ιούλιος Βερν και ο Τζόναθαν Σουίφτ (με την ευκαιρία, να ξαναπώ ότι «Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ» είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία. Δεν είναι απλώς ένα από τα καλύτερα βιβλία του είδους· ή του 18ου αιώνα· ή της αγγλοσαξονικής λογοτεχνίας. Πέρα από κάθε είδους περιορισμό, τροπικό, χρονικό ή χωρικό, το βιβλίο του Σουίφτ είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχουν γραφτεί επί γης) αντιμετωπίζονται από το αναγνωστικό συγγραφικό φαντασιακό σαν μικρομέγαλοι συγγγραφίσκοι που είχαν κόλλημα με την παιδική ηλικία και ανακλύκλωναν απλοϊκές ιστορίες που δεν πρέπει να διαβάζονται μετά τα δώδεκα – λες και το να είσαι παιδί είναι ιδιότητα μόνο ενός παιδιού. Κούνια που σας κούναγε!