Ο πρόλογος θα μπορούσε να τιτλοφορηθεί αλεξικέραυνο

 

Θα χαλάσει ο καιρός, τα μάθατε; Μας προειδοποίησε η ΕΜΥ – καλοσύνη της! Η συζήτηση για τον καιρό αποτελεί διαχρονικά το θέμα-βαρόμετρο, την ένδειξη εκείνη που μας προετοιμάζει για την πλήξη που πρόκειται να μας κεραυνοβολήσει. Σας προειδοποιώ και εγώ – καλοσύνη μου! Μέσα σε αυτές τις μαγιάτικες καταιγίδες λοιπόν, ένας πωλητής αλεξικέραυνων θα έκανε χρυσές δουλειές. Ή μάλλον, στην εποχή του Μέλβιλ θα έκανε χρυσές δουλειές, εμείς περισσότερο χρειαζόμαστε έναν πωλητή ρούτερ. Τέλος πάντων, συνεχίζω. Να εύχεστε μόνο να πέσει το ίντερνετ για να μην ανέβει η ανάρτηση.

Στο πρώτο εξάμηνο της σχολής, στην αρκετά ενημερωμένη βιβλιοθήκη του τμήματος, και πριν ανακαλύψω τα τρελά σενάρια του Ζοζέ Σαραμάγκου περί τυφλότητας και λοιπών παθήσεων που μου άνοιξαν τα μάτια, είχα διαβάσει ένα μικρό διήγημα του Χέρμαν Μέλβιλ για έναν πωλητή αλεξικέραυνων. Βασικά, είχα προσπαθήσει να το διαβάσω. Το βιβλιαράκι ήταν μικρούλι, σαν ένα μεγαλύτερο από το σύνηθες πακέτο τσιγάρα, και περιείχε μόνο αυτό το διήγημα. Μου είχε κάνει εντύπωση το θέμα του και κυρίως εκείνη η αίσθηση που δεν ξέχασα και κουβαλώ ακόμα μέσα μου – η γρήγορη μεταφορά από μία ηλιόλουστη και ζεστή ανοιξιάτικη μέρα στα ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε ένα θαλπερό σπίτι εν μέσω μιας φθινοπωρινής μαινόμενης καταιγίδας. Αυτή την ευκολία θαύμασα αργότερα (και) στα μεγάλα έργα του Μέλβιλ. Το διήγημα δεν το είχα τελειώσει, μάλλον θα είχα πάει για καφέ στο κυλικείο.  

 

Όμως δεν το ξέχασα (όχι τόσο γιατί ήθελα να μάθω το τέλος του) και τα χρόνια που ακολούθησαν έψαχνα ανεπιτυχώς να εντοπίσω την συλλογή «Τέσσερα αμερικάνικα διηγήματα» που το συμπεριλάμβανε. Πριν λίγες βδομάδες έφτασε ανέλπιστα στα χέρια μου η συλλογή διηγημάτων από τις εκδόσεις «Οδυσσέας» σε μετάφραση Μένη Κουμανταρέα και, να το, μπροστά μου! Η ίδια έκδοση είχε βγει πριν κάτι χρόνια από τις εκδόσεις «Καστανιώτης» με τίτλο «Τρεις απόκληροι» με αναθεωρημένη μετάφραση του Κουμανταρέα αλλά χωρίς το επίμαχο διήγημα – κεραυνός να πέσει να σας κάψει! Ειλικρινά σας λέω, δεν ξέρω αν το διήγημα είναι σημαντικό, δεν μπορώ να το κρίνω αντικειμενικά (ούτε και το υπόλοιπο έργο του Μέλβιλ). Ξέρω μόνο ότι αυτή η ημιτελής ανάγνωσή του, υπήρξε πολύ σημαντική για μένα.

 

Στο βιβλίο που κρατάω, το διήγημα έχει έκταση 13 σελίδες και δεν θέλει παραπάνω από ένα δεκάλεπτο για να το τελειώσει κανείς. Ο τίτλος του εδώ είναι «Ο άνθρωπος με το αλεξικέραυνο» (The Lightning-Rod Man) – αν και, στην μακρινή ανάμνηση, θυμάμαι πως λεγόταν «Πωλητής αλεξικέραυνων», κάτι που θα δικαιολογούσε και την απόφαση ενός άγουρου αναγνώστη τότε, να το τραβήξει από το ράφι της βιβλιοθήκης. Το διήγημα γράφτηκε τον Αύγουστο του '54 και αποτελεί μια σάτιρα των περιπλανώμενων απατεώνων και εμπόρων που εκείνη την εποχή αρχίζουν να κατακλύζουν την Αμερική. Πρώτοι κίνδυνοι της επερχόμενης βιομηχανικής-καταναλωτικής κοινωνίας. Με την συγγραφική μεγαλοφυία του Μέλβιλ όμως, τίποτε δεν είναι δεδομένο και έτσι αυτό το μικρό διηγηματάκι μπορεί να διαβαστεί ως η μεγαλύτερη περιπέτεια της ανθρώπινης ψυχής!  

 

«Κύριε», του είπα, υποκλινόμενος με ευγένεια, «μήπως έχω την τιμή να δέχομαι την επίσκεψη εκείνου του περίφημου θεού, του Νεφεληγερέτη Δία; Καθ' όμοιον τρόπο εστέκετο και αυτός στο πάλαι ελληνικό άγαλμα, αδράχνοντας το αστροπελέκι. Εάν όντως είσθε εσείς ή ο αντιβασιλεύς του, τότε θα πρέπει να σας αποτείνω ευχαριστίας δι' αυτή την ευγενή καταιγίδα την οποία εξαπολύσατε επάνω στα δικά μας βουνά. Ακούστε: τούτη ήταν μια υπέροχη τυμπανοκρουσία. Αχ, σ' έναν εραστή της μεγαλοπρέπειας, είναι βάλσαμο να έχει τον Νεφεληγερέτη αυτοπροσώπως μέσα στο ίδιο του το σπιτικό. Έτσι ο κεραυνός γίνεται ωραιότερος.  

 

 

...μπορείτε να βλέπετε και την πρόγνωση του καιρού για περισσότερες μέρες και περιοχές, στην ιστοσελίδα του σταθμού... μπλα... μπλα... 

 

Υ.Γ. 2666   Ο τίτλος της ανάρτησης προέρχεται από έναν αφορισμό του Λίχτενμπεργκ.