Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Χαζό παιδί χαρά γεμάτο


Υπήρχε η ασαφής εντύπωση σε πολλούς δικούς μας συγγραφείς ότι αν καταφέρουν και παρουσιάσουν τα μέτρια βιβλία τους σε μια τριήμερη σειρά εκδηλώσεων που φέρει τον τίτλο «διεθνής» (όπως είναι η «Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης») τότε θα φούσκωνε και το υπερτροφικό εγώ τους πιστεύοντας ότι κάνουν διεθνή καριέρα πλάι στα μεγαθήρια του χώρου. Βέβαια, όπως έδειξε το πρόσφατο μουσικό μας παρελθόν, η Απόλυτη Θεά Άννα Βίσση ουδέποτε έκανε διεθνή καριέρα, παρά τις αντιρρήσεις που προβάλλουν ακόμα και σήμερα μεσημεριανές κριτικές εκπομπές. Έτσι λοιπόν, εφόσον και η κουτσή Μαρία κατέληξε να παρουσιάζει διεθνώς τα ανοσιουργηματά της, αρχίζει να παρατηρείται τελευταίως μια τάση να περιοριστούν οι παρουσιάσεις στα περίπτερα της ΔΕΒΘ – νομίζω ότι και κάπως έτσι προέκυψε αρχικά και η σύγχυση, θεωρήθηκε ωραία ιδέα βιβλία περιπτέρου να παρουσιάζονται σε μεγαλύτερα λουσάτα Περίπτερα. Ένα λεπτό περιπτερά, δεν γίνεται έτσι η σωστή μπίζνα. Τέλος πάντων, περιμένουμε να γίνουν εκλογές για το αν θα γίνονται ή όχι παρουσιάσεις βιβλίων στην Έκθεση Βιβλίου. Μέχρι τότε, εμείς, ας ζήσουμε το δικό μας παραμύθι. 

Πήγα να παρακολουθήσω μία εκδήλωση δώδεκα το καταμεσήμερο που διοργάνωνε το Ρωσικό Ινστιτούτο Λογοτεχνικής Μετάφρασης (σημειωτέον η Ρωσία ήταν τιμώμενη χώρα φέτος), παρουσία του συγγραφέα με τίτλο «Γιούρι Νετσιπορένκο: Η παιδική λογοτεχνία στον σύγχρονο κόσμο» και είχε τον ιλλιγγιώδη αριθμό των 3 θεατών, μαζί με μένα – φαίνεται ότι οι περισσότεροι πήγαν στην παρουσίαση της κουτσής Μαρίας, λογικό, όχι να έρθουν και οι ξένοι να μας πάρουν τις δουλειές! Ο συγγραφέας αποδείχθηκε πολύ τολμηρός... εξωτερικά μιας και εμφανίστηκε με σανδάλι και κάλτσα, ολοφάνερη πρόκληση απέναντι στο καλοσιδερωμένο ταγιέρ της κουτσής Μαρίας… αλλά και εσωτερικά, καθότι είναι ένας πολύ γνωστός και προσγειωμένος συγγραφέας που εστιάζει στην παιδική λογοτεχνία και στην προσπάθεια επαφής των παιδιών με την ανάγνωση – εκδίδει χρόνια ένα περιοδικό για εφήβους. Αφού μίλησε για την δουλειά του, ύστερα μας έδωσε το βιβλίο του να το ξεφυλλίσουμε και μας είπε να το κρατήσουμε στο τέλος, μας το χάριζε! Στην αρχή, αντέδρασα όπως κάθε ιδιοτελής βιβλιόφιλος, ανακράζοντας εντός μου, «Τσίμπησα βιβλιαράαακι!!» αλλά μετά σκέφτηκα πόσο γλυκιά ήταν η κίνησή του, φέρνοντας για τελευταία φορά στο μυαλό μου την κουτσή Μαρία και τα 18 ευρώ, κατά προσέγγιση, που θα σκάνε άλλοι αναγνώστες για τις γραφικές κουταμάρες της. 


Αναρωτιούνται πολλοί γιατί οι έφηβοι δεν διαβάζουν λογοτεχνία. Γιατί δεν είναι χαζοί και δεν έχουν καμία όρεξη να διαβάζουν μαλακίες. Ειδικά όταν περνάνε μία περίοδο έντονης αμφισβήτησης των πάντων, θέλουν βιβλία που δεν στηρίζονται σε ευκολίες, σε διδακτισμούς, βερμπαλισμούς, νοσταλγικές φούσκες και μεσήλικες νευρώσεις. Επίσης, αν σκέφτεσαι μια φορά το βιβλίο που γράφεις για ενήλικες, για τα παιδιά πρέπει να το σκέφτεσαι στο τετράγωνο και για τους εφήβους στον κύβο. Ο γλυκός μας «χαλιαχούλης» συγγραφέας (έτσι λέγαμε μικροί τους τουρίστες που φορούσαν σανδάλια με κάλτσες· κάτι που απαγορεύεται πλέον, η πολιτική ορθότητα μπορεί ανά πάσα στιγμή να σε στείλει αδιάβαστο· θα το ρισκάρω, ωστόσο!) γράφει μια εκπληκτική βιογραφία για τον Νικολάι Γκόγκολ. Όση ώρα διαρκούσε η ανάγνωση έφερνα στο μυαλό μου την βαθυστόχαστη φράση του Ανρί Μπερξόν «Το γέλιο δε θα πετύχαινε τον σκοπό του αν έφερε το σημάδι της συμπάθειας και της καλοσύνης». Πράγματι, σε κανέναν δεν αρέσει να γελάνε μαζί του και ακόμα περισσότερο, σε κανέναν δεν αρέσει να γελάει με τον εαυτό του, αλλά το γέλιο είναι ευεργετικό και αξίζει κάθε φορά να βρίσκουμε την φόρμουλα και την διπλωματία (αν δεν μπορούμε να βρούμε το θάρρος ως αποδέκτες της σάτιρας) και να γελάμε με καταστάσεις ακόμα και αν δεν αντιλαμβανόμαστε ότι εμείς είμαστε το θύμα – ίσως, περισσότερο, τότε. Ο Γκόγκολ ήταν ένα πραγματικό αγόρι της χαρμοσύνης – ένας αγαπητός και αποδεκτός είρωνας τόσο της Τσαρικής Αυλής όσο και των απλών ανθρώπων. 


[…] «Μπροστά στον διευθυντή του σχολείου έκανε την εμφάνισή της μια ολόκληρη αντιπροσωπεία Ελλήνων, που του έφερε δώρα και τον παρακάλεσε να πάρει αυστηρά μέτρα κατά του μαθητή Γκόγκολ. Ζήτησε όχι μόνο να μην ξαναγράψει τίποτα που να προσβάλλει τους Έλληνες, αλλά να κάψει κι ό,τι είχε ήδη γραμμένο. Ο Διευθυντής τα δώρα δεν τα δέχτηκε. Κάλεσε όμως, αμέσως τον Γκόγκολ και τον επέπληξε. Τι να κάνει και αυτός; Έκαψε το έργο που προκάλεσε στην ελληνική κοινότητα τέτοιο σάλο. Αυτό το μάθημα που πήρε από τους Έλληνες έπιασε τόπο: ποτέ στο εξής δεν έγραφε με ευθύ τρόπο για πραγματικά πρόσωπα και γεγονότα, αλλά κάλυπτε κάτω από επινοημένα ονόματα ανθρώπων και πόλεων, τα συμβαίνοντα». 

Η βιογραφία του Νετσιπορένκο για τον Γκόγκολ, φέρνει στο προσκήνιο έναν συγγραφέα που θα μπορούσε να ιντριγκάρει έναν έφηβο σήμερα, και να του δώσει το έναυσμα να κινηθεί σε μια υψιπετή λογοτεχνία που ίσως διαρκέσει για πάντα. Αν όχι, ας τους δώσουν Καζαντζάκη και Άλκη Ζέη όπως κάνουν ακόμα στην Ελλάδα, για να σταματήσουν την λογοτεχνία μια ώρα αρχύτερα! Η έκδοση έχει περιορισμένη διανομή καθότι βγήκε από τις «Kasseris Publications» της Ρόδου σε μόλις 200 αντίτυπα – τα 3 τα πήραμε εμείς οι θεατές· σε άλλες παράλληλες εκδηλώσεις ενδεχομένως και άλλοι θεατές πήραν τα 3 τους. Η έκδοση όμως είναι πανέμορφη, σκληρόδετη, με απίθανη εικονογράφηση του Εβγκένι Ποντκολζίν («… ένας από τους καλύτερους ζωγράφους της Ρωσίας», σύμφωνα με τον Νετσιπορένκο), σε όμορφη μετάφραση της Φαίδρας Μαλανδρή. Λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας, σκέφτηκα ότι θα είναι κρίμα να το κρατήσω στο σπίτι, και έτσι σε μια κρίση αυθορμητισμού ζήτησα από τον συγγραφέα να υπογράψει το αντίτυπο με τον πανάκριβο στιλό μου, με σκοπό να το χαρίσω στη Δανιηλίδειο Παιδική Βιβλιοθήκη του Δήμου Καλαμαριάς, γιατί εκτός από αγόρια, υπάρχουν και κορίτσια της χαρμοσύνης και θα τα βρείτε εκεί μέσα πρόθυμα να σας προτείνουν βιβλία… γιατί οι βιβλιοθηκονόμοι δεν είναι για να βάζουν μόνο βιβλία στα ράφια, αλλά και αναγνώστες στη θέση τους! 


Το σίγουρο είναι ότι η νεκρή ψυχή του αφυπνίστηκε μέσα μου ύστερα από αυτό το υπέροχο παραμύθι και θα επιδιώξω την επανένωση με τον χαρμόσυνο κόσμο του. 

[…] «Ο Γκόγκολ έγραψε διαθήκη, όπου αναφέρεται στην ικανότητά του να πέφτει σε ύπνο, κατά την διάρκεια του οποίου, η απόλυτη ακινησία και η έλλειψη αναπνοής, μπορούσαν να οδηγήσουν σε εσφαλμένη διάγνωση. Ακόμα και οι γιατροί οδηγούνταν σε απόφαση ότι, ο συγγραφέας έχει πεθάνει. Ένας τέτοιου είδους ύπνος ονομάζεται «λήθαργος». Συνέβη με τέτοιο τρόπο, που σε ύπνωση έπεσε όχι ο ίδιος ο Γκόγκολ, αλλά η πνευματική κληρονομιά του. Οι ανακαλύψεις του στον τομέα της λογοτεχνίας και της ζώσας ψυχής, τόσο πολύ υπερέβησαν την εποχή του, που μόνο σήμερα μπορούμε να συλλάβουμε το νόημά τους. Οι ιδέες και οι μορφές των ηρώων του αφυπνίζονται, και αυτό που οι σύγχρονοί του ονόμαζαν «επινόηση» ή «απάτη», σήμερα το κατανοούμε, ως βαθιά γνώση της πραγματικότητας». 

Αυτή την Κυριακή των εκλογών, μην τρώτε το παραμύθι, διαβάστε το! 

[…] «Ο ζωγράφος Ιβανόφ απεικόνισε τον Γκόγκολ στον πίνακά του ως έναν άνθρωπο με κόκκινη καπαρντίνα, ο οποίος απευθύνεται στον θεατή με το ήμισυ του σώματός του, βλέπει τον Χριστό και αμφιβάλλει, φοβάται να πιστέψει στα μάτια του. Είναι αξιοπερίεργο το γεγονός, ότι και ο Γκόγκολ «απεικόνισε» τον καλλιτέχνη σε ένα δικό του διήγημα, το «Πορτραίτο». Σ’ αυτό, αντιπαραβάλλεται ο κεντρικός χαρακτήρας του διηγήματος με τον ζωγράφο, ο οποίος φαίνεται να σπατάλησε το ταλέντο του άδικα. Αντίθετα ο Γκόγκολ, εξύψωσε τον ήρωά του στους ουρανούς της τέχνης, μη επιτρέποντας στο αναγνωστικό κοινό να τον σέρνει απ’ τη μύτη… » 

Υ.Γ. 2666 Η «κουτσή Μαρία» δεν φέρει έμφυλο πρόσημο. Είναι άφυλο φαινόμενο και μας αφορά όλους. Me too!

Σχόλια

«A good reader, a major reader, an active and creative reader is a rereader»

Ποίηση χωρίς τέλος

  Αυτή η χρονιά θα ξεκινήσει ακριβώς όπως τελείωσε: με ποίηση. Συλλεκτική ανάρτηση, σπάνια θα ξαναδιαβάσετε τέτοια. Σπάω την παράδοση (και το ρόδι)! Ακόμα σπανιότερα εντυπωσιάζομαι από ποιητές και ποιήματα. Δεν με συγκινεί η συμπύκνωση του λόγου όταν του λείπει ένα είδος «φλυαρίας» – ψάχνω ποιήματα που είναι αμετροεπή με έναν δικό τους τρόπο και ταυτόχρονα στοχευμένα και ουσιώδη. Ποιήματα που δεν πολυπαίρνουν στα σοβαρά τον εαυτό τους καθώς τσαλαβουτούν χαρούμενα στον χυλό της ειρωνείας. Ποιήματα που, απ' ό,τι σωστά αντιλαμβάνεστε, δεν γράφει η πλειοψηφία των ποιητών. Με δυο λόγια, κυνηγώ το ανέφικτο. Αλλά, αυτό δεν κυνηγάμε όλοι στην έναρξη κάθε χρονιάς; Το φλουρί μου για φέτος – λίρα εκατό – ήταν η Βισουάβα ή Βισλάβα ή όπως αλλιώς, Σιμπόρσκα. Η παλιά ποίηση, η ορθόδοξη, είναι Εδώ!

Με ανώμαλους δεν μιλάω

  Ανωμαλία είναι να μην μπορεί μια γυναίκα να κυκλοφορεί άφοβα στους δρόμους, ανωμαλία είναι να πιστεύεις ότι τα εμβόλια σκοπό έχουν να προκαλέσουν περισσότερο κακό από ό,τι καλό, ανωμαλία είναι να νομίζεις ότι η λογοτεχνία σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, ανωμαλία είναι ακόμα το προφιτερόλ να έχει μόνο ένα σουδάκι μέσα, ανωμαλία είναι και ότι ο «Πατάκης» εξακολουθεί να μην εκδίδει Χέρμαν Μέλβιλ. Και πόσες ακόμα ανωμαλίες! Με τελευταία εκείνη του Ερβέ Λε Τελιέ, ενός συγγραφέα που αγάπησα οριστικά από ένα και μόνο βιβλίο του που είχα διαβάσει κάποτε, το «Όλα τα μανιτάρια τρώγονται», η ουλιπιανή έμπνευση που είχε οραματιστεί το facebook χρόνια πριν από τον δημιουργό του. Κάθε φορά που μπαίνετε στο facebook και αντικρίζετε την ερώτηση «Τι σκέφτεσαι;», ικανή να σας παρασύρει ασυγκράτητα να μας εμπιστευτείτε τις επικές σας μπούρδες, σχεδόν πάντα χωρίς καθόλου φιλτράρισμα και ουσία, να θυμάστε ότι ο Τελιέ κάποτε το έκανε… χίλιες φορές καλύτερα από εσάς, πιο δημιουργικά και κυρίως με περισσότερο χι

Dogs never bite me. Just humans.

    Ψόφια πράγματα το φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – τουλάχιστον οι επιλογές μου – αλλά μόλις είδα ότι θα προβληθεί «Η εξουσία του σκύλου», που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Τόμας Σάβατζ, ήξερα ότι θα ρεφάρω γιατί κακό σκυλί ψόφο δεν έχει. Και έτσι έγινε, η ταινία δεν με απογοήτευσε και μου θύμισε πόσο είχα αγαπήσει εκείνο το βιβλίο. Μια παραγωγή του Νέτφλιξ που θα είναι διαθέσιμη στην πλατφόρμα από την 1 Δεκεμβρίου ώστε να προλάβει να κάνει τον κύκλο της στις αίθουσες, με τον Κάμπερμπατς στον ρόλο του Φιλ, τον σωσία του Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν στον ρόλο του Τζορτζ και την ωραία Κίρστεν Ντανστ ως Ρόουζ. Η ταινία, όπως και το βιβλίο, σε πολλούς θα φανούν αργά, αδιάφορα και αλλόκοτα, λόγω του περιεχομένου αλλά η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για αριστοτεχνικές δημιουργίες με βάθος. Αντιγράφω εδώ το κείμενο που είχα γράψει στο «Διαβάζοντας» για να θυμάμαι ότι εκείνη η ανάγνωση μετράει ακόμα μέσα μου· σπάνιο, ομολογουμένως.

Εγώ σε λέω αγάπη

  Οι πιο συνηθισμένοι απατεώνες στην Ελλάδα συνήθως ενδύονται τους υδραυλικούς που ζητάνε 55 ευρώ για μια τρόμπα στο καζανάκι και δεν μπορείς και να τους πεις «Χέσε με ρε μάστορα» γιατί μετά πώς θα τραβήξεις καζανάκι; Στη λογοτεχνία από την άλλη, το να χαρακτηρίσεις για οποιονδήποτε λόγο τον Χέρμαν Μέλβιλ απάτη , το κάνεις μόνο αν εξυπηρετεί την πλοκή! «Γιατί οι πιο τερατώδεις απ’ όλους τους υποκριτές είναι αυτοί ακριβώς οι κερδοσκόποι: υποκριτές δι’ αντιστροφής της πραγματικότητας· υποκριτές στην παρουσίαση των πραγμάτων ως σκοτεινών αντί φωτεινών· ψυχές που ευημερούν χρησιμοποιώντας όχι τη δυστυχία, αλλά το μύθευμα της δυστυχίας· δάσκαλοι της αισχρής τέχνης τού να κατασκευάζεις δυστυχία· κίβδηλοι Ιερεμίες· νόθοι Ηράκλειτοι που, μόλις η πένθιμη μέρα περάσει, επιστρέφουν, σαν απατηλοί Λάζαροι ανάμεσα στους επαίτες, για να ευφρανθούν με τα κέρδη που απέκτησαν από τα προσποιητά έλκη της κεφαλής τους – φαύλοι κερδοσκόποι!» . Θα με αναγκάσετε να κατέβω πορεία στον Λευκό Πύργο όλοι εσείς πο

Γάτα είσαι

  Οι γάτες είναι υπέροχα πλάσματα και αν δεν είσαι επηρεασμένος από τον «Κυνόδοντα» του Λάνθιμου δύσκολα να μην σε γοητεύουν ή έστω να μην τραβούν την προσοχή σου. Μία από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι να παρατηρώ πώς συμπεριφέρονται οι γάτες. Τι γίνεται όμως αν και εκείνες παρακολουθούν με το ίδιο ενδιαφέρον την ανθρώπινη συμπεριφορά; Κάπως έτσι θα σκέφτηκε και ο Ιάπωνας Σόσεκι Νατσούμε και έγραψε ένα αξιαγάπητο βιβλίο· επιπροσθέτως έγραψε ένα από τα λίγα βιβλία που θα ήθελα να είχα γράψει εγώ. Χεστήκαμε τι θα ήθελες να γράψεις εσύ ρε Μαραμπού, και δίκιο έχετε, δεν αντιλέγω, απλώς σκέφτηκα να το αφήσω εδώ να υπάρχει. Γιατί πάντοτε με ενθουσίαζαν εκείνα τα λιγοστά βιβλία ανεπιτήδευτης σοφίας και γατίσιας συμπεριφοράς που συμπύκνωναν όλη την φιλοσοφία τους και την συγγραφική τεχνική τους σε φράσεις όπως η ακόλουθη: «Ορισμένες φορές επινοώ κάποιες ανοησίες και οι άνθρωποι τις παίρνουν στα σοβαρά, αυτό προκαλεί έναν αισθητικό ενθουσιασμό ακραίας κωμικότητας την οποία θεωρώ ενδιαφέρ

Dance with the Devil

  A long time ago in a galaxy (στην επαρχία) far, far away… όταν περνούσα την emo φάση μου και έκλαιγα χωρίς λόγο καθώς να καθάριζα κρεμμύδια είχα ανακαλύψει τυχαία ένα βιβλιαράκι που το αγόρασα με τα πρώτα λεφτά που είχα αποταμιεύσει σε ένα βιβλιάριο τραπέζης που είχε δεν είχε μέσα 30 δραχμαί. Εκείνο το βιβλίο ήτο κάποιου ψιλοάγνωστου Χόφμαν μεταφρασμένο υπό του σπουδαίου Καρυωτάκη – αργότερα, όταν οι ισορροπίες άλλαξαν εντός μου, κατάλαβα ότι ο Χόφμαν λειτούργησε κάπως σαν το… καρυωθραυστικό του ποιητή∙ ξέρω, ξέρω, πάγωσε η θάλασσα μέσα σας, μακάρι να βρείτε ένα βιβλίο να πέσει πάνω της σαν τσεκούρι – «το λογοπαίγνιο είναι ένα καυτό σίδερο για μπούκλες στο χέρι της τρέλας και με δαύτο λυγίζει τις σκέψεις» . Ο λόγος είναι ότι ο Χόφμαν αποδείχθηκε μια εξαίσια διαβολική μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας και τα παιδιά του κυκλοφορούν ελεύθερα γύρω μας – ευτυχώς για αυτά, και για εμάς, είχε πάντοτε δουλειά, και μάλιστα σημαντική, να γράφει αριστουργήματα.

Του πολέμου / Στο άλογό μου

Τι γιορτάζουμε σήμερα; Το όχι, το ναι, το ίσως; Γιατί, ενώ όλοι ξέρουμε ότι το εθνικό φρόνημα σε ψηλώνει ως άνθρωπο, εξεγειρόμαστε τόσο πολύ όταν κάτι τέτοιο γίνεται και με τεχνητά μέσα, ας πούμε, με δεκάποντες γόβες; Γιατί μετά την παρέλαση όλοι πάμε και πίνουμε φρέντο εσπρέσσο, έναν τόσο χαρακτηριστικά ιταλικό καφέ; Τι θα συμβεί αν σε μία αντιπολιτευτική συνωμοσία όλοι συντονίσουν το... ένα στο δεξί; Το ένα στ' αριστερό αποκτά όντως βαρύνουσα σημασία όταν κυβερνά η Αριστερά, ή απλώς έχουμε συνηθίσει να το θεωρούμε ηθικό πλεονέκτημα της παρέλασης;

Τελειωμένοι

    Είμαστε γεννημένοι ο ένας για τον άλλον. Τέλος. Αυτά στην αρχή, βέβαια. Γιατί μετά, ανάθεμα την ώρα που βρέθηκες μπροστά μου. Αυτή η σχέση των σχέσεων όμως, μπορεί κάλλιστα να επεκταθεί και στα βιβλία. Μόνο που σε μένα λειτούργησε αντίστροφα· ανάθεμα την ώρα που βρέθηκε μπροστά μου, είπα για αυτό το βιβλίο, μου το δάνεισαν επειδή δεν άρεσε (ωραίο προμόσιον), ήθελα από την άλλη να δω και την ταινία του Κάουφμαν , ας πάει στα κομμάτια, θα το ξεκινήσω, με την σκέψη ήδη από την αρχή να βάλω ένα τέλος όταν δω ότι δεν τραβάει το πράγμα. Αλλά, γαμώτο, τραβούσε. Για ελάχιστους αναγνώστες αυτό θα είναι το βιβλίο της ζωής τους, σύμφωνοι. Κι όμως. «Είναι εντυπωσιακό. Όταν βλέπεις κάποιον με τους γονείς του, αποδεικνύεται απτά ότι όλοι είμαστε αποτέλεσμα σύνθεσης» . Όπως ακριβώς και τα αξιανάγνωστα βιβλία, τα συγγραφικά παιδιά των δημιουργών τους – ξεράστε με την ησυχία σας και ελάτε πίσω. Μείνετέ μου πιστοί! Σας αγαπώ !

Η μέθοδος του Κούντερα

  Σε κάποιες περισσότερο κιτς εποχές ένα παρόμοιο χαστούκι σαν εκείνο του Γουίλ Σμιθ είχε ταράξει τα νερά της κοινωνικής μας ζωής. Η Νατάσα Αθήνη είχε χαστουκίσει την Δήμητρα Λιάνη στην παρουσίαση του βιβλίου της «10 χρόνια και 54 μέρες» – βέβαια, τώρα που τα συζητάμε, μπορεί να έχουν περάσει κοντά 30 χρόνια. Μια επισήμανση που μου ήρθε μόλις: όλες οι βιβλιοπαρουσιάσεις είναι για σφαλιάρες∙ συγγραφείς μην πέφτετε σε αυτή την παγίδα, μακριά. Τέλος πάντων, όταν η Δήμητρα δεν έγραφε βιβλία, διάβαζε, λένε, Κούντερα. Τότε ήταν πολύ της μόδας. Κούντερα από εδώ, Κούντερα από εκεί, είχαν τρελαθεί όλοι. Ποιος είναι ρε αυτός ο Κούντερας; Ήταν τελικά ένα πιο λογοτεχνικό Nitro όπως νόμιζαν αρκετοί; Γιατί τόσα χρόνια τον αντιμετωπίζουμε με αβάσταχτη ελαφρότητα; «Γιατί άραγε θέλει να κάνει έρωτα μαζί μου; αναρωτιόταν πολύ συχνά, αλλά δεν έβρισκε απάντηση. Ένα μόνο ήξερε, πως οι σιωπηρές συνευρέσεις τους ήταν αναπόφευκτες, έτσι όπως είναι αναπόφευκτο να σταθεί προσοχή ένας πολίτης ακούγοντας τον εθν

Θα φάτε τα μούτρα σας

  Πού βαδίζει η λογοτεχνία; Όπου και όπως βάδιζε πάντα, ελεύθερη και ασυμβίβαστη, ασυνόδευτη και ασυνόρευτη , πριν έρθει ο (κακός μας) καιρός με την πρόφαση του υποστηρίγματος/«υποστήριξης» κάποιοι να της προσφέρουν τα δεκανίκια της πολιτικής ορθότητας που θα την καθιστούσαν έκτοτε αδιανόητα στάσιμη. «Αυτό που βλέπουμε το σκεφτόμαστε, κι έτσι τελικά δεν το βλέπουμε, λέει ο Όλερ, ενώ άλλοι βλέπουν αυτό που βλέπουν χωρίς πρόβλημα, επειδή δεν το σκέφτονται αυτό που βλέπουν. Αυτό που αποκαλούμε αντίληψη είναι για μας κατά βάση στασιμότητα, ακινησία, τίποτα. Τίποτα. Οτιδήποτε έχει συμβεί το έχουμε σκεφτεί, δεν το έχουμε δει, λέει ο Όλερ» . Είδα και απόειδα λοιπόν με το… φαινόμενο Φερνάντα Μελτσόρ και είπα ό,τι βρέξει ας κατεβάσει! Βαδίζοντας στην εποχή των τυφώνων.