Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Κανείς δεν θέλει να πεθάνει *



Έχω βαρεθεί να βλέπω εκλαϊκευτική φιλοσοφία στα βιβλιοπωλεία. Η φιλοσοφία (όπως και η λογοτεχνία) είναι κατά κανόνα δύσκολη πράξη και αναλόγως πρέπει να αποτιμάται και η προσπάθεια κατανόησης της. Μακάρι όλοι να καταλάβαιναν φιλοσοφία και λογοτεχνία και να την απολάμβαναν στο έπακρο. Αν όμως δεν μπορείς να βελτιώσεις την αξία των αναγνωστών, προσπάθησε τουλάχιστον να μην υποβαθμίζεις την αξία των συγγραφέων. Είναι άλλο πράγμα να μιλάει απλά ένας φιλόσοφος και άλλο να τον κάνεις να φαίνεται ότι μιλάει απλοϊκά. Καλλιεργείς την ψευδαίσθηση ότι ο καθένας μπορεί να καταλάβει Νίτσε ή ακόμα χειρότερα, να πει, αυτό είναι ο Νίτσε;, σιγά το πράγμα!


Κυκλοφορούν διάφορες τέτοιες μπούρδες, κυρίως από τον Πατάκη αλλά και το Μεταίχμιο, όπου κάποιος έκατσε και ξεψείρισε τις πιο πρόχειρες ιδέες μερικών σπουδαίων κεφαλιών και μας τις σέρβιρε σαν τις πλέον εύγευστες γκουρμεδιές. Ο αναγνώστης λοιπόν, νιώθει προνομιούχος, ότι απολαμβάνει το κερασάκι στην τούρτα, ένα απόσταγμα σοφίας, ξεχνώντας όμως ότι αυτό το κερασάκι έχει την γοητεία του, μόνο αν έχεις φάει πρώτα την τούρτα ή τουλάχιστον έχεις δει πώς μοιάζει! Αυτά τα βιβλία υποβιβάζουν την φιλοσοφία στο επίπεδο των τηλεοπτικών αστρολογικών προβλέψεων, γενικόλογες αερολογίες για γενικόλογες εφαρμογές σε μια γενικόλογη ζωή. Θα αντλήσει ευχαρίστηση μόνο ο λοβοτομημένος που η συναστρία του θα περάσει μέσα από τους δακτυλίους του Κρόνου, πετυχαίνοντας το καλάθι, κερδίζοντας και φάουλ!

Οι τίτλοι και μόνο είναι ενδεικτικοί της γελοίας κατάστασης: Ο Νίτσε από το Άλφα ως το Ωμέγα, Νίτσε: 99 μαθήματα καθημερινής φιλοσοφίας, Η τέχνη του να έχεις πάντα δίκιο, Η τέχνη του να είσαι προσβλητικός, Όσκαρ Ουάιλντ: 99 μαθήματα σοφίας για μια ευτυχισμένη ζωή εδώ και τώρα. Και αφού λοιπόν δεν βρήκες στα περίπτερα το Άστρα και Όραμα, λες να βολευτείς με αυτά, να δείξεις τουλάχιστον ότι έχεις και ένα άλφα (ως το ωμέγα!) πνευματικό επίπεδο. Θα τιτιβίσουμε και τα τσιτάτα στο διαδίκτυο και θα νιώσουμε ευτυχισμένοι εδώ και τώρα από την ανέλπιστα μεγάλη ανατροφοδότηση των φίλων μας! Φίλε αναγνώστη, θα σου αποκαλύψω ένα μυστικό για να γλυτώσεις μερικά χρήματα, καταλαβαίνω τον πόθο σου να γνωρίσεις όλη τη φιλοσοφία αλλά ξέρω πόσο σου κοστίζει αυτό. Άκου με λοιπόν προσεκτικά, τι μας νοιάζει για τους εκδότες, ας κόψουν το λαιμό τους, φίλοι μας είναι;, εσύ είσαι φίλος της Αλήθειας, άκου, πληκτρολόγησε στον υπολογιστή σου, Nietzsche quotes, όπως το βλέπεις, θα σωθείς, εγγυημένο!


Και όση ώρα εκείνος θα πληκτρολογεί το δυσπρόφερτο ακόμα και για τα δάχτυλα, όνομα του φιλοσόφου, εγώ θα πω με λίγα λόγια το εξής: η ομορφιά και η απόλαυση της φιλοσοφίας έγκειται στον λόγο της˙ έναν λόγο που κυρίως θέτει ερωτήματα και σπανίως απαντά σ' αυτά (ή σπανίως μας ενδιαφέρει ποια είναι η απάντηση)˙ έναν λόγο στον οποίο διακρίνεις πάνω στις λέξεις τα βασανισμένα ίχνη του συγγραφέα του˙ έναν λόγο που συνομιλεί με το παρελθόν και το μέλλον˙ έναν λόγο γεμάτο ιδέες, που μισοκαταλαβαίνεις, δέχεσαι ή απορρίπτεις. Και αν επιμένεις να απομονώσεις τσιτάτα, να το κάνεις μόνος σου, να κατακρεουργήσεις τον λόγο με δική σου ευθύνη, έτσι ώστε να ξέρεις ανά πάσα στιγμή τι κομμάτι του λόγου διαφεντεύεις, από πού το τεμάχισες, γιατί και ποια είναι η χρησιμότητά του στη ζωή σου.

Εκείνο που αξίζει περισσότερο στη φιλοσοφία είναι ότι μπορείς να βρεις ανά πάσα στιγμή τον θάνατο (ενδέχεται βέβαια να σε βρει πρώτος ο θάνατος, αλλά αυτό, παρεμπιπτόντως!) μέσα στις σελίδες της. Θάνατος... στους μαύρους τοίχους και στα κεραμίδια... κι ο δάσκαλος με την εφημερίδα! Σε μια τέτοια εφημερίδα λοιπόν, διάβασα κάποτε ένα άρθρο, έπειτα κατευθύνθηκα ως το πλησιέστερο βιβλιοπωλείο, παρήγγειλα το βιβλίο και όσο χρόνο χρειάστηκε για να φθάσει ως εμένα, εγώ καθόμουν και αναμασούσα την σκέψη: πώς πεθαίνουν οι φιλόσοφοι; Σε τι θα μας βοηθούσε η γνώση αυτών των θανάτων; Ένα βιβλίο
για τον θάνατο, λοιπόν... κυριολεκτικά και μεταφορικά! Το βιβλίο των νεκρών φιλοσόφων μοιάζει φαινομενικά ως εκλαϊκευτική (μακάβρια) φιλοσοφία που κατακρίναμε σφόδρα πιο πάνω και το γεγονός ότι εκδόθηκε από τον Πατάκη, δεν βοηθά καθόλου την κατάσταση. Όμως τα πράγματα εδώ δεν είναι καθόλου έτσι όπως τα παρουσιάσαμε εκεί. Ο Πατάκης εκδίδει ένα βιβλίο που άξιζε να εκδοθεί και ο συγγραφέας γράφει ένα βιβλίο που άξιζε να γραφτεί. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, γράφει ο υποφαινόμενος, και ο Θάνατος ξεκαρδίζεται στα γέλια!

«Αν ήμουν από αυτούς που σκαρώνουν βιβλία, θα έκανα έναν κατάλογο με σχόλια για διάφορους θανάτους. Όποιος θα μάθαινε τους ανθρώπους να πεθαίνουν, θα τους μάθαινε να ζουν». Αυτή η ρήση ανήκει στον Μονταίνιο και αποτελεί την προμετωπίδα και το θέμα του συγκεκριμένου βιβλίου. Ο Σάιμον Κρίτσλεϋ, ο οποίος φαίνεται να είναι από αυτούς που σκαρώνουν βιβλία, έκανε ακριβώς αυτό που τον ορμήνεψε ο Μονταίνιος. Συγκέντρωσε περισσότερους από 190 θανάτους
φιλοσόφων (χωρίς ούτε ένα μπολάκι κόλλυβα, γαμώτο!) και μας τους παρουσίασε με χιούμορ και σοφία. Το βιβλίο έχει την μορφή φιλοσοφικού λεξικού, αποδελτιώνοντας τους σημαντικότερους φιλοσόφους από την κλασική αρχαιότητα μέχρι τα τέλη του 20ου αιώνα. Κάποια λήμματα περιγράφονται μέσα σε λίγες γραμμές ενώ κάποια άλλα αναλύονται σε μερικές σελίδες. Σχεδόν όλα όμως ακολουθούν μία συγκεκριμένη δομή – γίνεται λόγος για τις χρονολογίες μέσα στις οποίες έζησε ο φιλόσοφος, παρουσιάζεται ένα μέρος της φιλοσοφίας του (κυρίως αυτό που έχει να κάνει με το θάνατο) και τέλος γίνεται ένα σχόλιο του συγγραφέα (συνήθως χιουμοριστικό) πάνω στις συνθήκες θανάτου του φιλοσόφου και κατά πόσο ταίριαζε με τα λεγόμενά του.

[...] Το ζήτημα που τίθεται από τη διαμάχη σχετικά με το θάνατο του Σπινόζα είναι απλό και θα το δούμε να επανέρχεται στις επόμενες σελίδες: μπορεί ένας άθεος να πεθάνει εν ειρήνη; Εννοώ χωρίς να υπαναχωρήσει, συνθηκολογώντας με το Θεό; Από την εποχή του Σπινόζα αφθονούν οι ιστορίες για αθεϊστές που στα πρόθυρα του θανάτου ανακάλεσαν και ζήτησαν συγχώρεση από το Θεό ή μετέλαβαν για να γίνουν χριστιανοί. Αλλά πώς πεθαίνει κάποιος δίχως πίστη στο Θεό ή στη μετά θάνατο ζωή; Πώς ζει κανείς όντας βέβαιος ότι όταν η ζωή τελειώνει πάει για πέταμα; Μπορούμε να ζήσουμε στ' αλήθεια ως θνητοί; Ή μήπως πρέπει οπωσδήποτε να έχουμε μέσα μας την κατά Σαρτρ κακή πίστη, αυτήν που ο ίδιος αποκαλεί «κίβδηλη αθανασία»; Να γιατί έχει σημασία η ζωή και ο θάνατος των αθεϊστών αγίων όπως του Σπινόζα: επειδή απαντά σε αυτά τα καθηλωτικά ερωτήματα.

Αυτό που κάνει το βιβλίο να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα βιβλία της εκλαϊκευτικής φιλοσοφίας είναι το γεγονός ότι ο συγγραφέας του είναι και ο ίδιος φιλόσοφος και επιπροσθέτως παίρνει τη δουλειά του στα σοβαρά και δεν κάνει μια “φιλοσοφημένη” αρπαχτή. Μας παρουσιάζει ένα μέρος (το ίδιο πάντα) του εύρους της σκέψης των φιλοσόφων, έτσι ώστε να μπορείς να ανατρέξεις με ευκολία στον φιλόσοφο που σου ταιριάζει, να απορρίψεις τους αδιάφορους, να τους συγκρίνεις όλους. Είναι ένας οδηγός φιλοσοφίας για αρχάριους (πάλι ολισθαίνω στη ρητορική που έβριζα!) αλλά με έναν τρόπο μεστό, πλήρη και όμορφα γραμμένο. 500 σελίδες διασκεδαστικής φιλοσοφίας, που ίσως δεν θα το καταφέρουν, αλλά θα προσπαθήσουν με επιχειρήματα να σας πείσουν ότι η φιλοσοφία μπορεί να είναι για όλους! Ίσως σ' αυτό το βιβλίο να μην βρείτε τον Νίτσε: από το Άλφα ως το Ωμέγα αλλά σίγουρα θα συναντήσετε το Θήτα του Νίτσε, αυτό που έχει να κάνει με το θάνατο. Διασκεδάστε το, λοιπόν! Και όπως είπε και ένας αυτόχθων φιλόσοφος: ένα θάνατο τον έχουμε!

* Ο τίτλος προέρχεται από το βιβλίο της Κατερίνας Μαλακατέ. Τον βρήκα εξαιρετικό ως τίτλο βιβλίου και εύχομαι να βρω εξαιρετικό και το βιβλίο όταν αξιωθώ να το διαβάσω.

Σχόλια

  1. Ανώνυμος16.3.15

    Στην συγκεκριμένη περίπτωση, δεν είμαι σίγουρη αν η άγνοια είναι καλύτερη από το πασάλειμμα. Μπορεί κάποιος να ξεκινήσει από κει και τελικά να θελήσει να μελετήσει το θέμα περισσότερο σε βάθος. Αυτό που μ'ενοχλεί περισσότερο είναι οι τίτλοι των βιβλίων και τα εντελώς αντιαισθητικά εξώφυλλα.
    Καλή η εκλαίκευση αλλά με σεβασμό στο αντικείμενο μελέτης!
    Ε.Γ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Είναι για γέλια!! Ειλικρινά απορώ ποιος θα δώσει έστω και δυο ευρώ να αγοράσει ένα τέτοιο βιβλίο, την στιγμή που ακόμα και κατά λάθος να πληκτρολογήσει το όνομα του Νίτσε στο υπολογιστή, θα του εμφανίσει μια ντουζίνα σοβαρά άρθρα.

    Ή να αλλάζεις τον υπέροχο τίτλο "Εριστική διαλεκτική" σε "Η τέχνη του να έχεις πάντα δίκιο"!!! Μπροστά στην κακογουστιά, η εκλαΐκευση φαντάζει αριστοκράτισσα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Κουβεντολόι με μια μούμια!

Σημ: Εδώ λέγονται ιστορίες μόνο για αραχνιασμένα κρανία, οι "ψεκασμένοι" θα απομακρύνονται διακριτικά.

«A good reader, a major reader, an active and creative reader is a rereader»

Ποίηση χωρίς τέλος

  Αυτή η χρονιά θα ξεκινήσει ακριβώς όπως τελείωσε: με ποίηση. Συλλεκτική ανάρτηση, σπάνια θα ξαναδιαβάσετε τέτοια. Σπάω την παράδοση (και το ρόδι)! Ακόμα σπανιότερα εντυπωσιάζομαι από ποιητές και ποιήματα. Δεν με συγκινεί η συμπύκνωση του λόγου όταν του λείπει ένα είδος «φλυαρίας» – ψάχνω ποιήματα που είναι αμετροεπή με έναν δικό τους τρόπο και ταυτόχρονα στοχευμένα και ουσιώδη. Ποιήματα που δεν πολυπαίρνουν στα σοβαρά τον εαυτό τους καθώς τσαλαβουτούν χαρούμενα στον χυλό της ειρωνείας. Ποιήματα που, απ' ό,τι σωστά αντιλαμβάνεστε, δεν γράφει η πλειοψηφία των ποιητών. Με δυο λόγια, κυνηγώ το ανέφικτο. Αλλά, αυτό δεν κυνηγάμε όλοι στην έναρξη κάθε χρονιάς; Το φλουρί μου για φέτος – λίρα εκατό – ήταν η Βισουάβα ή Βισλάβα ή όπως αλλιώς, Σιμπόρσκα. Η παλιά ποίηση, η ορθόδοξη, είναι Εδώ!

Με ανώμαλους δεν μιλάω

  Ανωμαλία είναι να μην μπορεί μια γυναίκα να κυκλοφορεί άφοβα στους δρόμους, ανωμαλία είναι να πιστεύεις ότι τα εμβόλια σκοπό έχουν να προκαλέσουν περισσότερο κακό από ό,τι καλό, ανωμαλία είναι να νομίζεις ότι η λογοτεχνία σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, ανωμαλία είναι ακόμα το προφιτερόλ να έχει μόνο ένα σουδάκι μέσα, ανωμαλία είναι και ότι ο «Πατάκης» εξακολουθεί να μην εκδίδει Χέρμαν Μέλβιλ. Και πόσες ακόμα ανωμαλίες! Με τελευταία εκείνη του Ερβέ Λε Τελιέ, ενός συγγραφέα που αγάπησα οριστικά από ένα και μόνο βιβλίο του που είχα διαβάσει κάποτε, το «Όλα τα μανιτάρια τρώγονται», η ουλιπιανή έμπνευση που είχε οραματιστεί το facebook χρόνια πριν από τον δημιουργό του. Κάθε φορά που μπαίνετε στο facebook και αντικρίζετε την ερώτηση «Τι σκέφτεσαι;», ικανή να σας παρασύρει ασυγκράτητα να μας εμπιστευτείτε τις επικές σας μπούρδες, σχεδόν πάντα χωρίς καθόλου φιλτράρισμα και ουσία, να θυμάστε ότι ο Τελιέ κάποτε το έκανε… χίλιες φορές καλύτερα από εσάς, πιο δημιουργικά και κυρίως με περισσότερο χι

Dogs never bite me. Just humans.

    Ψόφια πράγματα το φετινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – τουλάχιστον οι επιλογές μου – αλλά μόλις είδα ότι θα προβληθεί «Η εξουσία του σκύλου», που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Τόμας Σάβατζ, ήξερα ότι θα ρεφάρω γιατί κακό σκυλί ψόφο δεν έχει. Και έτσι έγινε, η ταινία δεν με απογοήτευσε και μου θύμισε πόσο είχα αγαπήσει εκείνο το βιβλίο. Μια παραγωγή του Νέτφλιξ που θα είναι διαθέσιμη στην πλατφόρμα από την 1 Δεκεμβρίου ώστε να προλάβει να κάνει τον κύκλο της στις αίθουσες, με τον Κάμπερμπατς στον ρόλο του Φιλ, τον σωσία του Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν στον ρόλο του Τζορτζ και την ωραία Κίρστεν Ντανστ ως Ρόουζ. Η ταινία, όπως και το βιβλίο, σε πολλούς θα φανούν αργά, αδιάφορα και αλλόκοτα, λόγω του περιεχομένου αλλά η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για αριστοτεχνικές δημιουργίες με βάθος. Αντιγράφω εδώ το κείμενο που είχα γράψει στο «Διαβάζοντας» για να θυμάμαι ότι εκείνη η ανάγνωση μετράει ακόμα μέσα μου· σπάνιο, ομολογουμένως.

Γάτα είσαι

  Οι γάτες είναι υπέροχα πλάσματα και αν δεν είσαι επηρεασμένος από τον «Κυνόδοντα» του Λάνθιμου δύσκολα να μην σε γοητεύουν ή έστω να μην τραβούν την προσοχή σου. Μία από τις αγαπημένες μου συνήθειες είναι να παρατηρώ πώς συμπεριφέρονται οι γάτες. Τι γίνεται όμως αν και εκείνες παρακολουθούν με το ίδιο ενδιαφέρον την ανθρώπινη συμπεριφορά; Κάπως έτσι θα σκέφτηκε και ο Ιάπωνας Σόσεκι Νατσούμε και έγραψε ένα αξιαγάπητο βιβλίο· επιπροσθέτως έγραψε ένα από τα λίγα βιβλία που θα ήθελα να είχα γράψει εγώ. Χεστήκαμε τι θα ήθελες να γράψεις εσύ ρε Μαραμπού, και δίκιο έχετε, δεν αντιλέγω, απλώς σκέφτηκα να το αφήσω εδώ να υπάρχει. Γιατί πάντοτε με ενθουσίαζαν εκείνα τα λιγοστά βιβλία ανεπιτήδευτης σοφίας και γατίσιας συμπεριφοράς που συμπύκνωναν όλη την φιλοσοφία τους και την συγγραφική τεχνική τους σε φράσεις όπως η ακόλουθη: «Ορισμένες φορές επινοώ κάποιες ανοησίες και οι άνθρωποι τις παίρνουν στα σοβαρά, αυτό προκαλεί έναν αισθητικό ενθουσιασμό ακραίας κωμικότητας την οποία θεωρώ ενδιαφέρ

Εγώ σε λέω αγάπη

  Οι πιο συνηθισμένοι απατεώνες στην Ελλάδα συνήθως ενδύονται τους υδραυλικούς που ζητάνε 55 ευρώ για μια τρόμπα στο καζανάκι και δεν μπορείς και να τους πεις «Χέσε με ρε μάστορα» γιατί μετά πώς θα τραβήξεις καζανάκι; Στη λογοτεχνία από την άλλη, το να χαρακτηρίσεις για οποιονδήποτε λόγο τον Χέρμαν Μέλβιλ απάτη , το κάνεις μόνο αν εξυπηρετεί την πλοκή! «Γιατί οι πιο τερατώδεις απ’ όλους τους υποκριτές είναι αυτοί ακριβώς οι κερδοσκόποι: υποκριτές δι’ αντιστροφής της πραγματικότητας· υποκριτές στην παρουσίαση των πραγμάτων ως σκοτεινών αντί φωτεινών· ψυχές που ευημερούν χρησιμοποιώντας όχι τη δυστυχία, αλλά το μύθευμα της δυστυχίας· δάσκαλοι της αισχρής τέχνης τού να κατασκευάζεις δυστυχία· κίβδηλοι Ιερεμίες· νόθοι Ηράκλειτοι που, μόλις η πένθιμη μέρα περάσει, επιστρέφουν, σαν απατηλοί Λάζαροι ανάμεσα στους επαίτες, για να ευφρανθούν με τα κέρδη που απέκτησαν από τα προσποιητά έλκη της κεφαλής τους – φαύλοι κερδοσκόποι!» . Θα με αναγκάσετε να κατέβω πορεία στον Λευκό Πύργο όλοι εσείς πο

Dance with the Devil

  A long time ago in a galaxy (στην επαρχία) far, far away… όταν περνούσα την emo φάση μου και έκλαιγα χωρίς λόγο καθώς να καθάριζα κρεμμύδια είχα ανακαλύψει τυχαία ένα βιβλιαράκι που το αγόρασα με τα πρώτα λεφτά που είχα αποταμιεύσει σε ένα βιβλιάριο τραπέζης που είχε δεν είχε μέσα 30 δραχμαί. Εκείνο το βιβλίο ήτο κάποιου ψιλοάγνωστου Χόφμαν μεταφρασμένο υπό του σπουδαίου Καρυωτάκη – αργότερα, όταν οι ισορροπίες άλλαξαν εντός μου, κατάλαβα ότι ο Χόφμαν λειτούργησε κάπως σαν το… καρυωθραυστικό του ποιητή∙ ξέρω, ξέρω, πάγωσε η θάλασσα μέσα σας, μακάρι να βρείτε ένα βιβλίο να πέσει πάνω της σαν τσεκούρι – «το λογοπαίγνιο είναι ένα καυτό σίδερο για μπούκλες στο χέρι της τρέλας και με δαύτο λυγίζει τις σκέψεις» . Ο λόγος είναι ότι ο Χόφμαν αποδείχθηκε μια εξαίσια διαβολική μορφή της παγκόσμιας λογοτεχνίας και τα παιδιά του κυκλοφορούν ελεύθερα γύρω μας – ευτυχώς για αυτά, και για εμάς, είχε πάντοτε δουλειά, και μάλιστα σημαντική, να γράφει αριστουργήματα.

Τελειωμένοι

    Είμαστε γεννημένοι ο ένας για τον άλλον. Τέλος. Αυτά στην αρχή, βέβαια. Γιατί μετά, ανάθεμα την ώρα που βρέθηκες μπροστά μου. Αυτή η σχέση των σχέσεων όμως, μπορεί κάλλιστα να επεκταθεί και στα βιβλία. Μόνο που σε μένα λειτούργησε αντίστροφα· ανάθεμα την ώρα που βρέθηκε μπροστά μου, είπα για αυτό το βιβλίο, μου το δάνεισαν επειδή δεν άρεσε (ωραίο προμόσιον), ήθελα από την άλλη να δω και την ταινία του Κάουφμαν , ας πάει στα κομμάτια, θα το ξεκινήσω, με την σκέψη ήδη από την αρχή να βάλω ένα τέλος όταν δω ότι δεν τραβάει το πράγμα. Αλλά, γαμώτο, τραβούσε. Για ελάχιστους αναγνώστες αυτό θα είναι το βιβλίο της ζωής τους, σύμφωνοι. Κι όμως. «Είναι εντυπωσιακό. Όταν βλέπεις κάποιον με τους γονείς του, αποδεικνύεται απτά ότι όλοι είμαστε αποτέλεσμα σύνθεσης» . Όπως ακριβώς και τα αξιανάγνωστα βιβλία, τα συγγραφικά παιδιά των δημιουργών τους – ξεράστε με την ησυχία σας και ελάτε πίσω. Μείνετέ μου πιστοί! Σας αγαπώ !

Του πολέμου / Στο άλογό μου

Τι γιορτάζουμε σήμερα; Το όχι, το ναι, το ίσως; Γιατί, ενώ όλοι ξέρουμε ότι το εθνικό φρόνημα σε ψηλώνει ως άνθρωπο, εξεγειρόμαστε τόσο πολύ όταν κάτι τέτοιο γίνεται και με τεχνητά μέσα, ας πούμε, με δεκάποντες γόβες; Γιατί μετά την παρέλαση όλοι πάμε και πίνουμε φρέντο εσπρέσσο, έναν τόσο χαρακτηριστικά ιταλικό καφέ; Τι θα συμβεί αν σε μία αντιπολιτευτική συνωμοσία όλοι συντονίσουν το... ένα στο δεξί; Το ένα στ' αριστερό αποκτά όντως βαρύνουσα σημασία όταν κυβερνά η Αριστερά, ή απλώς έχουμε συνηθίσει να το θεωρούμε ηθικό πλεονέκτημα της παρέλασης;

Η μέθοδος του Κούντερα

  Σε κάποιες περισσότερο κιτς εποχές ένα παρόμοιο χαστούκι σαν εκείνο του Γουίλ Σμιθ είχε ταράξει τα νερά της κοινωνικής μας ζωής. Η Νατάσα Αθήνη είχε χαστουκίσει την Δήμητρα Λιάνη στην παρουσίαση του βιβλίου της «10 χρόνια και 54 μέρες» – βέβαια, τώρα που τα συζητάμε, μπορεί να έχουν περάσει κοντά 30 χρόνια. Μια επισήμανση που μου ήρθε μόλις: όλες οι βιβλιοπαρουσιάσεις είναι για σφαλιάρες∙ συγγραφείς μην πέφτετε σε αυτή την παγίδα, μακριά. Τέλος πάντων, όταν η Δήμητρα δεν έγραφε βιβλία, διάβαζε, λένε, Κούντερα. Τότε ήταν πολύ της μόδας. Κούντερα από εδώ, Κούντερα από εκεί, είχαν τρελαθεί όλοι. Ποιος είναι ρε αυτός ο Κούντερας; Ήταν τελικά ένα πιο λογοτεχνικό Nitro όπως νόμιζαν αρκετοί; Γιατί τόσα χρόνια τον αντιμετωπίζουμε με αβάσταχτη ελαφρότητα; «Γιατί άραγε θέλει να κάνει έρωτα μαζί μου; αναρωτιόταν πολύ συχνά, αλλά δεν έβρισκε απάντηση. Ένα μόνο ήξερε, πως οι σιωπηρές συνευρέσεις τους ήταν αναπόφευκτες, έτσι όπως είναι αναπόφευκτο να σταθεί προσοχή ένας πολίτης ακούγοντας τον εθν

Άτιμη κοινωνία! Άλλους τους κατεβάζεις και άλλους τους ανεβάζεις στα τάρταρα!

Πριν δέκα μέρες μπήκε ο νέος χρόνος και όσοι δεν έχετε διαβάσει ποτέ σας Μέλβιλ, νομίζω ότι ήρθε ο καιρός να τον βάλετε στο πρόγραμμα. Πώς θα σας φαινόταν όμως αν υπήρχε ένα Ημερολόγιο Μέλβιλ όπου θα μπορούσατε να σημειώνετε στην κάθε ξεχωριστή μέρα, την υπενθύμιση «Να διαβάσω Μέλβιλ!», σαν ενοχλητική επίπληξη στον τεμπέλη εαυτό σας; Εγώ, προσωπικά, το βρίσκω τέλειο! Την ιδέα για την υλοποίηση αυτού του ημερολογίου έκανε πράξη ο Σ.Μ.Ε.Δ. (Σύλλογος Μεταφραστών-Επιμελητών-Διορθωτών) και εντελώς αναπάντεχα έκανε και ποδαρικό στην νέα αναγνωστική μου χρονιά. Ημερολόγιο Μέλβιλ όμως χωρίς λογοτεχνία δεν παίζει, κι έτσι, μέρος αυτής της έκδοσης είναι και ένα υπέροχο διήγημα που πρωτοδημοσιεύτηκε στο Harper’s Magazine τον Απρίλιο του 1855 και μεταφράζεται (νομίζω) πρώτη φορά στα ελληνικά. Γι’ αυτό σας λέω, αν καταφέρετε να βρείτε το ημερολόγιο, αναγκαστικά θα διαβάσετε Μέλβιλ και θα σας μείνει και το ημερολόγιο άθικτο αφού δεν θα χρειαστεί να επιπλήττετε εκεί μέσα τους εαυτούς σας!