Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Βλαμμένο είσαι, παιδάκι μου;


Τα τελευταία χρόνια έχουν πληθύνει τα βιβλία που έχουν ως θέμα τους την βλακεία – εκουσίως δηλαδή, γιατί εκείνα που την έχουν ακουσίως είναι υπερπολλαπλάσια των πρώτων! Φαίνεται πως ασκούν μια απαράμιλλη γοητεία σε βλάκες και έξυπνους και πωλούν τρελά, κάτι που θεωρείται σαφέστατα έξυπνο για τον συγγραφέα τους. Όμως όταν τιγκάρεις στα κλισέ ένα (λογοτεχνικό) κείμενο (εκτός και αν είναι κατάλογος με κλισέ) δεν θεωρείται και πολύ έξυπνη κίνηση – τουλάχιστον από εκείνους τους αναγνώστες που δεν θέλουν να τους περνάνε για βλάκες!
 
Το μεγαλύτερο μειονέκτημα του βιβλίου του Διονύση Χαριτόπουλου είναι ο τίτλος του σε συνδυασμό με μια έλλειψη εισαγωγής που να εξηγεί ποιο είναι ακριβώς το θέμα του βιβλίου. Ο τίτλος “Eγχειρίδιο βλακείας” πώς πρέπει να ερμηνευθεί; Μεταφορικά ή κυριολεκτικά; Αν το πάρω μεταφορικά, όπως και αυτό έπραξα, θα περίμενα να βρω μέσα του εμπνευσμένες σκέψεις, σε στυλ αφορισμών, περί βλακείας (για να υπερτονίσεις την εξουσία της βλακείας, δεν είναι απαραίτητο να αναφέρεις όσο πιο πολλές φορές μπορείς τη λέξη “βλακεία” και παράγωγα αυτής). Αν πάρω τη λέξη “εγχειρίδιο” με την κυριολεκτική σημασία της, δηλαδή ως ένα “σύντομο σύγγραμμα που περιέχει τις βασικότερες γνώσεις ορισμένης επιστήμης ή τέχνης” (με έναν πρόχειρο ορισμό από ένα λεξικό του Μαλλιάρη που έχω εδώ μπροστά μου), τότε έπεσα θύμα.  Μια περίληψη του βιβλίου και ένα λιγότερο παραπλανητικό ή/και ασαφές οπισθόφυλλο, θα έσωζε την κατάσταση. Μεγάλη βλακεία που δεν υπήρχε.

Έχουμε λοιπόν 88 μονοσέλιδα ή δισέλιδα κειμενάκια που αναλώνονται σε γενικότητες, κοινοτοπίες και εξυπνάδες. Υπάρχει μία κουραστική σωρεία αναφορών σε λαικές εκφράσεις ή παροιμίες που προσπαθούν να δικαιολογήσουν τις χλιαρές σκέψεις του συγγραφέα γύρω από το θέμα. Αποκορύφωμα αποτελούν τα κειμενάκια 30 και 31 που καταγράφουν εκατοντάδες άλλες λέξεις που χρησιμοποιούμε αντί για το “βλάκας”, και το 32 που ανεβάζει τον πήχη και αναφέρει αντίστοιχες για τον “μαλάκα”! Αν ο συγγραφέας ήθελε να γράψει ένα βιβλίο αλά Ηλία Πετρόπουλου, δεν το γνωρίζω – είπαμε, ελλείψει εισαγωγής, δυστυχώς, μπορώ να φανταστώ μόνο τα χειρότερα –, πάντως το αποτέλεσμα είναι πολύ μέτριο και η ρητορική που χρησιμοποιεί βαρετή και επιτηδευμένη. Το μόνο που σώζεται είναι οι σκέψεις και τα τσιτάτα σπουδαίων συγγραφέων, το βάθος και η συγγραφική δεινότητα των οποίων, στρέφεται χαιρέκακα εναντίον του συγγραφέα που τις “καπηλεύεται”.


[...] Ο καλλιεργημένος δεν περιορίστηκε στην ύλη των όποιων σπουδών του και τα χρηστικά για να κερδίσει χρήματα ή κοινωνικό κύρος, αλλά έκανε το μεγάλο ποιοτικό άλμα: ξέφυγε από το αναγκαίο. Με πάθος, μελέτη και αγάπη «ψάχτηκε» εντός του και γύρω του και απόκτησε ευρύτερη παιδεία και «δική του» πρωτογενή σκέψη, ώστε να βλέπει κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων, να εντοπίζει βαθύτερα αίτια. Γιατί η καλλιέργεια (κουλτούρα) δεν είναι συσσώρευση γνώσης, αλλά το απόσταγμά της ή, όπως το έθεσε ο Μαλρό, «είναι αυτό που μένει όταν ξεχάσεις όσα έμαθες».

Και αυτό το απόσπασμα μόνο και μόνο για την φράση του Μαλρό, που τυχαίνει να αγαπώ ιδιαίτερα! Συγκεντρώστε το μυαλό σας για μία ώρα και προσπαθήστε να σκεφτείτε όσα περισσότερα μπορείτε γύρω από την βλακεία – σίγουρα θα αναπαράγετε με σχετική ευκολία όλες τις κοινοτοπίες του βιβλίου, άσε που μπορεί να παράγετε και καμιά αξιόλογη σκέψη γύρω από το θέμα. Συν ότι θα γλυτώσετε και 15 πολύτιμα ευρώ. Αν πάλι, επιμένετε να μάθετε για την ανθρώπινη βλακεία και τις εκφάνσεις της, δώστε περίπου 7 και αγοράστε τους εκπληκτικούς αφορισμούς του Λίχτενμπεργκ. Προσοχή όμως, σε αντίθεση με τούτο το βιβλίο, εκείνοι δεν διαβάζονται από βλάκες!

Ίσως να έγραψα και πολλά. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ένα καλλιτεχνικό έργο, μια πολιτική δήλωση ή ενέργεια απαξιώνονται μονολεκτικά και αστραπιαία ως «μαλακία». Δεν χρειάζεται να εξηγήσεις τίποτα· δεν υπάρχει ίσως ο χρόνος, η διάθεση ή και η ικανότητα για εμβάθυνση, μα αποδίδει το τελικό συμπέρασμα που σχηματίστηκε μέσα σου.



Υ.Γ. 2666   Μπορεί να γράφω και βλακείες τόση ώρα!!

Σχόλια

  1. Έκανα τη βλακεία και το πήρα μαζί με κάποια εφημερίδα. Να το αποτελειώσω δεν τα κατάφερα. Ασυνήθιστα βαρετό, παρά τον περισπούδαστο τίτλο. Γενικά βρίσκω ενδιαφέρον στο Χαριτόπουλο, του οποίου έχω διαβάσει 5-6 βιβλία. Με αυτό όμως διέκοψα τη σχέση μου μαζί του.

    Βλέπω ένα μικρό βιβλιαράκι στη βιβλιοθήκη μου με το ίδιο θέμα και ημερομηνία 10/3/1996. Δρχ. 1770.
    http://www.politeianet.gr/books/9789604066124-cipolla-m-carlo-ellinika-grammata-dokimio-peri-anthropinis-blakeias-198563

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μα, πόσο αδιανόητα βαρετό, πείτε και σεις! Αυτό ήταν το πρώτο δικό του που διάβασα και δεν νομίζω να ξαναχάσω τον χρόνο μου μαζί του.

      Συμπαθώ αυτά τα βιβλία που αναφέρονται στην βλακεία, κατά κανόνα είναι διασκεδαστικότατα. Επιπροσθέτως, δεν χρειάζεται να αναφέρονται άμεσα στην βλακεία, διάφοροι αφορισμοί του Λίχτενμπεργκ είναι ολόκληρη επιτομή στην ανθρώπινη βλακεία... όπως και οι ρήσεις του Ουάιλντ ή δεν ξέρω και εγώ ποιων άλλων. Κάτι τέτοιο -- στα μέτρα των δυνατοτήτων του -- φανταζόμουν ότι θα επιχειρήσει και ο Χαριτόπουλος. Όμως διαψεύστηκα. Θα διάβαζα ευχαρίστα επίσης και μία μελέτη (με όποιους κανόνες και συμβάσεις έχει αυτό το είδος) πάνω στην βλακεία, αλλά ούτε και αυτό υπήρχε στο Εγχειρίδιο βλακείας. Μια σοβαρή μελέτη επί του θέματος είναι σίγουρα εκείνη του Ευάγγελου Λεμπέση "Η τεράστια σημασία των βλακών στο σύγχρονο βίο" (εγώ έχω αυτή την έκδοση: http://www.protoporia.gr/i-terastia-koinoniki-simasia-ton-vlakon-p-296831.html?osCsid=3pdhg4lpic8ufcpc13mqng5vq3).

      Το δοκίμιο του Cipolla που αναφέρετε, έχει επανεκδοθεί με αυτή την μορφή (http://www.politeianet.gr/books/9789600443257-cipolla-m-carlo-kedros-oi-basikoi-nomoi-tis-anthropinis-ilithiotitas-217998), το κοιτάζω συχνά αλλά δεν έχω πειστεί ακόμα. Σαφώς, η δική σας έκδοση των Ελληνικών Γραμμάτων είναι κλάσεις πιο καλαίσθητη και ελκυστική. Για τσεκάρετε τα περιέχομενα, σας παρακαλώ, είναι το ίδιο βιβλίο ή μήπως πρόκειται για διαφορετικά κείμενα;


      Διαγραφή
    2. Κάνω σύγκριση και το βιβλίο μοιάζει να είναι το ίδιο.
      Κι εγώ, βλάκας ούσα, το είχα στη λίστα αγορών.
      Δοξάστε με.

      Σας υπενθυμίζω ότι υπάρχει πάντα σε pdf το κλασικό "Μωρίας εγκώμιον", του Έρασμου. Ολόκληρο το βιβλίο.
      Αξίζει να το δείτε.
      https://dimartblog.files.wordpress.com/2013/07/cebccf89cf81ceb9ceb1cf83-ceb5ceb3cebacf89cebcceb9cebfcebd-ceb5cf81ceb1cf83cebccebfcf83.pdf

      Διαγραφή
    3. Χαχα δεν φταίτε εσείς, η αλλοπρόσαλλη εκδοτική πρακτική μάς αποβλάκωσε!

      Ναι, ναι, το έχω σημειώσει από την πρώτη φορά που το αναφέρατε. Το περάσα ήδη στο κιντλ για τις δύσκολες μέρες του χειμώνα/"χειμώνα".

      Διαγραφή
  2. Φλασιά:
    Θυμήθηκα το βιβλίο του MARTIN PAGE:
    "Πώς έγινα βλάκας"

    http://www.politeianet.gr/books/9789602631089-page-martin-astarti-pos-egina-blakas-172991:

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και μόλις χθες μιλούσα με μια φίλη γι' αυτό. Ακούστε λοιπόν μια ιστορία... πριν αρχίσω να διαβάζω συστηματικά λογοτεχνία και μην μπορώντας ακόμα να κάνω σωστές διακρίσεις από την πληθώρα και ανομοιότητα των διαφόρων αριστουργημάτων, έπεσα πάνω σε αυτό το βιβλίο, το θέμα του οποίου βρήκα πολύ έξυπνο. Το αγάπησα πολύ και από τότε το διάβασα 7-8 φορές περίπου. Μαζί, αγάπησα και την Βροχή του ίδιου (με μια ιδιαίτερη τυπογραφική εμφάνιση από την Αστάρτη, με την γραμματοσειρά να προσομοιώνει τις ιδιότητες της βροχής, κάπου πιο αχνές σταγόνες, κάπου πιο έντονες, κάπως έτσι!) που διάβασα ανάλογες φορές. Τώρα πια, και τα δύο είναι σε χέρια φίλων.

      Θυμάμαι ότι, λίγο μετά από την αγορά αυτού του βιβλίου, αγόρασα τον Μόμπι Ντικ, οπότε μπορείτε να φανταστείτε την "καταστροφική" πορεία που διάλεξα! Ωστόσο, ακόμα θυμάμαι αυτό το βιβλιαράκι του Παζ με αγάπη. Άραγε πώς να μου φαινόταν αν το διάβαζα τώρα; Εσείς το έχετε διαβάσει;

      Διαγραφή
  3. Πάνε χρόνια, πάνε μήνες, πάνε δειλινά, όταν μια μέρα η κόρη μου, που μόλις είχε γίνει φοιτήτρια, μου έφερε δειλά δώρο από την Πολιτεία το "Περί βροχής" λέγοντας: Αν το έχεις διαβάσει ΚΑΙ αυτό, δεν υπάρχει περίπτωση να σου ξαναπάρω βιβλίο, ακόμα κι αν μου το ζητήσεις.
    Δεν το είχα διαβάσει και ξετρελάθηκα με την τρυφερή ματιά του συγγραφέα και τη μουσικότητα του βιβλίου. Και κυρίως, συγκινήθηκα με την επιλογή του παιδιού μου. (Ελληνίδα μάνα!)
    Πάντα ήθελα να διαβάσω το "Πώς έγινα βλάκας", μα εσείς φταίτε που το χαρίσατε, βάζοντας τέλος σε μια ιστορία αγάπης. Α, έχω διαβάσει και το "Ίσως μια ιστορία αγάπης" του ιδίου.

    Σήμερα πέρασα από το Public και χάζεψα τις προσφορές, αλλά δεν αγόρασα κανένα βιβλίο. Κοσμοϊστορικό γεγονός που κατάφερα να πω όχι σε όσα κρατούσα στα χέρια μου. Θαυμάστε με.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ωωω τι καλή κόρη -- αναγνωρίζω και τον δημιουργικό πανικό της να επιλέξει ένα βιβλίο που θα ικανοποίησει ολοκληρωτικά μια ακραίως βιβλιόφιλη μάνα! Και το πέτυχε. Είναι πράγματι ένα τρυφερό και όμορφο βιβλίο. Τότε αγαπούσα και πολύ την βροχή (ακόμα την αγαπώ, με ελαφρώς πιο ξεθυμασμένα συναιθήματα τώρα) και το είχα εκτιμήσει δεόντως.

      Τι να κάνω; Πού να φανταστώ ότι έχει ακόμα τόση πέραση ο Παζ; Αν το εντοπίσω σε καλή τιμή ίσως το ξαναπάρω, θα ήθελα να δω την γεύση που θα μου αφήσει τώρα. Εγώ ήθελα να διαβάσω την ιστορία με την κλοπή της Τζοκόντα (που είναι και αληθινό περιστατικό) αλλά μετά το ξέχασα μέσα στην πληθώρα των βιβλίων. Οι ιδέες των βιβλίων του όμως είναι πολύ καλές και η ματιά του αξιόλογη, και έτσι ακροβατούν σε ένα μεταιχμιακό μετεώρισμα -- δεν είναι αριστουργήματα, όμως είναι πολύ καλά βιβλία. Και αυτό, για έναν άπειρο αναγνώστη που ήμουν τότε, αποτέλεσε μία ωραία μετάβαση στην πραγματική λογοτεχνία που άρχισα ν'αναζητώ μανιωδώς αργότερα.

      Διαγραφή
  4. Σκαλίζοντας τα κιτάπια μου, βρήκα ένα βιβλίο ακόμη πάνω στο θέμα μας.
    http://www.politeianet.gr/books/9789608154094-musil-robert-olkos-peri-blakeias-181604

    Πέρα από αυτό όμως, επειδή σας έχω αγαπήσει, σας στέλνω ένα μικρό βιβλίο -άσχετο- που είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα μικρό διαμαντάκι.

    Αγαπητέ Θεέ, Ερίκ Εμανουέλ Σμιτ
    http://users.uoa.gr/~nektar/arts/prose/eric_emmanuel_schmitt_oscar_et_la_dame_rose.htm

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το βιβλίο του Μούζιλ είναι ένα καλό παράδειγμα για να το συγκρίνουμε με το ανίστοιχο του Χαριτόπουλου! Όταν θες να γράψεις για την βλακεία πρέπει να το σκεφτείς διπλά, και λόγω της ιδιαιτερότητας του θέματος (οι ιδέες περί βλακείας πρέπει να είναι πολύ έξυπνες) και λόγω της ενασχόλησης σπουδαίων συγγραφέων με αυτό το θέμα.

      Ευχαριστώ για το δωράκι! Το είχα ξεφυλλίσει στο βιβλιοπωλείο αλλά δεν το είχα αγοράσει ποτέ.

      Διαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Κουβεντολόι με μια μούμια!

Σημ: Εδώ λέγονται ιστορίες μόνο για αραχνιασμένα κρανία, οι "ψεκασμένοι" θα απομακρύνονται διακριτικά.

«A good reader, a major reader, an active and creative reader is a rereader»

Ποίηση χωρίς τέλος

  Αυτή η χρονιά θα ξεκινήσει ακριβώς όπως τελείωσε: με ποίηση. Συλλεκτική ανάρτηση, σπάνια θα ξαναδιαβάσετε τέτοια. Σπάω την παράδοση (και το ρόδι)! Ακόμα σπανιότερα εντυπωσιάζομαι από ποιητές και ποιήματα. Δεν με συγκινεί η συμπύκνωση του λόγου όταν του λείπει ένα είδος «φλυαρίας» – ψάχνω ποιήματα που είναι αμετροεπή με έναν δικό τους τρόπο και ταυτόχρονα στοχευμένα και ουσιώδη. Ποιήματα που δεν πολυπαίρνουν στα σοβαρά τον εαυτό τους καθώς τσαλαβουτούν χαρούμενα στον χυλό της ειρωνείας. Ποιήματα που, απ' ό,τι σωστά αντιλαμβάνεστε, δεν γράφει η πλειοψηφία των ποιητών. Με δυο λόγια, κυνηγώ το ανέφικτο. Αλλά, αυτό δεν κυνηγάμε όλοι στην έναρξη κάθε χρονιάς; Το φλουρί μου για φέτος – λίρα εκατό – ήταν η Βισουάβα ή Βισλάβα ή όπως αλλιώς, Σιμπόρσκα. Η παλιά ποίηση, η ορθόδοξη, είναι Εδώ!

Με ανώμαλους δεν μιλάω

  Ανωμαλία είναι να μην μπορεί μια γυναίκα να κυκλοφορεί άφοβα στους δρόμους, ανωμαλία είναι να πιστεύεις ότι τα εμβόλια σκοπό έχουν να προκαλέσουν περισσότερο κακό από ό,τι καλό, ανωμαλία είναι να νομίζεις ότι η λογοτεχνία σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, ανωμαλία είναι ακόμα το προφιτερόλ να έχει μόνο ένα σουδάκι μέσα, ανωμαλία είναι και ότι ο «Πατάκης» εξακολουθεί να μην εκδίδει Χέρμαν Μέλβιλ. Και πόσες ακόμα ανωμαλίες! Με τελευταία εκείνη του Ερβέ Λε Τελιέ, ενός συγγραφέα που αγάπησα οριστικά από ένα και μόνο βιβλίο του που είχα διαβάσει κάποτε, το «Όλα τα μανιτάρια τρώγονται», η ουλιπιανή έμπνευση που είχε οραματιστεί το facebook χρόνια πριν από τον δημιουργό του. Κάθε φορά που μπαίνετε στο facebook και αντικρίζετε την ερώτηση «Τι σκέφτεσαι;», ικανή να σας παρασύρει ασυγκράτητα να μας εμπιστευτείτε τις επικές σας μπούρδες, σχεδόν πάντα χωρίς καθόλου φιλτράρισμα και ουσία, να θυμάστε ότι ο Τελιέ κάποτε το έκανε… χίλιες φορές καλύτερα από εσάς, πιο δημιουργικά και κυρίως με περισσότερο χι

Dogs never bite me. Just humans.

    Ψόφια πράγματα το φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – τουλάχιστον οι επιλογές μου – αλλά μόλις είδα ότι θα προβληθεί «Η εξουσία του σκύλου», που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Τόμας Σάβατζ, ήξερα ότι θα ρεφάρω γιατί κακό σκυλί ψόφο δεν έχει. Και έτσι έγινε, η ταινία δεν με απογοήτευσε και μου θύμισε πόσο είχα αγαπήσει εκείνο το βιβλίο. Μια παραγωγή του Νέτφλιξ που θα είναι διαθέσιμη στην πλατφόρμα από την 1 Δεκεμβρίου ώστε να προλάβει να κάνει τον κύκλο της στις αίθουσες, με τον Κάμπερμπατς στον ρόλο του Φιλ, τον σωσία του Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν στον ρόλο του Τζορτζ και την ωραία Κίρστεν Ντανστ ως Ρόουζ. Η ταινία, όπως και το βιβλίο, σε πολλούς θα φανούν αργά, αδιάφορα και αλλόκοτα, λόγω του περιεχομένου αλλά η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για αριστοτεχνικές δημιουργίες με βάθος. Αντιγράφω εδώ το κείμενο που είχα γράψει στο «Διαβάζοντας» για να θυμάμαι ότι εκείνη η ανάγνωση μετράει ακόμα μέσα μου· σπάνιο, ομολογουμένως.

Εγώ σε λέω αγάπη

  Οι πιο συνηθισμένοι απατεώνες στην Ελλάδα συνήθως ενδύονται τους υδραυλικούς που ζητάνε 55 ευρώ για μια τρόμπα στο καζανάκι και δεν μπορείς και να τους πεις «Χέσε με ρε μάστορα» γιατί μετά πώς θα τραβήξεις καζανάκι; Στη λογοτεχνία από την άλλη, το να χαρακτηρίσεις για οποιονδήποτε λόγο τον Χέρμαν Μέλβιλ απάτη , το κάνεις μόνο αν εξυπηρετεί την πλοκή! «Γιατί οι πιο τερατώδεις απ’ όλους τους υποκριτές είναι αυτοί ακριβώς οι κερδοσκόποι: υποκριτές δι’ αντιστροφής της πραγματικότητας· υποκριτές στην παρουσίαση των πραγμάτων ως σκοτεινών αντί φωτεινών· ψυχές που ευημερούν χρησιμοποιώντας όχι τη δυστυχία, αλλά το μύθευμα της δυστυχίας· δάσκαλοι της αισχρής τέχνης τού να κατασκευάζεις δυστυχία· κίβδηλοι Ιερεμίες· νόθοι Ηράκλειτοι που, μόλις η πένθιμη μέρα περάσει, επιστρέφουν, σαν απατηλοί Λάζαροι ανάμεσα στους επαίτες, για να ευφρανθούν με τα κέρδη που απέκτησαν από τα προσποιητά έλκη της κεφαλής τους – φαύλοι κερδοσκόποι!» . Θα με αναγκάσετε να κατέβω πορεία στον Λευκό Πύργο όλοι εσείς πο

Γάτα είσαι

  Οι γάτες είναι υπέροχα πλάσματα και αν δεν είσαι επηρεασμένος από τον «Κυνόδοντα» του Λάνθιμου δύσκολα να μην σε γοητεύουν ή έστω να μην τραβούν την προσοχή σου. Μία από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι να παρατηρώ πώς συμπεριφέρονται οι γάτες. Τι γίνεται όμως αν και εκείνες παρακολουθούν με το ίδιο ενδιαφέρον την ανθρώπινη συμπεριφορά; Κάπως έτσι θα σκέφτηκε και ο Ιάπωνας Σόσεκι Νατσούμε και έγραψε ένα αξιαγάπητο βιβλίο· επιπροσθέτως έγραψε ένα από τα λίγα βιβλία που θα ήθελα να είχα γράψει εγώ. Χεστήκαμε τι θα ήθελες να γράψεις εσύ ρε Μαραμπού, και δίκιο έχετε, δεν αντιλέγω, απλώς σκέφτηκα να το αφήσω εδώ να υπάρχει. Γιατί πάντοτε με ενθουσίαζαν εκείνα τα λιγοστά βιβλία ανεπιτήδευτης σοφίας και γατίσιας συμπεριφοράς που συμπύκνωναν όλη την φιλοσοφία τους και την συγγραφική τεχνική τους σε φράσεις όπως η ακόλουθη: «Ορισμένες φορές επινοώ κάποιες ανοησίες και οι άνθρωποι τις παίρνουν στα σοβαρά, αυτό προκαλεί έναν αισθητικό ενθουσιασμό ακραίας κωμικότητας την οποία θεωρώ ενδιαφέρ

Dance with the Devil

  A long time ago in a galaxy (στην επαρχία) far, far away… όταν περνούσα την emo φάση μου και έκλαιγα χωρίς λόγο καθώς να καθάριζα κρεμμύδια είχα ανακαλύψει τυχαία ένα βιβλιαράκι που το αγόρασα με τα πρώτα λεφτά που είχα αποταμιεύσει σε ένα βιβλιάριο τραπέζης που είχε δεν είχε μέσα 30 δραχμαί. Εκείνο το βιβλίο ήτο κάποιου ψιλοάγνωστου Χόφμαν μεταφρασμένο υπό του σπουδαίου Καρυωτάκη – αργότερα, όταν οι ισορροπίες άλλαξαν εντός μου, κατάλαβα ότι ο Χόφμαν λειτούργησε κάπως σαν το… καρυωθραυστικό του ποιητή∙ ξέρω, ξέρω, πάγωσε η θάλασσα μέσα σας, μακάρι να βρείτε ένα βιβλίο να πέσει πάνω της σαν τσεκούρι – «το λογοπαίγνιο είναι ένα καυτό σίδερο για μπούκλες στο χέρι της τρέλας και με δαύτο λυγίζει τις σκέψεις» . Ο λόγος είναι ότι ο Χόφμαν αποδείχθηκε μια εξαίσια διαβολική μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας και τα παιδιά του κυκλοφορούν ελεύθερα γύρω μας – ευτυχώς για αυτά, και για εμάς, είχε πάντοτε δουλειά, και μάλιστα σημαντική, να γράφει αριστουργήματα.

Του πολέμου / Στο άλογό μου

Τι γιορτάζουμε σήμερα; Το όχι, το ναι, το ίσως; Γιατί, ενώ όλοι ξέρουμε ότι το εθνικό φρόνημα σε ψηλώνει ως άνθρωπο, εξεγειρόμαστε τόσο πολύ όταν κάτι τέτοιο γίνεται και με τεχνητά μέσα, ας πούμε, με δεκάποντες γόβες; Γιατί μετά την παρέλαση όλοι πάμε και πίνουμε φρέντο εσπρέσσο, έναν τόσο χαρακτηριστικά ιταλικό καφέ; Τι θα συμβεί αν σε μία αντιπολιτευτική συνωμοσία όλοι συντονίσουν το... ένα στο δεξί; Το ένα στ' αριστερό αποκτά όντως βαρύνουσα σημασία όταν κυβερνά η Αριστερά, ή απλώς έχουμε συνηθίσει να το θεωρούμε ηθικό πλεονέκτημα της παρέλασης;

Τελειωμένοι

    Είμαστε γεννημένοι ο ένας για τον άλλον. Τέλος. Αυτά στην αρχή, βέβαια. Γιατί μετά, ανάθεμα την ώρα που βρέθηκες μπροστά μου. Αυτή η σχέση των σχέσεων όμως, μπορεί κάλλιστα να επεκταθεί και στα βιβλία. Μόνο που σε μένα λειτούργησε αντίστροφα· ανάθεμα την ώρα που βρέθηκε μπροστά μου, είπα για αυτό το βιβλίο, μου το δάνεισαν επειδή δεν άρεσε (ωραίο προμόσιον), ήθελα από την άλλη να δω και την ταινία του Κάουφμαν , ας πάει στα κομμάτια, θα το ξεκινήσω, με την σκέψη ήδη από την αρχή να βάλω ένα τέλος όταν δω ότι δεν τραβάει το πράγμα. Αλλά, γαμώτο, τραβούσε. Για ελάχιστους αναγνώστες αυτό θα είναι το βιβλίο της ζωής τους, σύμφωνοι. Κι όμως. «Είναι εντυπωσιακό. Όταν βλέπεις κάποιον με τους γονείς του, αποδεικνύεται απτά ότι όλοι είμαστε αποτέλεσμα σύνθεσης» . Όπως ακριβώς και τα αξιανάγνωστα βιβλία, τα συγγραφικά παιδιά των δημιουργών τους – ξεράστε με την ησυχία σας και ελάτε πίσω. Μείνετέ μου πιστοί! Σας αγαπώ !

Η μέθοδος του Κούντερα

  Σε κάποιες περισσότερο κιτς εποχές ένα παρόμοιο χαστούκι σαν εκείνο του Γουίλ Σμιθ είχε ταράξει τα νερά της κοινωνικής μας ζωής. Η Νατάσα Αθήνη είχε χαστουκίσει την Δήμητρα Λιάνη στην παρουσίαση του βιβλίου της «10 χρόνια και 54 μέρες» – βέβαια, τώρα που τα συζητάμε, μπορεί να έχουν περάσει κοντά 30 χρόνια. Μια επισήμανση που μου ήρθε μόλις: όλες οι βιβλιοπαρουσιάσεις είναι για σφαλιάρες∙ συγγραφείς μην πέφτετε σε αυτή την παγίδα, μακριά. Τέλος πάντων, όταν η Δήμητρα δεν έγραφε βιβλία, διάβαζε, λένε, Κούντερα. Τότε ήταν πολύ της μόδας. Κούντερα από εδώ, Κούντερα από εκεί, είχαν τρελαθεί όλοι. Ποιος είναι ρε αυτός ο Κούντερας; Ήταν τελικά ένα πιο λογοτεχνικό Nitro όπως νόμιζαν αρκετοί; Γιατί τόσα χρόνια τον αντιμετωπίζουμε με αβάσταχτη ελαφρότητα; «Γιατί άραγε θέλει να κάνει έρωτα μαζί μου; αναρωτιόταν πολύ συχνά, αλλά δεν έβρισκε απάντηση. Ένα μόνο ήξερε, πως οι σιωπηρές συνευρέσεις τους ήταν αναπόφευκτες, έτσι όπως είναι αναπόφευκτο να σταθεί προσοχή ένας πολίτης ακούγοντας τον εθν

Θα φάτε τα μούτρα σας

  Πού βαδίζει η λογοτεχνία; Όπου και όπως βάδιζε πάντα, ελεύθερη και ασυμβίβαστη, ασυνόδευτη και ασυνόρευτη , πριν έρθει ο (κακός μας) καιρός με την πρόφαση του υποστηρίγματος/«υποστήριξης» κάποιοι να της προσφέρουν τα δεκανίκια της πολιτικής ορθότητας που θα την καθιστούσαν έκτοτε αδιανόητα στάσιμη. «Αυτό που βλέπουμε το σκεφτόμαστε, κι έτσι τελικά δεν το βλέπουμε, λέει ο Όλερ, ενώ άλλοι βλέπουν αυτό που βλέπουν χωρίς πρόβλημα, επειδή δεν το σκέφτονται αυτό που βλέπουν. Αυτό που αποκαλούμε αντίληψη είναι για μας κατά βάση στασιμότητα, ακινησία, τίποτα. Τίποτα. Οτιδήποτε έχει συμβεί το έχουμε σκεφτεί, δεν το έχουμε δει, λέει ο Όλερ» . Είδα και απόειδα λοιπόν με το… φαινόμενο Φερνάντα Μελτσόρ και είπα ό,τι βρέξει ας κατεβάσει! Βαδίζοντας στην εποχή των τυφώνων.