Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Όσο ζω μαζώ

 
Κατά καιρούς, διάφοροι έχουν μιλήσει με επιτυχία για τις μάζες και την αψυχολόγητη ψυχολογία τους, με τελευταίο τον Αλέξη Τσίπρα στο δημοψήφιμα του 2015. Οι μάζες υπάρχουν και είναι καταστροφικές, δεν χρειάζεται να είσαι Αίνσταιν για να το καταλάβεις αυτό. Αν έπρεπε να επιλέξω ένα μοναδικό απόσπασμα βιβλίου που με εκφράζει απόλυτα, όπως μας παρότρυναν κάποτε να κάνουμε τα βλαχοπεριοδικά που μας ξεβλάχεψαν μαζικά, είναι αυτό: «Τα λογικά πνεύματα, μαθημένα να πείθονται από πυκνές αλληλουχίες συλλογισμών, δεν μπορούν να μην καταφεύγουν σ’ αυτόν τον τρόπο πειθούς όταν απευθύνονται στις μάζες, και η αναποτελεσματικότητα των επιχειρημάτων τους τα κάνει πάντα να απορούν». Αποοοοορώωωω με μένα, απορώ – χρόνια τώρα! Όποιος (αφελής) συνεχίζει ακόμα και σήμερα να έχει πίστη στη λογική, τότε πρέπει να έχει αυτό το βιβλίο του Γκιστάβ Λε Μπον σαν ευαγγέλιο. Και πάλι, παίζεται η σωτηρία του.

Γραμμένο το μακρινό 1895 και ο χαρακτηρισμός «επίκαιρο», παρά τον εκνευρισμό που μου προκαλεί μιας και τον κοτσάρουμε σε κάθε αναφορά που μπορεί να έχει ισχνότατη σύνδεση με το σημέρα, νομίζω ότι του αξίζει δικαιωματικά. Τι πιο επίκαιρο από την βλακεία, φυσική ή τεχνητή; «Από την στιγμή που βρίσκονται μέσα στη μάζα, ο αδαής και ο επιστήμων είναι εξίσου ανίκανοι για παρατήρηση (…) Η ικανόητα παρατήρησης και το κριτικό πνεύμα που διαθέτει καθένας από αυτούς εξανεμίζονται». Μια φράση που αγαπώ ιδιαίτερα, αποδίδεται συχνά στον Μπουκόφσκι και λέει περίπου το εξής: «Το πρόβλημα με τον κόσμο είναι ότι οι έξυπνοι άνθρωποι είναι γεμάτοι αμφιβολίες και οι ηλίθιοι είναι γεμάτοι αυτοπεποίθηση». Εντός των μαζών, η φράση του Μπουκόφσκι δε θα είχε ισχύ καθώς και οι έξυπνοι άνθρωποι θα είχαν φουλ αυτοπεποίθηση που θα εκπορευόταν από την υποβολή, την μεταδοτικότητα και την δύναμη του πλήθους, χαρακτηριστικά σημάδια της μάζας, κατά τον Λε Μπον. «Η υπεραπλούστευση και η υπερβολή των συναισθημάτων των μαζών έχουν ως αποτέλεσμα αυτές να μην γνωρίζουν ούτε την αμφιβολία ούτε την αβεβαιότητα». Το «Όλοι μαζί μπορούμε» του ΣΚΑΙ θα ήταν το πιο μισητό τηλεοπτικό σλόγκαν έβερ για τον συγγραφέα! 
 


Αυτό που κάθε φορά με εντυπωσιάζει σε μερικά δοκίμια που έχουν γραφτεί πολλά χρόνια πριν, είναι η διαύγεια των συλλογισμών, η κριτική του καθαρού λόγου και της κριτικής δύναμης, που θα έγραφε σίγουρα και ο Καντ αν διατηρούσε μπλογκ με βιβλιοπαρουσιάσεις! Δεν είναι υπερφορτωμένα με τις εκατοντάδες βιβλιογραφικές αναφορές των σημερινών δοκιμίων (χωρίς να σημαίνει αυτό ότι η υπερφόρτωση και ο πλουραλισμός δεν είναι υπέρ της επιστημονικής αλήθειας) και παρόλα αυτά διατηρούν ισχυρή πειθώ και λογική. Ε λοιπόν, σας το ομολογώ, αν δεν το διάβαζα μέσα στην προσήλωση της λογικής μου ατομικότητας, θα πίστευα ότι έπεσα θύμα μιας ύπουλης και μαζικής παραίσθησης που διαστρέβλωσε την πραγματικότητα. […] παρατηρούνται και σε όντα που ανήκουν σε κατώτερες μορφές εξέλιξης, όπως η γυναίκα, ο άγριος και το παιδί. Ουπς, για στάσου, τι γράφει εδώ ο τύπος – ναι, είσαι μισογύνης! Είπαμε, γραμμένο το 1895, δεν είναι και εξ ολοκλήρου επίκαιρο παρά ποτέ, μην τα παίρνετε όλα τοις μετρητοίς. Αν ωστόσο αυτό το μικρό απόσπασμα και δυο-τρία ακόμα, σας κάνουν να γυρίσετε οριστικά την πλάτη σε αυτό το βιβλίο, τότε αναμφίβολα θα είστε θύματα μιας μάζας για την οποία δε θα έχετε την παραμικρή αντίληψη! 
 
[…] Πράγματι, δεν πρέπει να νομίζουμε ότι μια ιδέα μπορεί να επιφέρει τα αποτελέσματά της, ακόμη και στα καλλιεργημένα πνεύματα, απλώς και μόνο επειδή αποδείχθηκε η ορθότητά της. Αυτό διαπιστώνουμε βλέποντας ότι ακόμη και η πιο σαφής απόδειξη ελάχιστα επηρεάζει την πλειοψηφία των ανθρώπων. Το προφανές, αν είναι αδιαμφισβήτητο, μπορεί να αναγνωριστεί από έναν μορφωμένο ακροατή· αλλά το ασυνείδητό του γρήγορα θα επαναφέρει αυτόν τον νεοφώτιστο στις πρωτόγονες αντιλήψεις του. Δείτε τον πάλι ύστερα από λίγες ημέρες, και θα σας ξεφουρνίσει τα παλιά του επιχειρήματα, ακριβώς με τα ίδια λόγια. Πράγματι, βρίσκεται υπό την επιρροή προηγούμενων ιδεών που έχουν γίνει αισθήματα· και είναι αυτές και μόνον αυτές που επενεργούν στα βαθύτερα κίνητρα των πράξεων και των λόγων μας. Δεν θα μπορούσε να συμβαίνει κάτι διαφορετικό με τις μάζες.

Ελάτε ξανά, μετά, να μου πείτε για το πόσο παράλογο σας φαίνεται να πιστεύουν κάποιοι ότι η γη είναι επίπεδη και ο Σώρρας κολλητάρι με τον Ομπάμα!! Το βιβλίο του Λε Μπον είναι πικρόχολο, ειρωνικό, διασκεδαστικότατο – σας το έχω ξαναπεί, πλέον ψάχνω πιο επίμονα βιβλία που να είναι χιουμοριστικά και εδώ που τα λέμε, το χιούμορ είναι το μοναδικό πράγμα που αξίζει να είναι μαζικό – με δυο λόγια, απίθανο. Θα αναρωτηθείτε όμως, τίποτα καλό δεν βγαίνει από τη μάζα, πρόκειται πάντα για μια μάζα με σκατά; Ο συγγραφέας υποστηρίζει σχεδόν κατηγορηματικά, ναι, εντούτοις κάποιες ελάχιστες στιγμές, θα μοιάζει να έχουν γεύση σοκολάτας και αυτό είναι μια κάποια παρηγοριά για την ανθρωπότητα. «Αν έπρεπε να πιστώσουμε στο ενεργητικό των λαών μόνο τις μεγάλες πράξεις, τις αποφασισμένες με ψυχρή λογική, πολύ λίγες θα είχαν καταχωρηθεί στα χρονικά του κόσμου»
 


Η έκδοση του «Μίνωα», παραδόξως, είναι πολύ καλή. Με μία θαυμάσια μετάφραση της Έφης Κορομηλά και ανάλογο πρόλογο από την Φωτεινή Τσαλίκογλου, καθηγήτρια ψυχολογίας – γιατί αν κρίνουμε από κάποιους άλλους τίτλους της σειράς, όπως τον «Αναρχικό τραπεζίτη» του Πεσσόα που προλογίζει ο Άρης Πορτοσάλτε ή το «Περί βλακείας» του Μούζιλ που προλογίζει ο Πέτρος Τατσόπουλος, θα περίμενες και εδώ να προλογίζει την «Ψυχολογία των μαζών» ο Δημοσθένης Λιακόπουλος ή έστω η Κατερίνα Καινούργιου! Ευτυχώς, τίποτα τέτοιο δεν συνέβη. Και η συνολική ποιότητα της έκδοσης είναι πολύ άρτια. Σας αρέσουν ή όχι οι εκδόσεις αυτές, το εν λόγω βιβλίο, πρέπει να το αποκτήσετε.

[…] Δεν είναι απορίας άξιον λοιπόν ότι το έργο του Λε Μπον το οικειοποιήθηκαν τα φαστιστικά καθεστώτα κι ότι ήταν το προσφιλές ανάγνωσμα του Μουσολίνι, του Χίτλερ, του Γκέμπελς. Η ναζιστική ιδεολογία άντλησε από αυτό συνταγές και επιχειρήματα. Στο πολιτικό επίπεδο ένα μέρος των σφοδρών επικρίσεων που δέχτηκε ο Λε Μπον είχε να κάνει με αυτό το γεγονός (εδώ μίλησε η ψυχή της μάζας!) […] Θα μπορούσαμε ακόμα να θεωρήσουμε τον Λε Μπον πρόδρομο της μεταγενέστερης χρονικά θεωρίας των μέσων. Στο κλασικό έργο του Public Opinion ο Γουόλτερ Λίπμαν μελετά για πρώτη φορά τη χειραγώγηση του κοινού από τα μίντια, περιγράφοντας την έννοια της «κατασκευασμένης συναίνεσης»
 


Διαβάστε το μαζικά. Αναλύστε το λογικά. Αναλύστε το ξανά.

Υ.Γ. 2666 Δεν είμαι ρατσιστής αλλά το βιβλίο αυτό είναι ανώτερο από πολλές μπούρδες που κυκλοφορούν από την διανοητική μάζα της χώρας μου!

Σχόλια

«A good reader, a major reader, an active and creative reader is a rereader»

Ποίηση χωρίς τέλος

  Αυτή η χρονιά θα ξεκινήσει ακριβώς όπως τελείωσε: με ποίηση. Συλλεκτική ανάρτηση, σπάνια θα ξαναδιαβάσετε τέτοια. Σπάω την παράδοση (και το ρόδι)! Ακόμα σπανιότερα εντυπωσιάζομαι από ποιητές και ποιήματα. Δεν με συγκινεί η συμπύκνωση του λόγου όταν του λείπει ένα είδος «φλυαρίας» – ψάχνω ποιήματα που είναι αμετροεπή με έναν δικό τους τρόπο και ταυτόχρονα στοχευμένα και ουσιώδη. Ποιήματα που δεν πολυπαίρνουν στα σοβαρά τον εαυτό τους καθώς τσαλαβουτούν χαρούμενα στον χυλό της ειρωνείας. Ποιήματα που, απ' ό,τι σωστά αντιλαμβάνεστε, δεν γράφει η πλειοψηφία των ποιητών. Με δυο λόγια, κυνηγώ το ανέφικτο. Αλλά, αυτό δεν κυνηγάμε όλοι στην έναρξη κάθε χρονιάς; Το φλουρί μου για φέτος – λίρα εκατό – ήταν η Βισουάβα ή Βισλάβα ή όπως αλλιώς, Σιμπόρσκα. Η παλιά ποίηση, η ορθόδοξη, είναι Εδώ!

Με ανώμαλους δεν μιλάω

  Ανωμαλία είναι να μην μπορεί μια γυναίκα να κυκλοφορεί άφοβα στους δρόμους, ανωμαλία είναι να πιστεύεις ότι τα εμβόλια σκοπό έχουν να προκαλέσουν περισσότερο κακό από ό,τι καλό, ανωμαλία είναι να νομίζεις ότι η λογοτεχνία σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, ανωμαλία είναι ακόμα το προφιτερόλ να έχει μόνο ένα σουδάκι μέσα, ανωμαλία είναι και ότι ο «Πατάκης» εξακολουθεί να μην εκδίδει Χέρμαν Μέλβιλ. Και πόσες ακόμα ανωμαλίες! Με τελευταία εκείνη του Ερβέ Λε Τελιέ, ενός συγγραφέα που αγάπησα οριστικά από ένα και μόνο βιβλίο του που είχα διαβάσει κάποτε, το «Όλα τα μανιτάρια τρώγονται», η ουλιπιανή έμπνευση που είχε οραματιστεί το facebook χρόνια πριν από τον δημιουργό του. Κάθε φορά που μπαίνετε στο facebook και αντικρίζετε την ερώτηση «Τι σκέφτεσαι;», ικανή να σας παρασύρει ασυγκράτητα να μας εμπιστευτείτε τις επικές σας μπούρδες, σχεδόν πάντα χωρίς καθόλου φιλτράρισμα και ουσία, να θυμάστε ότι ο Τελιέ κάποτε το έκανε… χίλιες φορές καλύτερα από εσάς, πιο δημιουργικά και κυρίως με περισσότερο χι

Dogs never bite me. Just humans.

    Ψόφια πράγματα το φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – τουλάχιστον οι επιλογές μου – αλλά μόλις είδα ότι θα προβληθεί «Η εξουσία του σκύλου», που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Τόμας Σάβατζ, ήξερα ότι θα ρεφάρω γιατί κακό σκυλί ψόφο δεν έχει. Και έτσι έγινε, η ταινία δεν με απογοήτευσε και μου θύμισε πόσο είχα αγαπήσει εκείνο το βιβλίο. Μια παραγωγή του Νέτφλιξ που θα είναι διαθέσιμη στην πλατφόρμα από την 1 Δεκεμβρίου ώστε να προλάβει να κάνει τον κύκλο της στις αίθουσες, με τον Κάμπερμπατς στον ρόλο του Φιλ, τον σωσία του Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν στον ρόλο του Τζορτζ και την ωραία Κίρστεν Ντανστ ως Ρόουζ. Η ταινία, όπως και το βιβλίο, σε πολλούς θα φανούν αργά, αδιάφορα και αλλόκοτα, λόγω του περιεχομένου αλλά η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για αριστοτεχνικές δημιουργίες με βάθος. Αντιγράφω εδώ το κείμενο που είχα γράψει στο «Διαβάζοντας» για να θυμάμαι ότι εκείνη η ανάγνωση μετράει ακόμα μέσα μου· σπάνιο, ομολογουμένως.

Εγώ σε λέω αγάπη

  Οι πιο συνηθισμένοι απατεώνες στην Ελλάδα συνήθως ενδύονται τους υδραυλικούς που ζητάνε 55 ευρώ για μια τρόμπα στο καζανάκι και δεν μπορείς και να τους πεις «Χέσε με ρε μάστορα» γιατί μετά πώς θα τραβήξεις καζανάκι; Στη λογοτεχνία από την άλλη, το να χαρακτηρίσεις για οποιονδήποτε λόγο τον Χέρμαν Μέλβιλ απάτη , το κάνεις μόνο αν εξυπηρετεί την πλοκή! «Γιατί οι πιο τερατώδεις απ’ όλους τους υποκριτές είναι αυτοί ακριβώς οι κερδοσκόποι: υποκριτές δι’ αντιστροφής της πραγματικότητας· υποκριτές στην παρουσίαση των πραγμάτων ως σκοτεινών αντί φωτεινών· ψυχές που ευημερούν χρησιμοποιώντας όχι τη δυστυχία, αλλά το μύθευμα της δυστυχίας· δάσκαλοι της αισχρής τέχνης τού να κατασκευάζεις δυστυχία· κίβδηλοι Ιερεμίες· νόθοι Ηράκλειτοι που, μόλις η πένθιμη μέρα περάσει, επιστρέφουν, σαν απατηλοί Λάζαροι ανάμεσα στους επαίτες, για να ευφρανθούν με τα κέρδη που απέκτησαν από τα προσποιητά έλκη της κεφαλής τους – φαύλοι κερδοσκόποι!» . Θα με αναγκάσετε να κατέβω πορεία στον Λευκό Πύργο όλοι εσείς πο

Γάτα είσαι

  Οι γάτες είναι υπέροχα πλάσματα και αν δεν είσαι επηρεασμένος από τον «Κυνόδοντα» του Λάνθιμου δύσκολα να μην σε γοητεύουν ή έστω να μην τραβούν την προσοχή σου. Μία από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι να παρατηρώ πώς συμπεριφέρονται οι γάτες. Τι γίνεται όμως αν και εκείνες παρακολουθούν με το ίδιο ενδιαφέρον την ανθρώπινη συμπεριφορά; Κάπως έτσι θα σκέφτηκε και ο Ιάπωνας Σόσεκι Νατσούμε και έγραψε ένα αξιαγάπητο βιβλίο· επιπροσθέτως έγραψε ένα από τα λίγα βιβλία που θα ήθελα να είχα γράψει εγώ. Χεστήκαμε τι θα ήθελες να γράψεις εσύ ρε Μαραμπού, και δίκιο έχετε, δεν αντιλέγω, απλώς σκέφτηκα να το αφήσω εδώ να υπάρχει. Γιατί πάντοτε με ενθουσίαζαν εκείνα τα λιγοστά βιβλία ανεπιτήδευτης σοφίας και γατίσιας συμπεριφοράς που συμπύκνωναν όλη την φιλοσοφία τους και την συγγραφική τεχνική τους σε φράσεις όπως η ακόλουθη: «Ορισμένες φορές επινοώ κάποιες ανοησίες και οι άνθρωποι τις παίρνουν στα σοβαρά, αυτό προκαλεί έναν αισθητικό ενθουσιασμό ακραίας κωμικότητας την οποία θεωρώ ενδιαφέρ

Dance with the Devil

  A long time ago in a galaxy (στην επαρχία) far, far away… όταν περνούσα την emo φάση μου και έκλαιγα χωρίς λόγο καθώς να καθάριζα κρεμμύδια είχα ανακαλύψει τυχαία ένα βιβλιαράκι που το αγόρασα με τα πρώτα λεφτά που είχα αποταμιεύσει σε ένα βιβλιάριο τραπέζης που είχε δεν είχε μέσα 30 δραχμαί. Εκείνο το βιβλίο ήτο κάποιου ψιλοάγνωστου Χόφμαν μεταφρασμένο υπό του σπουδαίου Καρυωτάκη – αργότερα, όταν οι ισορροπίες άλλαξαν εντός μου, κατάλαβα ότι ο Χόφμαν λειτούργησε κάπως σαν το… καρυωθραυστικό του ποιητή∙ ξέρω, ξέρω, πάγωσε η θάλασσα μέσα σας, μακάρι να βρείτε ένα βιβλίο να πέσει πάνω της σαν τσεκούρι – «το λογοπαίγνιο είναι ένα καυτό σίδερο για μπούκλες στο χέρι της τρέλας και με δαύτο λυγίζει τις σκέψεις» . Ο λόγος είναι ότι ο Χόφμαν αποδείχθηκε μια εξαίσια διαβολική μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας και τα παιδιά του κυκλοφορούν ελεύθερα γύρω μας – ευτυχώς για αυτά, και για εμάς, είχε πάντοτε δουλειά, και μάλιστα σημαντική, να γράφει αριστουργήματα.

Του πολέμου / Στο άλογό μου

Τι γιορτάζουμε σήμερα; Το όχι, το ναι, το ίσως; Γιατί, ενώ όλοι ξέρουμε ότι το εθνικό φρόνημα σε ψηλώνει ως άνθρωπο, εξεγειρόμαστε τόσο πολύ όταν κάτι τέτοιο γίνεται και με τεχνητά μέσα, ας πούμε, με δεκάποντες γόβες; Γιατί μετά την παρέλαση όλοι πάμε και πίνουμε φρέντο εσπρέσσο, έναν τόσο χαρακτηριστικά ιταλικό καφέ; Τι θα συμβεί αν σε μία αντιπολιτευτική συνωμοσία όλοι συντονίσουν το... ένα στο δεξί; Το ένα στ' αριστερό αποκτά όντως βαρύνουσα σημασία όταν κυβερνά η Αριστερά, ή απλώς έχουμε συνηθίσει να το θεωρούμε ηθικό πλεονέκτημα της παρέλασης;

Τελειωμένοι

    Είμαστε γεννημένοι ο ένας για τον άλλον. Τέλος. Αυτά στην αρχή, βέβαια. Γιατί μετά, ανάθεμα την ώρα που βρέθηκες μπροστά μου. Αυτή η σχέση των σχέσεων όμως, μπορεί κάλλιστα να επεκταθεί και στα βιβλία. Μόνο που σε μένα λειτούργησε αντίστροφα· ανάθεμα την ώρα που βρέθηκε μπροστά μου, είπα για αυτό το βιβλίο, μου το δάνεισαν επειδή δεν άρεσε (ωραίο προμόσιον), ήθελα από την άλλη να δω και την ταινία του Κάουφμαν , ας πάει στα κομμάτια, θα το ξεκινήσω, με την σκέψη ήδη από την αρχή να βάλω ένα τέλος όταν δω ότι δεν τραβάει το πράγμα. Αλλά, γαμώτο, τραβούσε. Για ελάχιστους αναγνώστες αυτό θα είναι το βιβλίο της ζωής τους, σύμφωνοι. Κι όμως. «Είναι εντυπωσιακό. Όταν βλέπεις κάποιον με τους γονείς του, αποδεικνύεται απτά ότι όλοι είμαστε αποτέλεσμα σύνθεσης» . Όπως ακριβώς και τα αξιανάγνωστα βιβλία, τα συγγραφικά παιδιά των δημιουργών τους – ξεράστε με την ησυχία σας και ελάτε πίσω. Μείνετέ μου πιστοί! Σας αγαπώ !

Η μέθοδος του Κούντερα

  Σε κάποιες περισσότερο κιτς εποχές ένα παρόμοιο χαστούκι σαν εκείνο του Γουίλ Σμιθ είχε ταράξει τα νερά της κοινωνικής μας ζωής. Η Νατάσα Αθήνη είχε χαστουκίσει την Δήμητρα Λιάνη στην παρουσίαση του βιβλίου της «10 χρόνια και 54 μέρες» – βέβαια, τώρα που τα συζητάμε, μπορεί να έχουν περάσει κοντά 30 χρόνια. Μια επισήμανση που μου ήρθε μόλις: όλες οι βιβλιοπαρουσιάσεις είναι για σφαλιάρες∙ συγγραφείς μην πέφτετε σε αυτή την παγίδα, μακριά. Τέλος πάντων, όταν η Δήμητρα δεν έγραφε βιβλία, διάβαζε, λένε, Κούντερα. Τότε ήταν πολύ της μόδας. Κούντερα από εδώ, Κούντερα από εκεί, είχαν τρελαθεί όλοι. Ποιος είναι ρε αυτός ο Κούντερας; Ήταν τελικά ένα πιο λογοτεχνικό Nitro όπως νόμιζαν αρκετοί; Γιατί τόσα χρόνια τον αντιμετωπίζουμε με αβάσταχτη ελαφρότητα; «Γιατί άραγε θέλει να κάνει έρωτα μαζί μου; αναρωτιόταν πολύ συχνά, αλλά δεν έβρισκε απάντηση. Ένα μόνο ήξερε, πως οι σιωπηρές συνευρέσεις τους ήταν αναπόφευκτες, έτσι όπως είναι αναπόφευκτο να σταθεί προσοχή ένας πολίτης ακούγοντας τον εθν

Θα φάτε τα μούτρα σας

  Πού βαδίζει η λογοτεχνία; Όπου και όπως βάδιζε πάντα, ελεύθερη και ασυμβίβαστη, ασυνόδευτη και ασυνόρευτη , πριν έρθει ο (κακός μας) καιρός με την πρόφαση του υποστηρίγματος/«υποστήριξης» κάποιοι να της προσφέρουν τα δεκανίκια της πολιτικής ορθότητας που θα την καθιστούσαν έκτοτε αδιανόητα στάσιμη. «Αυτό που βλέπουμε το σκεφτόμαστε, κι έτσι τελικά δεν το βλέπουμε, λέει ο Όλερ, ενώ άλλοι βλέπουν αυτό που βλέπουν χωρίς πρόβλημα, επειδή δεν το σκέφτονται αυτό που βλέπουν. Αυτό που αποκαλούμε αντίληψη είναι για μας κατά βάση στασιμότητα, ακινησία, τίποτα. Τίποτα. Οτιδήποτε έχει συμβεί το έχουμε σκεφτεί, δεν το έχουμε δει, λέει ο Όλερ» . Είδα και απόειδα λοιπόν με το… φαινόμενο Φερνάντα Μελτσόρ και είπα ό,τι βρέξει ας κατεβάσει! Βαδίζοντας στην εποχή των τυφώνων.