Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Γύρω γύρω Σάββατο

 
Σκεφτείτε όσες περισσότερες προκαταλήψεις μπορείτε εναντίον των Εβραίων. Και μετά ξεχάστε τες. Είναι ανώφελες – όπως και όλες οι προκαταλήψεις εδώ που τα λέμε. Ας σκεφτώ και γω μια προκατάληψη και ας την καταρρίψω αμέσως. Οι Εβραίοι δεν τσιγκουνεύονται καθόλου τις λέξεις! Ποτέ δεν φανταζόμουν ότι ένα «θεολογικό» βιβλίο που ασχολείται στο μεγαλύτερο μέρος του, με την κριτική ερμηνεία των ιερών βιβλίων και το «κειμενικό» συνεχές των Εβραίων, θα μου φαινόταν τόσο γοητευτικό – ειδικότερα όταν αφορά μία θρησκεία που δεν είναι τόσο προσφιλής σε μένα (αν υπάρχει καμιά θρησκεία που να μου είναι προσφιλής). Επίσης, επειδή είναι γραμμένο από πατέρα και κόρη, μεταδίδει και την τρυφερότητα της σχέσης τους, χωρίς αυτή να είναι ενοχλητικά ορατή μέσω της δομής του βιβλίου αλλά ταυτόχρονα η αύρα της φωτίζει σαν φωτοστέφανο μόλις ανοίγεις το βιβλίο και διαβάζεις. Αν αυτό δεν είναι μεταφυσικό, τότε τι είναι.  
 
Το βιβλίο το διάβασα εντελώς κατακερματισμένα, εν μέσω απεριόριστων χουφτωμάτων στα αστικά λεωφορεία, και νεκρών στιγμών μιας ζωντανής καθημερινότητας (αυτό λειτουργεί και αντίστροφα, δηλαδή, ζωντανές στιγμές μιας νεκρής καθημερινότητας), μια σελίδα εδώ, δυο παράγραφοι παραπέρα, μια σκέψη βραδείας καύσεως, ή τρεις προτάσεις-πυροτέχνημα! Με αυτό κατά νου, απορώ που κατάφερα να συγκεντρώσω την σκέψη μου και να γράψω το παρόν κείμενο. Επιπλέον, απορώ που δεν το παράτησα, καθώς ένα δοκίμιο δεν είναι εύκολο να διαβαστεί με αυτόν τον τρόπο, και επιστέγασμα όλων, αποτελεί η σπάνια αίσθηση που μου δημιουργήθηκε, η διάθεση να ξαναρχίσω την ανάγνωση ακριβώς μόλις διαβαστεί η τελευταία του λέξη – μιλάμε για σπανιότατη αίσθηση, ακόμα πιο σπάνια και από την καλή ελληνική λογοτεχνία, για να σας δώσω να καταλάβετε τι εννοώ.  
 
Η ουσία του βιβλίου συμπυκνώνεται στη δύναμη του λεκτικού συνεχούς που αναπτύσσουν διάφοροι λαοί, και συγκεκριμένα οι Εβραίοι. Η μόνη μου πατρίδα είναι η γλώσσα, όχι τόσο από άποψη λεκτικής συνέχειας της ίδιας της γλώσσας όσο κυρίως «κειμενικής» συνέχειας, η ανάγκη διατήρησης μιας κοινής αφήγησης που γαλουχεί τις γενιές και τις ανατροφοδοτεί με ιστορίες που είναι ανοικτές σε κριτική ερμηνεία, πριν συνεχίσουν με την σειρά τους να γεννούν νέες ιστορίες και νέες ερμηνείες. Εν συντομία, πρόκειται για μια ιστορία της λογοτεχνίας. Η δικιά μας γενεαλογική γραμμή δεν είναι αίματος, αλλά κειμενική. (...) Η αναζήτησή μας δεν αφορά λίθους, πατριές και χρωμοσώματα. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς αρχαιολόγος, ανθρωπολόγος ή γενετιστής για να αναζητήσει και να τεκμηριώσει το εβραϊκό συνεχές. Δεν χρειάζεται να είναι θρησκευτικά επιμελής Εβραίος. Δεν χρειάζεται καν να είναι Εβραίος, ή αντισημίτης. Το μόνο που χρειάζεται είναι να διαβάσει.  
 
 
Αυτή η προτροπή για (γόνιμο) διάβασμα είναι η γοητεία όλου του βιβλίου. Οι συγγραφείς του (ο συγγραφέας ανάμεσά μας, όπως αποκαλεί τον εαυτό του ο Άμος Οζ, και η ιστορικός ανάμεσά μας, όπως αποκαλεί με τρυφερότητα την κόρη του) είναι δυο κοσμικοί Εβραίοι (Οι ευσυνείδητοι κοσμικοί δεν αναζητούν την γαλήνη αλλά την διανοητική ανησυχία) που συνομιλούν με όλη την πανάρχαια εβραικότητα αλλά, ανασύρουν και συνομιλίες από το πρόσφατο παρελθόν τους, γύρω από γιορτινά τραπέζια, και γύρω από κριτικές αναγνώσεις ιερών βιβλίων, γλώσσα δεν βάζουν μέσα τους, κουτσομπόληδες! Επίσης, με το διάβασμα ξεκαθαρίζουν και όλες οι εθνικιστικές θολούρες που εναντιώνονται στους Εβραίους ή ενίοτε εκπορεύονται και από αυτούς. Ο μαγικός κόσμος των Οζ, με όχημα την θρησκεία αλλά με πολύτιμες αποσκευές την αρχή της «κειμενικότητας» καταστρέφει όλες τις προκαταλήψεις γιατί, οι κανόνες έχουν περίπου ως εξής: διάβασε περισσότερο, σχηματίζοντας ομόκεντρους κύκλους γύρω από το παράθεμα που σε απασχολεί, αντί να το ξεριζώνεις μεμιάς εκτός πλαισίου. Δώσε μεγαλύτερη προτεραιότητα στην ανακάλυψη και την έκπληξη απ' ό,τι στους προσωπικούς σου στόχους και επιδιώξεις. Αναγνώρισε τα ψεγάδια στα κείμενα των συγγραφέων που αγαπάς όπως και τις αρετές αυτών που αντιπαθείς. Μελέτησε προσεκτικά για να ανακαλύψεις την εσωτερική λογική μιας παραγράφου, μιας σελίδας, ενός κεφαλαίου. Σας το ξανάπα, πιο πολύ απ' όλα, είναι ένα βιβλίο για την ιστορία της λογοτεχνίας. 
 
Στο δεύτερο κεφάλαιο με τον εύγλωττο τίτλο, «Ομιλητικές γυναίκες» (αυτός ο τίτλος αποτελεί και ένα σύγχρονο σχόλιο για την θέση των γυναικών στις θρησκείες του σήμερα αλλά και γενικότερα) παρουσιάζονται οι σπάνιες (Εφόσον υπάρχει έστω και ένας άνδρας μαζί με χίλιες γυναίκες μέσα σε ένα σύνολο, ο πληθυντικός της αντωνυμίας ή του ρήματος θα είναι πάντοτε αρσενικού γένους) αλλά έντονες παρουσίες των γυναικών στην Βίβλο. Και επειδή η σκέψη ότι διαβάζουμε μία ιστορία της λογοτεχνίας δεν μας εγκαταλείπει ποτέ, δεν γίνεται να μην σταθώ σε ένα απόσπασμα, με αφορμή την μορφή της Εύας και την αντικρουόμενη θέση που είχε στα δύο πρώτα κεφάλαια της Γένεσης, που θυμίζει εντονότατα Ζοζέ Σαραμάγκου:  
 
[...] Μπορεί κανείς να διακρίνει εδώ περισσότερους από έναν βιβλικούς συγγραφείς σε μια διελκυστίνδα απόψεων περί της ισορροπίας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Μέχρι που μια ωραία πρωία ένας κουρασμένος επιμελητής, θα πρέπει να αποφάσισε να παραμείνουν και οι δύο εκδοχές. Ας αποφασίσει ο αναγνώστης, θα πρέπει να σκέφτηκε, ποια είναι η καλύτερη εκδοχή και αν αυτή η ασυμφωνία αξίζει ειδικής εξήγησης.  
 
Η μετάφραση είναι του Νίκου Γεωργαντίδη και είναι από τα αγγλικά – και πάνω που ήμουν έτοιμος να νευριάσω γιατί να πρέπει ένα βιβλίο που διερευνά τόσο διεξοδικά την εβραϊκή συνέχεια να φτάνει ως εμάς μέσω των αγγλικών, ο συγγραφέας ανάμεσά τους, μου εξήγησε τον λόγο, Μπορεί να μην αποτελεί πεπατημένη για δύο ανθρώπους, των οποίων η μητρική γλώσσα είναι τα εβραϊκά, να αποπειρώνται να διερευνήσουν την ίδια την πολιτισμική κληρονομιά τους στα αγγλικά [...] Η μετάφραση από τα αγγλικά λοιπόν, είναι αρκετά καλή, ιδιαιτέρως ρέουσα και ελάχιστα κλαίουσα (υπάρχουν και τέτοιες, ένα σωρό). Σε κάποιο σημείο του βιβλίου αρχίζει να εμφανίζεται η λέξη «έθος», μια, δυο, τρεις, στο τέλος την συνήθισα και όταν γκούγκλαρα την ερμηνεία της είδα ότι σημαίνει «συνήθεια». Ισχυρή η δύναμη της συνήθειας! Η έκδοση του «Καστανιώτη» παραμένει στα γνωστά ποιοτικά στάνταρ, από το εξώφυλλο μέχρι τα τυπογραφικά στοιχεία, προσωπικά τις θεωρώ, ως σύνολο, από τις καλύτερες εκδόσεις, ποτέ δεν δυσφορώ κρατώντας βιβλία τους.


Το επιχείρημα του βιβλίου μας δεν είναι ότι οι Εβραίοι ήταν κατά οιονδήποτε τρόπο καλύτεροι από τους υπόλοιπους, αλλά ότι οι Εβραίοι είχαν τον τρόπο τους με τις λέξεις. Οι λέξεις έγιναν κείμενα. Αυτό που καταγράφηκε πέρασε στην αιωνιότητα.  
 
Πρόκειται για ένα δοκίμιο γοητευτικότατο που τα λόγια για να το περιγράψουν είναι περιττά – φανταστείτε ειρωνεία, όταν μιλάμε για ένα βιβλίο που μιλάει για την δύναμη των λέξεων και των αφηγήσεων! Επίσης, ένα βιβλίο που διατρέχει τόσο όμορφα τους αιώνες, δυσχεραίνει αναπόφευκτα την προσπάθεια να περιγραφεί με τις πεπερασμένες λέξεις μιας ματαιόδοξης ανάρτησης. Όσοι έχετε πίστη στις λέξεις, πρέπει να διαβάσετε αυτό το βιβλίο. Όσοι, πάλι, δεν έχετε τον θεό σας, συνεχίστε να διαβάζετε τις αναρτήσεις μου. Ειρήνη υμίν!  
 
Οι λέξεις, μοιραία, παράγουν διαφορετικά νοήματα σε διαφορετικά αυτιά, εποχές, πολιτισμούς και γλώσσες. Ο Αρμαγεδδών σου είναι για μένα το Κιμπούτς Μεγκίντο. Αντίστοιχα, το σπίτι του Πλούτο μπορεί να είναι το πεδίο της τελικής μάχης του Αγίου Ιωάννη με τον Αντίχριστο. Το τραγουδάκι της παιδικής μου ηλικίας είναι για σένα το τέλος του κόσμου. Αυτός είναι ένας από τους πολλούς λόγους για τους οποίους αγαπάμε τις λέξεις.
 

Σχόλια

  1. Ανώνυμος11.12.17

    Δεν έχουμε το θεό μας. Θα συνεχίσουμε να σε διαβάζουμε. Εξαιρετική ανάρτηση ως συνήθως.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αχ, αθεόφοβοι αναγνώστες μου! Σ' ευχαριστώ πολύ :)

      Διαγραφή
  2. Μπράβο Μαραμπού, εξαιρετική ανάρτηση το διάβασα το βιβλίο και είναι έτσι όπως τα λες. Άλλωστε οι Εβραίοι είναι the people of the book και εμείς the people of the sea.
    Σήμερα τελείωσα και τον Ιούδα του Αμος Οζ άλλο εξαιρετικό βιβλίο.
    Να ξέρεις ότι σε διαβάζω κάθε μέρα (κρυφά) αλλά λόγω φόρτου εργασίας που τελείωσε με το τέλος του 2017 επιτέλους θα γράφω συχνότερ.
    Χρόνια πολλά με πολλές αναγνώσεις και γραψίματα
    Σουμέλα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μην ανησυχείς Σουμέλα, νιώθω το ζεστό σου βλέμμα πάνω στις συγγραφικές... πλατούλες μου! Εκπληκτικό δοκίμιο. Πολύ μου άρεσε. Το βρήκα σε προσφορά 4 ευρώ, ειδάλλως ίσως να έκανα πολύ καιρό μέχρι να το ανακαλύψω (αν και ο τίτλος του είναι αρκετά ελκυστικός από μόνος του, ομολογουμένως). Τώρα που έγινε η αρχή, θα βάλω και γω στο πρόγραμμα έναν καθαρόαιμο λογοτεχνικό Οζ!

      Καλές γιορτές και σε σένα. Καλή ξεκούραση :)

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Κουβεντολόι με μια μούμια!

Σημ: Εδώ λέγονται ιστορίες μόνο για αραχνιασμένα κρανία, οι "ψεκασμένοι" θα απομακρύνονται διακριτικά.

«A good reader, a major reader, an active and creative reader is a rereader»

Ποίηση χωρίς τέλος

  Αυτή η χρονιά θα ξεκινήσει ακριβώς όπως τελείωσε: με ποίηση. Συλλεκτική ανάρτηση, σπάνια θα ξαναδιαβάσετε τέτοια. Σπάω την παράδοση (και το ρόδι)! Ακόμα σπανιότερα εντυπωσιάζομαι από ποιητές και ποιήματα. Δεν με συγκινεί η συμπύκνωση του λόγου όταν του λείπει ένα είδος «φλυαρίας» – ψάχνω ποιήματα που είναι αμετροεπή με έναν δικό τους τρόπο και ταυτόχρονα στοχευμένα και ουσιώδη. Ποιήματα που δεν πολυπαίρνουν στα σοβαρά τον εαυτό τους καθώς τσαλαβουτούν χαρούμενα στον χυλό της ειρωνείας. Ποιήματα που, απ' ό,τι σωστά αντιλαμβάνεστε, δεν γράφει η πλειοψηφία των ποιητών. Με δυο λόγια, κυνηγώ το ανέφικτο. Αλλά, αυτό δεν κυνηγάμε όλοι στην έναρξη κάθε χρονιάς; Το φλουρί μου για φέτος – λίρα εκατό – ήταν η Βισουάβα ή Βισλάβα ή όπως αλλιώς, Σιμπόρσκα. Η παλιά ποίηση, η ορθόδοξη, είναι Εδώ!

Με ανώμαλους δεν μιλάω

  Ανωμαλία είναι να μην μπορεί μια γυναίκα να κυκλοφορεί άφοβα στους δρόμους, ανωμαλία είναι να πιστεύεις ότι τα εμβόλια σκοπό έχουν να προκαλέσουν περισσότερο κακό από ό,τι καλό, ανωμαλία είναι να νομίζεις ότι η λογοτεχνία σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, ανωμαλία είναι ακόμα το προφιτερόλ να έχει μόνο ένα σουδάκι μέσα, ανωμαλία είναι και ότι ο «Πατάκης» εξακολουθεί να μην εκδίδει Χέρμαν Μέλβιλ. Και πόσες ακόμα ανωμαλίες! Με τελευταία εκείνη του Ερβέ Λε Τελιέ, ενός συγγραφέα που αγάπησα οριστικά από ένα και μόνο βιβλίο του που είχα διαβάσει κάποτε, το «Όλα τα μανιτάρια τρώγονται», η ουλιπιανή έμπνευση που είχε οραματιστεί το facebook χρόνια πριν από τον δημιουργό του. Κάθε φορά που μπαίνετε στο facebook και αντικρίζετε την ερώτηση «Τι σκέφτεσαι;», ικανή να σας παρασύρει ασυγκράτητα να μας εμπιστευτείτε τις επικές σας μπούρδες, σχεδόν πάντα χωρίς καθόλου φιλτράρισμα και ουσία, να θυμάστε ότι ο Τελιέ κάποτε το έκανε… χίλιες φορές καλύτερα από εσάς, πιο δημιουργικά και κυρίως με περισσότερο χι

Dogs never bite me. Just humans.

    Ψόφια πράγματα το φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – τουλάχιστον οι επιλογές μου – αλλά μόλις είδα ότι θα προβληθεί «Η εξουσία του σκύλου», που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Τόμας Σάβατζ, ήξερα ότι θα ρεφάρω γιατί κακό σκυλί ψόφο δεν έχει. Και έτσι έγινε, η ταινία δεν με απογοήτευσε και μου θύμισε πόσο είχα αγαπήσει εκείνο το βιβλίο. Μια παραγωγή του Νέτφλιξ που θα είναι διαθέσιμη στην πλατφόρμα από την 1 Δεκεμβρίου ώστε να προλάβει να κάνει τον κύκλο της στις αίθουσες, με τον Κάμπερμπατς στον ρόλο του Φιλ, τον σωσία του Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν στον ρόλο του Τζορτζ και την ωραία Κίρστεν Ντανστ ως Ρόουζ. Η ταινία, όπως και το βιβλίο, σε πολλούς θα φανούν αργά, αδιάφορα και αλλόκοτα, λόγω του περιεχομένου αλλά η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για αριστοτεχνικές δημιουργίες με βάθος. Αντιγράφω εδώ το κείμενο που είχα γράψει στο «Διαβάζοντας» για να θυμάμαι ότι εκείνη η ανάγνωση μετράει ακόμα μέσα μου· σπάνιο, ομολογουμένως.

Εγώ σε λέω αγάπη

  Οι πιο συνηθισμένοι απατεώνες στην Ελλάδα συνήθως ενδύονται τους υδραυλικούς που ζητάνε 55 ευρώ για μια τρόμπα στο καζανάκι και δεν μπορείς και να τους πεις «Χέσε με ρε μάστορα» γιατί μετά πώς θα τραβήξεις καζανάκι; Στη λογοτεχνία από την άλλη, το να χαρακτηρίσεις για οποιονδήποτε λόγο τον Χέρμαν Μέλβιλ απάτη , το κάνεις μόνο αν εξυπηρετεί την πλοκή! «Γιατί οι πιο τερατώδεις απ’ όλους τους υποκριτές είναι αυτοί ακριβώς οι κερδοσκόποι: υποκριτές δι’ αντιστροφής της πραγματικότητας· υποκριτές στην παρουσίαση των πραγμάτων ως σκοτεινών αντί φωτεινών· ψυχές που ευημερούν χρησιμοποιώντας όχι τη δυστυχία, αλλά το μύθευμα της δυστυχίας· δάσκαλοι της αισχρής τέχνης τού να κατασκευάζεις δυστυχία· κίβδηλοι Ιερεμίες· νόθοι Ηράκλειτοι που, μόλις η πένθιμη μέρα περάσει, επιστρέφουν, σαν απατηλοί Λάζαροι ανάμεσα στους επαίτες, για να ευφρανθούν με τα κέρδη που απέκτησαν από τα προσποιητά έλκη της κεφαλής τους – φαύλοι κερδοσκόποι!» . Θα με αναγκάσετε να κατέβω πορεία στον Λευκό Πύργο όλοι εσείς πο

Γάτα είσαι

  Οι γάτες είναι υπέροχα πλάσματα και αν δεν είσαι επηρεασμένος από τον «Κυνόδοντα» του Λάνθιμου δύσκολα να μην σε γοητεύουν ή έστω να μην τραβούν την προσοχή σου. Μία από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι να παρατηρώ πώς συμπεριφέρονται οι γάτες. Τι γίνεται όμως αν και εκείνες παρακολουθούν με το ίδιο ενδιαφέρον την ανθρώπινη συμπεριφορά; Κάπως έτσι θα σκέφτηκε και ο Ιάπωνας Σόσεκι Νατσούμε και έγραψε ένα αξιαγάπητο βιβλίο· επιπροσθέτως έγραψε ένα από τα λίγα βιβλία που θα ήθελα να είχα γράψει εγώ. Χεστήκαμε τι θα ήθελες να γράψεις εσύ ρε Μαραμπού, και δίκιο έχετε, δεν αντιλέγω, απλώς σκέφτηκα να το αφήσω εδώ να υπάρχει. Γιατί πάντοτε με ενθουσίαζαν εκείνα τα λιγοστά βιβλία ανεπιτήδευτης σοφίας και γατίσιας συμπεριφοράς που συμπύκνωναν όλη την φιλοσοφία τους και την συγγραφική τεχνική τους σε φράσεις όπως η ακόλουθη: «Ορισμένες φορές επινοώ κάποιες ανοησίες και οι άνθρωποι τις παίρνουν στα σοβαρά, αυτό προκαλεί έναν αισθητικό ενθουσιασμό ακραίας κωμικότητας την οποία θεωρώ ενδιαφέρ

Dance with the Devil

  A long time ago in a galaxy (στην επαρχία) far, far away… όταν περνούσα την emo φάση μου και έκλαιγα χωρίς λόγο καθώς να καθάριζα κρεμμύδια είχα ανακαλύψει τυχαία ένα βιβλιαράκι που το αγόρασα με τα πρώτα λεφτά που είχα αποταμιεύσει σε ένα βιβλιάριο τραπέζης που είχε δεν είχε μέσα 30 δραχμαί. Εκείνο το βιβλίο ήτο κάποιου ψιλοάγνωστου Χόφμαν μεταφρασμένο υπό του σπουδαίου Καρυωτάκη – αργότερα, όταν οι ισορροπίες άλλαξαν εντός μου, κατάλαβα ότι ο Χόφμαν λειτούργησε κάπως σαν το… καρυωθραυστικό του ποιητή∙ ξέρω, ξέρω, πάγωσε η θάλασσα μέσα σας, μακάρι να βρείτε ένα βιβλίο να πέσει πάνω της σαν τσεκούρι – «το λογοπαίγνιο είναι ένα καυτό σίδερο για μπούκλες στο χέρι της τρέλας και με δαύτο λυγίζει τις σκέψεις» . Ο λόγος είναι ότι ο Χόφμαν αποδείχθηκε μια εξαίσια διαβολική μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας και τα παιδιά του κυκλοφορούν ελεύθερα γύρω μας – ευτυχώς για αυτά, και για εμάς, είχε πάντοτε δουλειά, και μάλιστα σημαντική, να γράφει αριστουργήματα.

Του πολέμου / Στο άλογό μου

Τι γιορτάζουμε σήμερα; Το όχι, το ναι, το ίσως; Γιατί, ενώ όλοι ξέρουμε ότι το εθνικό φρόνημα σε ψηλώνει ως άνθρωπο, εξεγειρόμαστε τόσο πολύ όταν κάτι τέτοιο γίνεται και με τεχνητά μέσα, ας πούμε, με δεκάποντες γόβες; Γιατί μετά την παρέλαση όλοι πάμε και πίνουμε φρέντο εσπρέσσο, έναν τόσο χαρακτηριστικά ιταλικό καφέ; Τι θα συμβεί αν σε μία αντιπολιτευτική συνωμοσία όλοι συντονίσουν το... ένα στο δεξί; Το ένα στ' αριστερό αποκτά όντως βαρύνουσα σημασία όταν κυβερνά η Αριστερά, ή απλώς έχουμε συνηθίσει να το θεωρούμε ηθικό πλεονέκτημα της παρέλασης;

Τελειωμένοι

    Είμαστε γεννημένοι ο ένας για τον άλλον. Τέλος. Αυτά στην αρχή, βέβαια. Γιατί μετά, ανάθεμα την ώρα που βρέθηκες μπροστά μου. Αυτή η σχέση των σχέσεων όμως, μπορεί κάλλιστα να επεκταθεί και στα βιβλία. Μόνο που σε μένα λειτούργησε αντίστροφα· ανάθεμα την ώρα που βρέθηκε μπροστά μου, είπα για αυτό το βιβλίο, μου το δάνεισαν επειδή δεν άρεσε (ωραίο προμόσιον), ήθελα από την άλλη να δω και την ταινία του Κάουφμαν , ας πάει στα κομμάτια, θα το ξεκινήσω, με την σκέψη ήδη από την αρχή να βάλω ένα τέλος όταν δω ότι δεν τραβάει το πράγμα. Αλλά, γαμώτο, τραβούσε. Για ελάχιστους αναγνώστες αυτό θα είναι το βιβλίο της ζωής τους, σύμφωνοι. Κι όμως. «Είναι εντυπωσιακό. Όταν βλέπεις κάποιον με τους γονείς του, αποδεικνύεται απτά ότι όλοι είμαστε αποτέλεσμα σύνθεσης» . Όπως ακριβώς και τα αξιανάγνωστα βιβλία, τα συγγραφικά παιδιά των δημιουργών τους – ξεράστε με την ησυχία σας και ελάτε πίσω. Μείνετέ μου πιστοί! Σας αγαπώ !

Η μέθοδος του Κούντερα

  Σε κάποιες περισσότερο κιτς εποχές ένα παρόμοιο χαστούκι σαν εκείνο του Γουίλ Σμιθ είχε ταράξει τα νερά της κοινωνικής μας ζωής. Η Νατάσα Αθήνη είχε χαστουκίσει την Δήμητρα Λιάνη στην παρουσίαση του βιβλίου της «10 χρόνια και 54 μέρες» – βέβαια, τώρα που τα συζητάμε, μπορεί να έχουν περάσει κοντά 30 χρόνια. Μια επισήμανση που μου ήρθε μόλις: όλες οι βιβλιοπαρουσιάσεις είναι για σφαλιάρες∙ συγγραφείς μην πέφτετε σε αυτή την παγίδα, μακριά. Τέλος πάντων, όταν η Δήμητρα δεν έγραφε βιβλία, διάβαζε, λένε, Κούντερα. Τότε ήταν πολύ της μόδας. Κούντερα από εδώ, Κούντερα από εκεί, είχαν τρελαθεί όλοι. Ποιος είναι ρε αυτός ο Κούντερας; Ήταν τελικά ένα πιο λογοτεχνικό Nitro όπως νόμιζαν αρκετοί; Γιατί τόσα χρόνια τον αντιμετωπίζουμε με αβάσταχτη ελαφρότητα; «Γιατί άραγε θέλει να κάνει έρωτα μαζί μου; αναρωτιόταν πολύ συχνά, αλλά δεν έβρισκε απάντηση. Ένα μόνο ήξερε, πως οι σιωπηρές συνευρέσεις τους ήταν αναπόφευκτες, έτσι όπως είναι αναπόφευκτο να σταθεί προσοχή ένας πολίτης ακούγοντας τον εθν

Θα φάτε τα μούτρα σας

  Πού βαδίζει η λογοτεχνία; Όπου και όπως βάδιζε πάντα, ελεύθερη και ασυμβίβαστη, ασυνόδευτη και ασυνόρευτη , πριν έρθει ο (κακός μας) καιρός με την πρόφαση του υποστηρίγματος/«υποστήριξης» κάποιοι να της προσφέρουν τα δεκανίκια της πολιτικής ορθότητας που θα την καθιστούσαν έκτοτε αδιανόητα στάσιμη. «Αυτό που βλέπουμε το σκεφτόμαστε, κι έτσι τελικά δεν το βλέπουμε, λέει ο Όλερ, ενώ άλλοι βλέπουν αυτό που βλέπουν χωρίς πρόβλημα, επειδή δεν το σκέφτονται αυτό που βλέπουν. Αυτό που αποκαλούμε αντίληψη είναι για μας κατά βάση στασιμότητα, ακινησία, τίποτα. Τίποτα. Οτιδήποτε έχει συμβεί το έχουμε σκεφτεί, δεν το έχουμε δει, λέει ο Όλερ» . Είδα και απόειδα λοιπόν με το… φαινόμενο Φερνάντα Μελτσόρ και είπα ό,τι βρέξει ας κατεβάσει! Βαδίζοντας στην εποχή των τυφώνων.